Plus

Nabestaanden over The Last Vermeer: ‘Deze film zit vol leugens’

De kinderen van verzetsechtpaar Joseph en Lies Piller zijn gekwetst over de recent uitgekomen Amerikaanse film The Last Vermeer over de ontmaskering van kunstvervalser en nazisympathisant Han van Meegeren. De manier waarop hun ouders zijn neergezet, noemen ze ‘onjuist en stuitend’.

Joop en Lies Piller, circa 1937. Beeld Privéfoto familie Piller
Joop en Lies Piller, circa 1937.Beeld Privéfoto familie Piller

De schok bij de kinderen van de Amsterdamse verzetsstrijders Joseph en Lies Piller was groot toen ze in The Last Vermeer, de film die vorige week op Pathé Thuis is verschenen, zagen welke rol hun ouders speelden. “De geschiedenis van onze ouders wordt vol leugens weergegeven,” zegt kunsthistoricus Micky Piller (1950) uit Heemstede, die benadrukt namens haar broer en zus te spreken. “De ontmaskering van Vermeervervalser Han van Meegeren verliep anders dan de film vertelt. Mijn vader bedacht zelf hoe hij kon bewijzen dat Van Meegeren een kunstvervalser was. Ook de rol van mijn moeder klopt niet. Zij is neergezet als hoer. We zijn verbijsterd en geschokt.”

De film verhaalt hoe de Amsterdamse verzetsman, luitenant Joseph Piller (1914-1998), betrokken bij het Militair Gezag, de kunstvervalser en nazisympathisant Van Meegeren probeerde te ontmaskeren. Piller arresteerde Van Meegeren enkele weken na de bevrijding. Van Meegeren verdiende grof geld in de oorlog met de verkoop van door hem gemaakte vervalste schilderijen van onder meer Johannes Vermeer aan nazikopstuk Hermann Göring.

De woede bij de nazaten is ook groot over hoe hun moeder Lies (1911-1991) in de film wordt neergezet. “Als een hoer, een vrouw die het bed deelde met de nazi’s om informatie door te spelen aan het verzet. Dat klopt niet. Ze deed actief mee aan allerlei verzetsactiviteiten en was geen Mata Hari die de vijand verleidde,” zegt Micky Piller.

In de film vindt Joseph Piller een kistje met oude foto’s waarop zijn vrouw op een oudjaarsfeest is te zien met Van Meegeren en een naziofficier. Lies had bij hem een baan aangenomen als secretaresse om informatie door te spelen aan het verzet. “Jij ging naar feesten, gekleed als hoer,” bijt Piller haar in de film toe.

Amerikaanse advocaat

Tegen Van Meegeren – gespeeld door Guy Pearce – vertelt Lies Piller dat de Duitsers haar vertrouwden, maar dat dat vertrouwen eerst gewonnen moest worden. Van Meegeren trekt dan de conclusie: “Ze moest met hem naar bed om het te verdienen.”

De nazaten Piller vinden dat stuitend en zochten contact met de Amerikaanse filmmakers. Per ommegaande lieten deze via een vertegenwoordiger weten dat de film gebaseerd is op historische feiten aangevuld met gefictionaliseerde elementen.

De film aanpassen, was niet meer mogelijk, zegt Micky Piller. “We hebben een Amerikaanse advocaat in de arm genomen. Hij legde uit dat de reputatie van een dode niet geschaad kan worden. De film wijzigen op de historische fouten was ook niet mogelijk omdat de film helemaal af was.”

Een rechtszaak gaan de kinderen van het echtpaar niet beginnen. “Dat is ons zeer ontraden. We hebben geen poot om op te staan. Aan het begin van de film wordt ook gesteld dat de film ‘gebaseerd is op een waargebeurd verhaal’. Het meest haalbare was in de aftiteling te laten vermelden dat onze vader een groot verzetsman was.”

Tot dat laatste waren de filmmakers bereid. Aan het einde van de film wordt vermeld dat ­Joseph Piller, die onderduikadressen voor Joodse kinderen zocht, valse identiteitspapieren en bonkaarten verspreidde en neergeschoten Britse piloten naar een veilig heenkomen bracht en de Medal of Freedom van de Amerikaanse regering en de Orde van het Britse Rijk heeft gekregen voor zijn daden.

Verzetsmensen Joop en Lies Piller, zittend in strandstoelen, met de Britse geheim agent Dick Kragt. Circa 1944. Beeld Foto uit collectie van auteur Jonathan Lopez.
Verzetsmensen Joop en Lies Piller, zittend in strandstoelen, met de Britse geheim agent Dick Kragt. Circa 1944.Beeld Foto uit collectie van auteur Jonathan Lopez.

Belangrijke baan

De onwaarheden steken de familie Piller zo erg dat ze nu in de media aandacht vragen voor hun zaak. “We willen Nederland laten weten dat dit verhaal onwaar is. We vinden het een gotspe.”

De film baseert zich onder meer op het in 2008 verschenen boek The man who made Vermeers van kunsthistoricus Jonathan Lopez uit New York, die voor The Wall Street Journal, The ­Boston Globe en De Groene Amsterdammer schrijft. In dit recent in het Nederlands vertaalde boek wordt gesteld dat Joseph Piller de kunsthandel van Van Meegeren wilde ontmaskeren omdat hij bij de nieuwe Nederlandse ­regering een belangrijke baan zou ambiëren. “Dat is niet waar. Onze vader verafschuwde allerlei ambtenaren die naar Londen gingen in de oorlog om na de bevrijding het gezag te herstellen.”

Piller: “Waarom hebben ze in de film de naam Piller gebruikt? Ze hadden de naam De Vries kunnen nemen – er zijn veel Joodse families met de naam De Vries – of desnoods in de persmap een A4’tje kunnen stoppen dat het verhaal over Joseph Piller historisch fout is. Dan hadden de media dat kunnen overnemen.”

Nazaten Betty Goudsmit willen ook gerechtigheid

Ook nazaten van de hoofdpersonages in de vorig jaar verschenen historische roman De crèche van Elle van Rijn eisen dat de namen van hun ouders uit het boek worden gehaald. Het boek van actrice en auteur Van Rijn gaat over het wegsmokkelen van ruim zeshonderd Joodse kinderen uit de crèche tegenover de Hollandsche Schouwburg in de oorlog. Het vertelt het verhaal aan de hand van kinderleidster Betty Goudsmit (die destijds Oudkerk heette).

Het boek zit volgens de nazaten vol historische fouten en aanstootgevende passages. “De nazaten eisen dat het boek als fictieve roman wordt gepresenteerd met een disclaimer erbij dat het verhaal aan de fantasie van de schrijver is ontsproten,” aldus advocaat Menno Jansen, die namens de kinderen van Betty Goudsmit een juridische zaak gaat beginnen.

Joop en Lies Piller, circa 1954-1955 in Milaan. Beeld Privéfoto familie Piller
Joop en Lies Piller, circa 1954-1955 in Milaan.Beeld Privéfoto familie Piller
Joop en Lies Piller, foto uit circa 1952. Beeld Privéfoto familie Piller
Joop en Lies Piller, foto uit circa 1952.Beeld Privéfoto familie Piller
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden