Plus Interview

Minister Ferd Grapperhaus waarschuwt criminelen: ‘Hier stopt het’

Minister Ferd Grapperhaus (Justitie) wil na de moord op advocaat Derk Wiersum terugslaan tegen de drugsmaffia. Het moet klaar zijn met de normalisering van drugsgebruik. ‘Reserveer anders maar vast bedrijfsruimte voor de Mexicaanse drugskartels’.

'Iedereen die een pilletje slikt of een lijntje snuift, financiert misdadigers.' Beeld Robin Utrecht/ANP

Hij was toevalligerwijs in 1992 op Sicilië, in Italië, toen onderzoeksrechter Giovanni Falcone daar werd vermoord. Falcone had de maffia veroordeeld, maar moest dat bekopen met zijn leven.

Afgelopen woensdag, om tien over negen, belde Openbaar Ministerie naar Grapperhaus dat er nu -27 jaar later- een soortgelijke moord op zijn bordje als minister lag. “Ongelofelijk. Ik had het niet voor mogelijk gehouden.”

Want de moord op Wiersum lijkt het werk van de bende van de voortvluchtige crimineel Ridouan Taghi, spil van ’s lands drugsmaffia. Als wraak dat Wiersum kroongetuige Nabil B. bijstond, bij zijn verklaringen tegen Taghi. Een maffia-achtige afrekening, zoals die ooit Falcone trof. “Wij zijn kennelijk zo ver afgegleden.”

Nog eenmaal schudt de minister zijn boosheid van zich af: “Het gaat om een jongen van 44, met twee kinderen, die gewoon bij zijn huis wordt doodgeschoten. Een advocaat bovendien. Terwijl die ook het laatste bastion is voor de burger en dus ook voor criminelen. The last man standing voor hen. Ongelofelijk.”

Collega’s zeggen dat Wiersum geen vertrouwen had in de beveiliging die de overheid hem kon bieden. Is het hier fout gegaan?

“Dat gaan we zorgvuldig laten onderzoeken. We hebben nu een team onder regie van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), dat samen met OM en politie kijkt naar de dreiging. Al was het maar omdat dit anders een enorme druk legt bij rechtbanken, officieren van justitie en advocaten. Hoe het rond deze advocaat is gegaan, moeten we nauwgezet uitzoeken.”

Vreest u nu voor meer moorden op aanklagers, advocaten of rechters?

“Ik heb al langer de overtuiging dat deze georganiseerde criminaliteit strak hiërarchisch, nietsontziende misdaad betreft. Denk ook aan de vergismoorden, de moord op de broer van de kroongetuige, de aanslagen op media. Het is een helder patroon. En nu weer een grens over met de moord op een vaandeldrager van de rechtsstaat. We moeten dus, vrees ik, met alles rekening houden.”

Zeker als Taghi nog voortvluchtig blijft. Geneert u dat niet?

“Voorop gesteld: ik zeg niets over het politieonderzoek dat gaande is. We moeten niet aan jumping to conclusions doen. Maar het geneert me niet. Er wordt hard aan gewerkt door professionele instanties. De ene keer hebben we binnen 48 uur iemand, de andere keer duurt het langer. We zullen de kiezen op elkaar moeten zetten. Dat geldt voor de hele aanpak van deze misdadigers. De kiezen op elkaar.”

Wat Grapperhaus ondertussen wel kan doen, dóet hij, bezweert de minister. Zo komt er een anti-drugsbrigade, een groep van recherche maar vooral ook financiële experts. Zij moeten groepen ‘oprollen’ en criminele winsten ‘afpakken’. “Laten we wel zijn: we hebben het over proleten in enorme huizen, die met foute spullen en nog foutere plannen in zonnige streken wonen. Die moeten we alles te zien af te pakken. Hier stopt het.”

Het team zou bovendien extra bevoegdheden moeten krijgen om gegevens uit te wisselen met de Belastingdienst. Nu al is daar een wet voor in de maak, maar Grapperhaus sluit niet uit met meer wetgeving te komen. “Privacy mag geen schild worden.”

De minister denkt er bovendien aan om de beloningen die leiden naar de vindplaats van voortvluchtigen te verhogen naar misschien wel miljoenen euro’s.

Grapperhaus wil bovendien meer preventie. “Dan moeten de lezers niet denken dat we soft gaan doen. Maar we zien dat jongetjes van 10, 11 jaar soms al bedorven zijn en betrokken raken bij criminaliteit. Misschien moeten we ze al vanaf hun zesde in het vizier krijgen van jeugdwerk.”

Had dat allemaal niet eerder moeten gebeuren?

“Ik zeg heel eerlijk. We hebben hier als samenleving tussen 2005 en 2015 nauwelijks prioriteit aan gegeven.”

Wat verwijt u dan uw voorgangers?

“Niets. Dat wil zeggen: ik ben nu verantwoordelijk. Maar er liggen duidelijke rapporten dat we het een jaar of tien onvoldoende hebben opgepakt. Het was bij de politiek en samenleving, dus ook bij jou en mij, niet de topprioriteit. Ik kan mij dat ook voorstellen. Voor 2008 was Nederland in een soort ongekende welvaart. Toen kwam Lehman Brothers en de financiële crisis. Toen zijn alle ogen op Kwatta gegaan: hoe houden we het financiële systeem overeind. Daardoor heeft het tien jaar kunnen voortwoekeren.”

Recherchechefs waarschuwden in die periode ook: we hebben te weinig geld om de grote criminelen te pakken.

“Ja, maar dat is wat versimpeld. We werken er al twee jaar aan om de politie met 1100 mensen te versterken. En we hebben extra geld gekregen om bijvoorbeeld recherche vrij te spelen door speciale zedenrechercheurs aan te stellen. De politieacademie zit bomvol. We hebben die oproepen niet genegeerd.”

Bovendien, zegt Grapperhaus, wil hij ‘volledig draagvlak’ van de samenleving. “Iedereen die een pilletje slikt of een lijntje snuift, spreek ik aan. Want je financiert misdadigers. Ik heb gezien hoe wijken onder druk staan van die criminelen. En de mensen die zogenoemd recreatief gebruiken staan lekker te hossen op hun pilletje. Die pillen worden gedraaid in wijken waar jij niet woont.”

Tegelijk wil uw regeringspartner D66 xtc legaliseren.

“Gaan we niet doen. Geen kans. Dat ga ik niet meemaken. Internationaal kun je het vergeten ook. En ik wil het ook niet. Als je gaat normaliseren, verschuift gewoon de grens. Dan worden we het afvoerputje van de wereld. Denk je dat er dan een Jansen en Jansen bv komt. Zo van: ‘Voor al uw gezonde drugs’. Nee joh, reserveer dan maar vast ruimte op bedrijfsterreinen voor Mexicaanse drugskartels, want dat gaat er dan gebeuren.”

Maar moet u dan ook het gebruik in het uitgaansleven niet veel harder tegengaan?

“Dat doe ik ook. Ik spreek hen al een jaar direct aan. Ik houd hen die spiegel voor. Anderen doen dat nu ook. De burgemeester van Amsterdam bijvoorbeeld. Of korpschef Erik Akerboom die sprak van ‘yogagebruikers’. Ik denk dat dit iets aan het veranderen is. Het kan niet zo zijn dat we roken en alcohol wel kunnen terugdringen, maar drugs niet. De pendule van drugstolerantie gaat gelukkig de goede kant op.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden