PlusAchtergrond

Na de vrouwen bonzen nu ook de jongeren op de deur van de SGP

Ook aan de SGP gaat de vernieuwingsdrang niet voorbij: na de vrouwen, roeren nu ook de jongeren zich. Er mag wel weer eens een twintiger of dertiger namens de mannenbroeders de Tweede Kamer in, vinden ze. ‘De partij moet jongeren wel aan zich binden.’

Paula Schot is de eerste vrouwelijke wethouder van de SGP, in Schouwen-Duiveland.  Beeld ANP
Paula Schot is de eerste vrouwelijke wethouder van de SGP, in Schouwen-Duiveland.Beeld ANP

Toen partijleider Kees van der Staaij (52) in 1998 werd geïnstalleerd in de Tweede Kamer, was hij 29 jaar. “Ik voelde me een jongeling tussen de ouderlingen.” Destijds was de hoge plek op de lijst voor de twintiger – nummer 3 – niet onomstreden binnen de partij. Zelf merkte Van der Staaij daar niks van. “Ik vond mezelf vooral erg jong, maar de kandidatencommissie was daar laconiek over: dat probleem lost zich vanzelf op.”

In de schaduw van fractieleider Bas van der Vlies en Kamerlid Koos van den Berg – beiden eind vijftigers, met ‘levenservaring en parlementaire ervaring’ – kon hij het vak leren. Tien jaar nadat Van der Staaij Kamerlid was geworden, werd hij zelf lijsttrekker.

Sinds Van der Staaij werd geen twintiger of dertiger voor de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) in de Tweede Kamer gekozen. Dertiger Elbert Dijkgraaf zat 12 jaar in de ‘wachtkamer’ voor hij in 2010 – net 40 geworden – werd verkozen. Terwijl de partij over jong politiek talent niets te klagen heeft: SGP-jongeren is met ruim 7000 leden de grootste politieke jongerenorganisatie van Nederland.

Top 3 verjongen

Bovendien heeft de oudste partij van ons land (opgericht in 1918) gemiddeld genomen de jongste raadsleden. Ook over jonge wethouders heeft de partij niets te klagen: onlangs werd Paula Schot (27) wethouder in Schouwen-Duiveland – de eerste vrouw die namens de partij een bestuursfunctie krijgt – en op Urk krijgt leeftijdsgenoot Nathanaël Middelkoop dezelfde functie. “Lokaal krijgen jongeren veel ruimte. Het zou goed zijn om die lijn ook landelijk door te trekken,” vindt voorzitter Arie Rijneveld (25) van SGP-jongeren.

Die kans is er maandag al, als de SGP de kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen presenteert. “Als je het mij vraagt, is het verstandig de top 3 te verjongen,” zegt Maarten van Nieuw Amerongen (23), voorzitter van de SGP Leiden-Leiderdorp e.o. en oud-bestuurslid van SGP-jongeren. Om een jongere kandidaat de kans te geven meters te maken, net als Van der Staaij, moet hij nu op een verkiesbare plaats komen. Rijneveld: “De partij moet jongeren wel aan zich binden.”

SGP-Kamerlid Chris Stoffer (46) wordt binnen de partij als jong gezien. Beeld ANP
SGP-Kamerlid Chris Stoffer (46) wordt binnen de partij als jong gezien.Beeld ANP

De huidige Tweede Kamerfractie heeft een gemiddelde leeftijd van 54. Naast Van der Staaij zitten ook Roelof Bisschop (63) en Chris Stoffer (46) in de SGP-fractie. Maar Stoffer, klinkt het, wordt binnen de partij als jong gezien. Bisschop is geliefd binnen de partij, met name bij de conservatieve kieskringen, en zou mogelijk nog een periode door willen. Maar bij de volgende verkiezingen, of tussentijds, zal hij hoogstwaarschijnlijk met pensioen gaan. Als Van der Staaij dan ook zou stoppen, blijft mogelijk alleen Stoffer over. Hij wordt niet gezien als dé persoon om straks de rol van staatsrechtelijk geweten – die traditioneel is toebedeeld aan de SGP – te vertolken.

Jonge talenten genoeg

Enkelen binnen de partij kijken wel met een mengeling van verbazing en milde jaloezie naar de ChristenUnie, waar zittende Kamerleden genoegen moeten nemen met een lagere plaats op de lijst ten faveure van jong talent. Dat zou bij de SGP nóóit gebeuren. Het ligt niet in de cultuur, klinkt het, om mensen voortijdig te bedanken voor hun werk.

Het is niet dat de SGP kampt met een gebrek aan kandidaten. Schiet een willekeurige SGP’er aan en er worden zo een stuk of drie, vier talenten genoemd – en vaak ook nog telkens andere namen. “Maar de SGP is geen partij die jongeren op de lijst zet omdat het jongeren zijn,” zegt Van Nieuw Amerongen. Bij het samenstellen van de kandidatenlijst wordt vooral gekeken naar regionale spreiding en kerkelijke achtergrond. “De factor ‘leeftijd’ is niet het belangrijkst.”

Toch krijgen jongeren ‘zeker mogelijkheden om te groeien binnen de partij’, benadrukt Evert Jan Nieuwenhuis (43), voorzitter van de SGP-bestuurdersvereniging, die als taak heeft om jong talent op te sporen en te cultiveren. Hij neemt zichzelf als voorbeeld: hij werd als twintiger voorzitter van een lokale SGP-afdeling, als dertiger lijsttrekker én wethouder in Lisse en is nu sinds drie jaar burgemeester van Waddinxveen. “En ik stond in 2017 op plek 10 van de kandidatenlijst. Een redelijk hoge plek.”

Maar in een fractie die de afgelopen decennia niet meer dan twee of drie zetels heeft geteld, met mogelijk een vierde binnen handbereik, is alles na plek 4 onverkiesbaar. “Als de fractie klein is, is de spoeling dunner,” erkent Nieuwenhuis. Maar de partij heeft de ‘kweekvijver en talenten zeker in beeld’. “Ik prijs me gelukkig met een grote club van talentvolle jongens en meiden die zich betrokken weten bij de politiek en de publieke zaak. Zij zorgen voor een fris en eigentijds geluid.”

Een zekere schuchterheid

Dat zij dat geluid niet altijd in de landelijke politiek kunnen laten horen, ligt misschien ook wel aan de cultuur ín de SGP: partijleden zijn niet altijd even assertief. “Een zekere schuchterheid,” noemt Nieuwenhuis dat. Waar bij de meeste partijen mensen solliciteren naar een plek op een kandidatenlijst, word je bij de SGP voor een politieke functie gevraagd. Ambitie, zegt Van Nieuw Amerongen, wordt in zijn kringen opgevat als ijdel. “Maatschappelijke functies zijn ondergeschikt aan Gods koninkrijk. SGP’ers zetten niet gauw hun voet tussen de deur.”

Van der Staaij herkent dat partijleden ‘vaak niet zelf op het idee komen’ om actief te worden binnen de SGP. Toch ziet hij daar wel een cultuurverandering, met name onder jongeren. “Er zijn steeds meer partijleden die een concrete ambitie aan de dag leggen.” Een ‘prima’ ontwikkeling, vindt hij. “Dan weet je wat er bij iemand in het hart leeft.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden