Nieuws

Na jaren van afwezigheid komt er weer structureel onderzoek naar geroofde kunst

Nederland gaat weer structureel ­onderzoek doen naar de herkomst van tijdens de Tweede Wereldoorlog geroofde kunst die in bezit was van Joodse eigenaren.

ANP
Blick auf Murnau mit Kirche van Kandinsky op een oude foto uit het huis van het echtpaar Stern-Lippmann in Duitsland. Het werk werd in 1951 door de gemeente Eindhoven gekocht van de Haagse kunsthandelaar Légat, van wie bekend was dat hij in de oorlog met nazi’s had samengewerkt.

 Beeld Marc Driessen
Blick auf Murnau mit Kirche van Kandinsky op een oude foto uit het huis van het echtpaar Stern-Lippmann in Duitsland. Het werk werd in 1951 door de gemeente Eindhoven gekocht van de Haagse kunsthandelaar Légat, van wie bekend was dat hij in de oorlog met nazi’s had samengewerkt.Beeld Marc Driessen

Als de eigenaar achterhaald wordt, krijgen de erfgenamen de kunst weer in bezit. Mocht er geen rechtmatige eigenaar meer te vinden zijn, dan wordt de kunst teruggegeven aan de Joodse gemeenschap.

Het gaat om kunststukken die zowel tijdens de oorlog als tijdens de jaren ervoor zijn gestolen, onder dwang verkocht of op een andere manier zijn afgenomen en nu in het bezit zijn van de Staat. Alle objecten in het beheer van de Staat worden opnieuw onderzocht op mogelijk nieuwe aanwijzingen over de herkomst. In totaal ging het om 3665 stukken. Daarvan zijn er 457 inmiddels teruggegeven.

Als meerdere erfgenamen zich melden en er niet onderling uitkomen wie het stuk ontvangt, dan besluit een onafhankelijke notaris. Mocht de kunst teruggaan naar de gemeenschap, dan gaat dat in samenwerking met het Centraal Joods Overleg (CJO).

Sinds 2007 deed Nederland geen structureel onderzoek meer naar de roofkunst en dat is in strijd met internationale uitgangspunten, oordeelde een commissie onder leiding van ­Jacob Kohnstamm vorig jaar. Na 2007 werd er nog wel onderzoek gedaan als er een aanvraag werd gedaan, laat het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap desgevraagd weten.

Helpdesk

Ook komt er een nieuwe helpdesk, waardoor het makkelijker wordt om teruggave aan te vragen. Verder wordt informatie over roofkunst centraal verzameld op de website van de Digitale Collectie Nederland.

Demissionair minister Ingrid van Engelshoven van Cultuur is blij dat de kunst mogelijk weer teruggaat naar de Joodse gemeenschap en noemt het een belangrijke stap.

Het CJO juicht de nieuwe stappen toe en noemt het moreel juist dat de kunst wordt teruggegeven aan de Joodse gemeenschap wanneer er geen rechthebbende wordt gevonden. “Het is altijd het standpunt van het CJO geweest dat Nederlandse musea of andere instellingen op geen enkele wijze zouden mogen profiteren van de moord op 6 miljoen Joden en hun beroving tijdens de Tweede Wereldoorlog,” stelt het Overleg. Het hoopt dat het beleid internationaal wordt overgenomen.

De kunst die terugkomt in de gemeenschap wil het CJO inzetten voor educatieve doelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden