PlusAnalyse

Na het debacle met ‘dansen met Janssen’ is het kabinet deze keer wel behoedzaam met versoepelen

Demissionair premier Mark Rutte tijdens de persconferentie over versoepeling van de coronamaatregelen. Beeld ANP
Demissionair premier Mark Rutte tijdens de persconferentie over versoepeling van de coronamaatregelen.Beeld ANP

Door voorlopig alleen het onderwijs wat meer lucht te geven, keert het coronabeleid terug naar het behoedzame pad. Tegelijkertijd is het kantelpunt naar ‘normaal’ aanstaande, al hoedt het kabinet zich voor beloften.

Laurens Kok

Vertrouwder kon de boodschap haast niet klinken. “Geen enkele stap is zonder risico,” zei demissionair minister-president Mark Rutte tijdens de persconferentie. Volgens vicepremier Hugo de Jonge is ‘behoedzaamheid geboden’. Kortom, voorzichtigheid is terug van weggeweest als kern van het coronabeleid.

Die herwaardering is alleszins verklaarbaar. Rutte en De Jonge worden niet graag herinnerd aan de achtbaan die eind juni werd ingezet. In een vlaag van optimisme en – zo bleek achteraf – overmoed, werden toen tal van versoepelingen doorgevoerd. Het openen van het nachtleven moest jongeren verleiden zich te laten vaccineren. Nederland mocht ‘dansen met Janssen’, bleef De Jonge eind juni herhalen.

Het feestje was van korte duur: omhoog schietende besmettingsaantallen zorgden ervoor dat het kabinet binnen twee weken op de rem trapte. Clubs en disco’s zitten sindsdien dicht, er ging een streep door meerdaagse festivals als Lowlands. Pas na een weekend van bezinning kregen Rutte en De Jonge excuses over de lippen. Het had ontbroken aan ‘zelfreflectie’, erkende het duo in juli. In kabinetskringen was vanaf toen al duidelijk hoorbaar: ‘Dit gaan we dus nooit weer zo doen’.

Teugels vieren

En dus grijpt het kabinet nu terug op vertrouwd recept. De besmettingen en ziekenhuisopnames laten een verbetering zien en dus kunnen de teugels wat vieren, maar lang niet alles kan en zeker niet alles tegelijk.

Het onderwijs trekt na een intense lobby aan het langste eind. Voor het mbo, hbo en de universiteiten geldt wel dat ‘terug naar normaal’ nog niet helemaal aan de orde is. De 1,5 meter mag dan in collegezalen worden geschrapt, er gelden wel beperkingen zoals een maximale groepsgrootte van 75 studenten. Ook zijn mondkapjes verplicht buiten de lessen om.

Intussen wordt het geduld van mensen die graag naar een festival of een discotheek willen verder op de proef gesteld. Tot dusver kon het kabinet steeds op draagvlak rekenen voor de corona-aanpak. Zolang nog niet alle Nederlanders die gevaccineerd willen worden een prik hadden gehaald, bleken veruit de meeste mensen bereid zich aan de regels te houden en te accepteren dat er voorlopig niet gefeest kan worden.

Maar Rutte en De Jonge weten ook dat een andere fase aanbreekt als over een paar weken ook de jongste generaties hun tweede prik hebben gehad. Ingeschat wordt dat dan circa 85 procent van de bevolking volledig is gevaccineerd.

20 september

Nederland is steeds in het vooruitzicht gesteld dat dan onze vrijheden terugkeren. Het kabinet maakt die belofte nu concreet door voor het eerst een datum te noemen waarop de anderhalve meter losgelaten kan worden. Als de situatie het toelaat zou het op 20 september zover kunnen zijn. De hoop is verder dat op 1 november zelfs alle maatregelen overboord kunnen. In de tussenliggende tijd geldt dat voor bijna elk uitje waar meer dan 75 mensen zijn – van sportwedstrijden tot een festival of een theatervoorstelling – een coronatoegangsbewijs vereist is. Ofwel: wie wat leuks wil doen, moet volledig zijn ingeënt, hersteld zijn of recent negatief getest zijn.

Hoewel Nederland hiermee verder in de pas gaat lopen met andere Europese landen, laat deze benadering ook een kantelpunt zien: wie zich niet wil laten vaccineren of testen krijgt tijdelijk steeds minder bewegingsvrijheid ten opzichte van anderen.

Daarmee maakt het kabinet een principiële keuze, die felle reacties zal ontlokken van tegenstanders. Want hoe lang die periode precies zal gaan duren, is sterk de vraag. De datum van 1 november is er volgens Rutte eentje ‘in potlood’ en ‘echt onzeker’. “Er komt een moment dat je ook de laatste maatregel weglaat.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden