Plus Uitleg

Moet het land op slot voor de natuur?

Beeld /

Het kabinet zit met de handen in het haar vanwege de torenhoge stikstofuitstoot. Gebrekkige natuurbescherming dreigt het land op slot te zetten voor grote bouwprojecten.

1. Gebrekkige natuurbescherming?

Drie weken geleden oordeelde de Raad van ­State dat Nederland tekortschiet als het gaat om de bescherming van natuur tegen stikstof. De overheid besloot daarvoor in 2009 het Programma Aanpak Stikstof (PAS) op te tuigen. Zo konden bouwvergunningen voor projecten die stikstof uitstoten, toch worden afgegeven, omdat werd geanticipeerd op toekomstig herstel van de natuur en een afname in de uitstoot van stikstof. 

Maar volgens de Raad van State heeft de overheid zich daarmee rijk ge­rekend. Vergunningen mogen voortaan alleen worden afgegeven als er garanties zijn dat ze niet ten koste gaan van natuurgebieden. Juist bedreigde natuur is kwetsbaar voor stikstof. Het gaat vaak om plantensoorten die gedijen bij schrale grond. Door de extra dot stikstof kunnen ze overwoekerd raken door andere planten.

2. Wat zijn de consequenties?

Die zijn levensgroot. Het kabinet heeft dan ook een crisisteam ingesteld. In een brief aan de Tweede Kamer maakte minister Carola Schouten (Natuur) deze week een eerste inventarisatie van bouwprojecten die in de knel kunnen komen

Daarbij denkt ze aan 30 tot 40 water­bouwprojecten, zoals dijkverzwaringen, en 80 tot 100 in de categorie industrie, havens en bedrijventerreinen. Ook worden mogelijk ­wegen, woningbouw en landbouw geraakt, omdat alsnog een vergunning nodig is voor nieuwe ontwikkelingen, evenals 30 tot 40 defensie­projecten. De grote marges die de minister ­hanteert, laten meteen zien: de gevolgen zijn drie weken na de uitspraak van de hoogste ­bestuursrechter nog altijd niet te overzien.

3. En rond Amsterdam?

Ook dat is gissen. De gemeente komt niet veel verder dan die conclusie. Vorige week bleek wel meteen dat Lelystad Airport geraakt wordt en mogelijk niet vanaf 2020 een deel van de luchtvaart naar Schiphol kan overnemen. Natuur­beschermers claimden ook meteen averij voor de biomassacentrale bij Diemen, maar eigenaar Vattenfall ontkent dat dit plan wordt geraakt. 

In de Tweede Kamer werd gisteravond ook gesuggereerd dat de Formule 1-race bij Zandvoort op losse schroeven komt te staan. De provincie Noord-Holland, die erover gaat, ontkent dat. Het circuit heeft al een vergunning en die stamt van voor het PAS. “De race kan gewoon binnen de bestaande vergunning plaatsvinden,” zegt een woordvoerder.

4. Welke uitweg wordt gevonden voor deze stikstof­impasse?

Dat is onzeker, ook al omdat de regeringspartijen verdeeld zijn. D66 en ChristenUnie willen snel veel minder stikstof. “Nederland heeft lang op de pof geleefd van moeder natuur. Het is tijd om de balans te herstellen tussen economie en natuur,” zei D66-Kamerlid Tjeerd de Groot gisteravond. VVD en CDA willen voorkomen dat Nederland ‘op slot’ gaat en spreken van ‘juridische haarkloverij’. “Uiteindelijk moeten de ondernemers kunnen ondernemen en moet een koe in de wei kunnen staan,” zei Arne Weverling (VVD). Maar juist gistermiddag concludeerde de Algemeen Rekenkamer dat de overheid ‘weinig grip’ heeft op de mestvervuiling door de groeiende veestapel die zorgt voor meer uitstoot van, opnieuw, stikstof.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden