Premier Rutte met de Spaans waarnemend premier Pedro Sanchez, maandag op de klimaattop in Madrid.

Plus Achtergrond

Nationaal versus internationaal: de twee groene gezichten van Rutte

Premier Rutte met de Spaans waarnemend premier Pedro Sanchez, maandag op de klimaattop in Madrid. Beeld Getty Images

Premier Rutte, die hier zijn best doet het imago van zijn VVD als ‘de vrrroempartij’ te handhaven, profileert zich op het internationale toneel als enthousiaste voorloper in de klimaatstrijd.

Premier Mark Rutte greep zijn openingsspeech op de VN Klimaatconferentie in Madrid aan om de regeringsleiders en staatshoofden van andere landen ‘een concreet voorstel’ te doen. “Nederland is meer dan bereid zijn kennis en ervaring met jullie te delen,” zei hij, verwijzend naar het Nederlandse Klimaatakkoord, waarin ‘meer dan 150 partijen, van vakbonden en milieuorganisaties tot grote bedrijven en de financiële sector’ het eens werden over strengere klimaatmaatregelen. Dat poldermodel, zo stelde Rutte, kan ook voor andere landen heel goed bruikbaar zijn. “We kunnen jullie de details geven.”

‘Rotmaatregel’

Het is niet voor het eerst dat de premier, die op partijcongressen trots benadrukt dat zijn VVD ‘nog steeds de vrrroempartij is’ en de verlaging van de maximumsnelheid naar 100 kilometer per uur ‘een rotmaatregel’ noemt, zich internationaal opwerpt als klimaatstrijder. Aan de Amerikaanse nieuwszender CNN gaf hij vorig jaar tijdens de klimaattop in Polen een interview dat zo uit de mond van Greenpeace had kunnen komen. “Er is absoluut geen alternatief! Als we niet tot een oplossing voor het klimaatprobleem komen, hebben we als mensheid een serieus probleem,” zei Rutte stellig.

“Ik zie het hier, ik zie het overal ter wereld: er is een groot gevoel van urgentie. We moeten nu leveren!”

En in september, in zijn toespraak op de tussentijdse klimaatactietop in New York: “De tijd van woorden en politieke beloftes is voorbij. We hebben ambitieuze klimaatdoelen nodig en solide maatregelen om die te bereiken.”

Ruttes uitlatingen op internationale podia staan in schril contrast met wat hij zegt voor binnenlands gebruik. Hier benadrukt de VVD’er dat ‘we niet in een zwart-witfoto moeten gaan wonen en niet allemaal verplicht een dikke trui aan moeten de hele dag’. Maandag nog, in een filmpje vanuit Madrid dat hij voor zijn achterban op Twitter plaatste, beklemtoonde Rutte dat de overgang naar duurzame energie ‘stap voor stap’ moet. “Waardoor we onze klimaatdoelen kunnen halen zonder dat mensen ineens hun huis hoeven te verkopen, hun auto hoeven weg te doen of vliegschaamte hoeven te ontwikkelen.”

Toch zijn de verschillen minder groot dan ze lijken. Want in de wereld van Mark Rutte sluit het een het ander niet uit. Door te investeren in nieuwe energiebronnen en innovatie ontstaan volgens Rutte veel nieuwe banen. Met de kennis die we erover opdoen zouden we veel geld kunnen verdienen in het buitenland.

Al toen hij nog maar net gekozen was tot fractievoorzitter van de VVD en zijn partij nog in de oppositie zat, lanceerde Rutte een pamflet over ‘Groen Rechts’. Daarin onderschreef hij de noodzaak meer te doen aan milieu- en klimaatbeleid en dit niet als een probleem maar als een kans te benaderen. Het manifest heette dan ook Pamflet van een optimist. “Het wordt tijd voor een andere kijk op de wereld’, schreef Rutte in 2008. “Het wordt tijd voor de Groen Rechtse agenda: een agenda gericht op de economie van de toekomst. Groen Rechts is een manier van denken. Eén die uitgaat van kansen en de vaststelling dat economie en milieu niet tegengesteld zijn.” We moesten onder ogen zien dat de wereld voor een energieprobleem staat, omdat de olie- en kolenvoorraden een keer op raken.

Uitdaging, geen probleem

Nog steeds benadrukt Rutte dat we de klimaatopgave niet als probleem maar als uitdaging moeten zien. Ook internationaal. “Iedereen zal ervan profiteren,” zei hij vorig jaar in Polen bijvoorbeeld. “Het zal nieuwe banen creëren. En ons voor fossiele brandstoffen minder afhankelijk maken van landen waar we niet altijd van afhankelijk willen zijn.”

Rutte snapt ook goed dat hij in Nederland alleen draagvlak houdt voor – soms pijnlijke – klimaatmaatregelen als de rest van de wereld meedoet. Anders schaadt dat de Nederlandse concurrentiepositie. Of, zoals hij het zelf verwoordde in zijn filmpje: “Als Nederland het in z’n eentje doet, gaat het ten koste van banen.”

Hoewel Rutte de term Groen Rechts nooit meer gebruikt (het mag niet meer van de VVD), is zijn denken niet veranderd. De maatregelen waarvan hij toen zei dat ze niet zouden werken, zijn onder zijn bewind overigens wel ingevoerd. Zo was hij tegen verhoging van de dieselaccijns, tegen een CO2-heffing voor bedrijven en tegen een vliegtaks. Omdat, zei Rutte toen, ‘het onze economie schaadt zonder dat het milieu er baat bij heeft’. Onder druk van zijn coalitiegenoten zijn die maatregelen er echter toch gekomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden