Plus

Nederland bereikt mijlpaal 1 miljoen vaccinaties, Europese middenmoot in zicht

Zondag wordt in Nederland de miljoenste coronavaccinatie toegediend. Het bereiken van die mijlpaal heeft ons land nagenoeg volledig te danken aan het vaccin van Pfizer-BioNTech. Waar zij leveren, stellen andere farmaceuten tot nu toe teleur.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid bevestigde in een videoboodschap dat ergens in Nederland vandaag het miljoenste coronavaccin een bovenarm in gaat. Daarmee zijn overigens nog geen miljoen mensen gevaccineerd: sommige Nederlanders hebben hun tweede prik al gehad.

“Dit konden we alleen bereiken dankzij de tomeloze inzet van heel veel mensen. Heel veel mensen dragen hun unieke steentje bij,” zei De Jonge, die hoopt dat half maart de grens van twee miljoen prikken geslecht zal worden. “Op naar het volgende miljoen.”

Na de uiterst trage start van de vaccinatiecampagne is de miljoenste inenting hoe dan ook een mijlpaal. Nederland begon als laatste EU-land met vaccineren, en bungelde daarna nog weken onderaan de internationale vergelijkingslijstjes. Het kwam het kabinet en minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid in het bijzonder op felle kritiek te staan.

Achterstand op middenmoot

Nu begint het aantal prikken dat is gezet dus eindelijk ergens op te lijken. In de overzichten van Our World in Data, dat de inentingsprestaties van landen bijhoudt, heeft Nederland nog wel een achterstand op landen onderin de Europese middenmoot, zoals België, Frankrijk, Oostenrijk en Tsjechië. 

Maar dat zou ook een administratieve oorzaak kunnen hebben. Our World in Data gaat uit van geregistreerde vaccinaties. Omdat de registratiesystemen van Nederlandse zorginstellingen en huisartsenpraktijken nog niet gekoppeld zijn aan het centrale registratiesysteem van het RIVM, is niet precies bekend hoeveel prikken er daar zijn toegediend. Het RIVM maakt een ‘rekenkundige aanname’ van het aantal vaccinaties in de zorginstellingen en bij huisartsen. Maar die schatting van ruim 200 duizend inentingen, een vijfde van het Nederlandse totaal, wordt door Our World in Data dus niet meegenomen.

Overigens blijven koplopers in het vaccinatieklassement zoals Israël en het Verenigd Koninkrijk nog ver uit zicht. Die landen hebben dankzij een andere vaccinatiestrategie al veel meer inwoners ingeënt dan de EU-landen.

Pfizer-BioNTech

De miljoen coronavaccinaties in Nederland mogen bijna volledig op het conto worden geschreven van Pfizer-BioNTech, de Amerikaans-Duitse combinatie die tekende voor het eerste in de EU goedgekeurde coronavaccin. Pfizer-BioNtech begon eind december met het leveren van hun mRNA-vaccin aan ons land, inmiddels staat de teller al ruim boven het miljoen.

Waar Pfizer op een kortstondige dip in januari na zijn afspraken nakomt, is het met de andere goedgekeurde coronavaccins behelpen. Moderna bijvoorbeeld zou al niet veel leveren in het eerste kwartaal, 400.000 doses. Maar nu blijkt dat van de komende week beloofde 140.000 doses er slechts 72.000 naar ons land zullen komen. De Amerikaanse farmaceut heeft beloofd de tegenvallende levering in maart goed te maken, stelt een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid.

AstraZeneca stelt teleur

Ook AstraZeneca, het vaccin waar zoveel van verwacht werd en dat door de EU-landen als eerste werd aangekocht, stelt tot nu toe danig teleur. Eind januari maakte de Brits-Zweedse farmaceut plots bekend in het eerste kwartaal 60 procent minder te leveren dan beloofd. Uiteindelijk lijken dat er nog minder te worden. Waar aanvankelijk op 4,5 miljoen doses werd gerekend, is die verwachting bijgesteld naar 1,4 miljoen, bijna 70 procent minder. Terwijl de EU dus flink benadeeld wordt, lopen de leveringen van AstraZeneca aan het Verenigd Koninkrijk geen vertraging op.

Als het goed is, heeft de farmaceut nu een kleine 300.000 vaccins aan ons land geleverd. De prik wordt toegediend aan zorgmedewerkers en gaat verder onder meer naar 60- tot 64-jarigen en mensen met het syndroom van Down of morbide obesitas.

Het volgende vaccin dat op de nominatie staat om in Europa te worden goedgekeurd, heeft een onvervalst Nederlands tintje. Het gaat om de prik van Johnson & Johnson, die door dochteronderneming Janssen in Leiden werd ontwikkeld. Goedkeuring door geneesmiddelenautoriteit EMA wordt half maart verwacht.

Elk land zijn eigen problemen

Dat elk land zijn eigen problemen met de prikcampagne heeft, blijkt in Duitsland. Daar liggen in Berlijn honderdduizenden vaccins van AstraZeneca te verpieteren in koelkasten, omdat mensen liever wachten op een prik van bijvoorbeeld Pfizer, die in vaccinstudies betere resultaten liet zien. Uit verschillende landen kwamen de afgelopen weken ook berichten dat de prik van AstraZeneca relatief heftige bijwerkingen had.

Op sommige plekken werd de prikcampagne tijdelijk stilgezet. In België heerst er volgens Het Laatste Nieuws onrust onder verpleegkundigen. Zij krijgen het AstraZeneca-vaccin, maar willen liever een prik van Pfizer of Moderna. In sommige zorginstellingen in Duitsland werd besloten om personeel van zorginstellingen niet allemaal tegelijk in te enten, omdat te veel medewerkers zich na de prik ziek meldden.

Vertrouwen

De Duitse minister van Volksgezondheid sprak vrijdag zijn vertrouwen uit in het vaccin van AstraZeneca. Hij noemde het een ‘veilig en effectief’ vaccin. De Berlijnse burgemeester Michael Müller dreigde mensen die het vaccin weigeren achterin de wachtrij te plaatsen.

In België ontkrachtte viroloog Steven van Gucht dat het vaccin van AstraZeneca ‘minderwaardig’ zou zijn. “Er is geen indicatie dat het vaccin niet zou beschermen tegen ernstige klachten. En bescherming tegen ernstige klachten is juist cruciaal, want dit voorkomt dat mensen in het ziekenhuis terechtkomen.”

In Nederland mag een burger overigens niet kiezen tussen vaccins. Toch zijn er ook in ons land mensen die liever een andere prik zouden willen dan die van AstraZeneca, bleek afgelopen week in Zeeland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden