PlusAchtergond

NCTV voor de rechter wegens ‘criminaliseren’ islamitische organisatie

Een islamitische organisatie sleept de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) voor de rechter wegens het ‘criminaliseren’ van de groepering in een openbaar rapport. Iets dergelijks is de NCTV nooit eerder overkomen.

Youssef Arkhouch (midden) en Adil El Kanfoudi (rechts) van Muslim Rights Watch Nederland met een moderator tijdens een uitzending van de belangengroepering vorige maand op Facebook. Beeld Het Parool
Youssef Arkhouch (midden) en Adil El Kanfoudi (rechts) van Muslim Rights Watch Nederland met een moderator tijdens een uitzending van de belangengroepering vorige maand op Facebook.Beeld Het Parool

Drie keer per jaar openbaart de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) een rapport over de risico’s op een aanslag in Nederland. Genoemd worden in dit ‘Dreigingsbeeld’ is buitengewoon onaangenaam. Publiekelijk staat als het ware een rood vlaggetje achter je naam. De boodschap is: kijk uit met deze mensen, ze schuren aan tegen geweld of kunnen de samenleving ondermijnen.

Er zijn allerlei manieren om je te verweren. Naar de media stappen, in gesprek gaan met de NCTV. Of, zoals Muslim Rights Watch Nederland (MRWN) doet als eerste beschuldigde partij ooit: de NCTV voor de rechter slepen.

‘Islamitische waakhond’

Donderdag eist MRWN, zelfverklaard ‘waakhond van de islamitische gemeenschap’, in een kort geding rectificatie. Want, vindt MRWN, ‘onder het mom van veiligheid en vrijheid van meningsuiting wordt de moslim in zijn recht op godsdienstvrijheid beperkt’ en ‘voor rotte vis uitgemaakt’.

Centraal staat het dreigingsbeeld uit oktober van de NCTV. Dat noemt MRWN onderdeel van het ‘organisatorische web van politiek-salafistische aanjagers’, die antidemocratisch gedachtegoed verspreiden. De beschuldiging is ongefundeerd, onvoldoende onderbouwd en mogelijk bedreigend, stelt de in de islam gespecialiseerde antropoloog Martijn de Koning in een notitie die op verzoek van MRWN is geschreven en ingediend bij de rechter.

De antropoloog waarschuwt voor ‘grote consequenties’, zoals baanverlies en sociaal isolement. Vorige maand en afgelopen zondagavond deed De Koning mee aan online-sessies over onder andere de doelstellingen van de in mei opgerichte belangengroep, zoals ‘het opeisen van het bestaansrecht’ van moslims.

MRWN verwijt de NCTV het criminaliseren van de organisatie. Het zou een ‘vergeldingsactie’ zijn voor het aan de kaak stellen van moslimdiscriminatie. De conceptdagvaarding verwijst naar het dreigingsbeeld van dit voorjaar. Daarin staat dat salafistische aanjagers de bejegening van het islamitische Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam aangrijpen ter versterking van het frame van een vooringenomen overheid.

Mikpunt van de overheid

Volgens de toezichthouder op de inlichtingendiensten opereerde de AIVD in de Haga-casus onrechtmatig. Zware beschuldigingen tegen de schoolleiding waren onvoldoende waren onderbouwd. Koren op de molen van critici die vinden dat moslims mikpunt van de overheid zijn.

“De toezichthouder zegt niet dat er niets aan de hand was op het Haga,” reageert de Leidse rechtsgeleerde Afshin Ellian. “De AIVD-melding was niet zorgvuldig genoeg. Die constatering moet bepaalde moslims hebben aangemoedigd naar de rechter te stappen. Vechten tegen de diensten is niet bij voorbaat kansloos.”

Dat de NCTV AIVD-informatie gebruikt en een organisatie als MRWN aanmerkt als politiek-salafistisch, vindt Ellian zeker te billijken. “Het is de taak van de NCTV de maatschappij waakzaam te maken en waakzaam te houden. Dan moet de NCTV bij de rechter wel een goed onderbouwd verhaal hebben.”

Volgens De Koning is dat een zware opgave. In zijn notitie stelt hij dat MRWN opereert binnen de grenzen van de rechtsstaat en ‘geen typisch salafistisch profiel’ heeft. Aan de buitenkant lijkt dat ook zo. Maar uit onderzoek van deze krant, onder andere van Arabische bronnen, blijkt dat een van de twee MRWN-bestuurders op z’n minst tegen salafistische kringen aanschurkt.

Docent Haga Lyceum

Voorzitter Adil El Kanfoudi gaf vorig schooljaar als docent in opleiding Arabisch op het Haga Lyceum. Zijn dienstverband liep tot het eind van dat schooljaar, dat een turbulente slotfase kende met het ontslag van directeur Soner Atasoy, die volgens de AIVD sinds 2000 in een salafistische omgeving verkeert (een constatering die bij de toezichthouder overeind bleef).

De andere MRWN-bestuurder is Youssef Arkhouch, die al langer worstelt met het salafisme-stempel. In 2018 waarschuwde burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem een moskee hem niet aan te nemen als imam vanwege zijn politiek salafistische ideologie. Arkhouch stapte naar de rechter en ontkende tegenover lokale media salafist te zijn. In de rechtszaal noemde hij zich toch salafist, alleen een vrome. Niet een die past bij de definitie van Marcouch. Daar ging de rechter in mee; er was onvoldoende bewijs hem in Marcouchs context van het salafisme te plaatsen.

Volgens aan aankondiging op Facebook was de ‘doorsnee moslim’ Arkhouch, zoals hij zichzelf omschreef in De Gelderlander, vorig jaar gastdocent in de Tawheedmoskee in Amsterdam, een van de oudste salafistische bolwerken in Nederland. Er is ook een connectie met een stichting die op hetzelfde Hilversumse adres zit als MRWN, Life Time Project. Voor die organisatie, die oproept tot de zuivere islam (een kenmerk van salafisme), verrichtte hij in 2017 religieuze rituelen voor bekeerlingen. Datzelfde jaar zamelde Life Time Project geld in voor de prediker Tarik Ibn Ali, die in Engeland was gearresteerd op verdenking van ronselen voor IS.

Abou Hafs

Arkhouch gaf ook les en lezingen in de Al Amalmoskee in Hilversum, uitvalsbasis van de prediker Abou Hafs, die vorig jaar kortstondig vastzat vanwege nog lopend justitieel onderzoek naar financiering van IS.

Sinds augustus is Arkhouch imam van de Al Hidayamoskee in Breda, die in het eindverslag van de parlementaire mini-enquête naar ongewenste buitenlandse beïnvloeding uit onvrije landen (Pocob) staat vermeld als onderdeel van een van de vier salafistische moskeeverenigingen die tussen 1986 en 2001 ontstonden met geld uit de Golfregio.

Afgaande op (Arabische) Facebookberichten van de moskee verschijnen er regelmatig predikers van andere bekende salafistische centra. Ook een podium krijgen buitenlandse predikers die eerder bijvoorbeeld de aanslag op Charlie Hebdo zouden hebben vergoelijkt, een Marokkaans politicus verketterden omdat hij homoseksualiteit niet langer strafbaar wil stellen, of die de doodstraf voor afvalligen billijken. Twee jaar geleden was de Belgische prediker Abdelkader Chouaa te gast, die in verband is gebracht met het ronselen van Syriëgangers.

MRWN zegt ook in actie te zijn gekomen tegen de Pocob. Daarover zou een klacht zijn ingediend bij de VN in Genève. De onderzoekscommissie zou door selectieve oproep van getuigen en deskundigen, suggestieve vraagstelling en het verdraaien van feiten moslims hebben gediscrimineerd.

Bandbreedte van de rechtsstaat

Commissievoorzitter Michel Rog kent de aanklacht niet. Hij zegt dat de commissie ‘ten zeerste’ betreurt dat sommige organisaties het neerzetten als een onderzoek naar de islam. Volgens Rog was het aan de commissie om, op basis van de opdracht van de Tweede Kamer, mensen op te roepen.

Een van hen was toenmalig AIVD-directeur Dick Schoof. Hij waarschuwde voor de tweede generatie ‘salafistische aanjagers’, die precies de bandbreedte van de rechtsstaat kent. “Ze zullen aan de buitenkant niet die dingen zeggen of doen of laten vastleggen waarvan men weet dat ze over de grenzen gaan van wat wij in onze democratische rechtsstaat strafrechtelijk kunnen aanpakken.”

Schoof sprak van ‘façadepolitiek’. Hij zei dat inlichtingen makkelijk verkeerd kunnen worden verstaan als zou de AIVD of overheid zich richten tegen de islamitische gemeenschap. Dat is, aldus Schoof, ‘geenszins het geval’. Past MRWN in Schoofs beeld van salafistische aanjagers? Of wordt de ‘islamitische waakhond’ onterecht gestigmatiseerd? Dat is nu aan de rechter.

Reactie Muslim Rights Watch Nederland

MRWN wilde alleen per e-mail reageren en stelt dat Youssef Arkhouch in allerlei moskeeën komt, ‘overal waar hij de boodschap van verbinding en islam kan prediken’. Hij waarschuwt altijd tegen extremisme, conform de doelen van MRWN. Het is ‘feitelijk en aantoonbaar onjuist’ dat hij tegen salafistische kringen aanschurkt. ‘Wij staan open voor alle moslims en zijn tegen sektarisme.’

De Al Hidayamoskee herkent zich niet in het beeld van een salafistische organisatie met buitenlandse predikers. Het betreft ‘gerespecteerde islamitische schriftgeleerden’. Sommigen zijn onterecht in kwaad daglicht gesteld vanwege ‘onderbuikgevoelens’ of door het verkeerd interpreteren van uitspraken die uit de context zijn gerukt, aldus de moskee. ‘Wij staan voor wederzijds respect en tolerantie.’ De moskee noemt de ‘insinuaties’ in het artikel een klap in het gezicht van tientallen vrijwilligers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden