Nieuws

Ministerie lag in de clinch met ziekenhuizen over uitbreiding ic-bedden

Het ministerie van Volksgezondheid lag tijdens de pandemie in de clinch met ziekenhuizen over de financiering van extra bedden op de intensive cares. Een woordvoerder van het departement bevestigt na berichtgeving in NRC dat er discussie was over een regeling om het aantal ic-bedden op te schalen.

ANP
Het ministerie wilde zeker weten dat het geld voor de extra bedden goed werd besteed, aldus een woordvoerder. Beeld ANP /  ANP
Het ministerie wilde zeker weten dat het geld voor de extra bedden goed werd besteed, aldus een woordvoerder.Beeld ANP / ANP

Aanleiding voor de onenigheid was onder meer de telling van het aantal ic-bedden in de ziekenhuizen. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) had subsidie gereserveerd voor de opschaling, maar het was volgens de woordvoerder niet duidelijk hoeveel ic-bedden een ziekenhuis precies had voor de pandemie. Alleen voor extra ic-bedden was het extra geld beschikbaar. VWS moest zeker weten dat een half miljard euro voor de extra capaciteit goed werd besteed, aldus de woordvoerder.

NRC deed onderzoek naar de gang van zaken en concludeert dat ziekenhuizen soms werden ontmoedigd om hun ic uit te breiden, terwijl er in 2020 en 2021 juist dringend meer ic-plekken nodig waren. Bestuurders van ziekenhuizen liepen aan tegen de telling van de ic-plekken door het ministerie.

VWS kwam soms uit op een hoger aantal ic-bedden in de beginsituatie dan de ziekenhuizen zelf opgaven. Daardoor zouden de instellingen minder geld ontvangen voor een uitbreiding. Ook de voorwaarden voor de uitbreiding waren niet duidelijk. Tussen ziekenhuizen bestaan ook grote verschillen in de uitbreiding van de ic’s. Uiteindelijk werd het financiële meningsverschil na een jaar opgelost, meldt NRC, en betaalde VWS alsnog.

NRC vroeg overheidsdocumenten op, las tientallen rapporten en sprak met tientallen betrokkenen en deskundigen uit de zorgsector. VWS kon de krant geen antwoord geven op de vele vragen.

Oppositie eist opheldering

De oppositie in de Tweede Kamer is boos over het financiële conflict. GroenLinks en Groep-Van Haga willen een debat om snel opheldering te krijgen over de kwestie. ‘Het aantal ic-bedden opschalen is een lastige klus, dat begrijpen we allemaal. Maar als het ministerie van VWS ziekenhuizen ontmoedigt om de ic op te schalen, uit angst voor budgetoverschrijding, dan is er iets goed misgegaan,’ twittert Lisa Westerveld van GroenLinks.

Wybren van Haga is furieus. “Wij hebben de hele coronacrisis gevraagd om de zorg juist op te schalen, maar de zieke mensen die echt hulp nodig hadden, kregen niets, door ambtelijk gesteggel. Terwijl voor vaccins en niet-werkende mondkapjes wél snel de beurs werd getrokken,” laat Van Haga weten.

PVV’er Fleur Agema twittert: ‘De schoften hadden liever een lockdown, liever afschaling reguliere ziekenhuiszorg, liever 95 miljard op de staatsschuld, liever 22% jongeren die zelfmoord overwogen, dan te investeren in ziekenhuiscapaciteit. Zo slecht.’

SGP-Kamerlid Kees van der Staaij: ‘Verontrustend dat financieel gesteggel bij VWS, tijdens hoogtepunt coronacrisis, heeft geleid tot minder grote opschaling van IC-capaciteit dan mogelijk was. Opheldering hierover is nodig.’

JA21 stelt Kamervragen aan zorgminister Ernst Kuipers.

Hoogleraar: ‘Beddenconflict illustreert bureaucratische probleem’

Het conflict over extra ic-bedden illustreert ‘het grote bureaucratische probleem in Nederland,’ zegt Armand Girbes, hoogleraar intensivecaregeneeskunde. De problemen met de ic-capaciteit zijn volgens hem ook nog steeds niet opgelost.

Volgens Girbes ligt de oorzaak van de problemen bij ‘de bureaucratische attitude’ van VWS. “Zorgverzekeraars doen niets en wijzen naar VWS. VWS wijst naar de zorgverzekeraars. De ziekenhuisdirecteuren zijn van goede wil maar zijn zich bewust van hun geringe financiële reserves. De ambtenaren die er over gaan hebben geen achtergrondkennis en kijken puur bureaucratisch naar de zaken,” vat de hoogleraar het probleem samen.

Girbes stelt ook dat er in het grote plan om de beddencapaciteit in ziekenhuizen op te schalen, niet gekeken wordt naar bij welk ziekenhuis dit het beste kan gebeuren. “Je kan wel snel extra ic-bedden neerzetten, maar dan moet je ook voldoende ic-personeel hebben. Het heeft bijvoorbeeld niet zoveel zin om in een ziekenhuis waar vier bedden staan, daar zes of zeven bedden van te maken. Maar een ziekenhuis waar ze twintig bedden hebben en je maakt daar dertig van, daar heb je natuurlijk veel meer aan. Maar hier wordt in de plannen niet naar gekeken,” aldus Girbes die ook klinisch farmacoloog en hoofd van de ic is van Amsterdam UMC, locatie VUmc.

Kuipers: ministerie frustreerde uitbreiding ic-capaciteit niet

Zorgminister Ernst Kuipers spreekt tegen dat door zuinigheid en bureaucratie op zijn ministerie de ic-capaciteit tijdens de coronapandemie lager was dan die had kunnen zijn. Een paar bedden meer of minder had bovendien niet kunnen voorkomen dat de samenleving een paar keer op slot moest om overbelasting van de ziekenhuizen te voorkomen, aldus Kuipers.

Kuipers was destijds als ziekenhuisbestuurder verantwoordelijk voor de verdeling van de ic-bedden. Het artikel in NRC ‘geeft niet een compleet beeld’, aldus de minister. De discussie waar het artikel naar verwijst, had volgens hem betrekking op zaken als spreiding over het land, de impact op het zorgstelsel als geheel en het aantal bedden dat er al was vóór de coronacrisis.

“De insteek is steeds geweest: zoveel mogelijk ic-bedden,” zegt Kuipers. Ziekenhuizen konden geld krijgen voor extra plekken die zij vrijmaakten. Daarbij werd uitgegaan van de aantallen die zij voor de pandemie in bijvoorbeeld hun jaarverslag hadden genoemd. Maar die bleken in de praktijk niet altijd te kloppen, zegt Kuipers. Over dat uitgangspunt ontstond volgens de bewindsman in sommige gevallen discussie met het ministerie, niet over de mogelijkheid om meer bedden te realiseren.

Tip Het Parool via Whatsapp

Heeft u een tip of opmerking voor de redactie? Stuur een bericht naar onze tiplijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden