PlusAchtergrond

Minimumloon, sparen, roken en toeslagen: dit betekent het regeerakkoord voor je portemonnee

Het vierde kabinet-Rutte wil het geld flink laten rollen. Maar hier komt de winstwaarschuwing: dat wil niet zeggen dat ú ook profiteert. De mooie woorden over 2,8 miljard euro aan lastenverlichting zijn maar deels waar.

Tobias den Hartog
Een van de iets concretere afspraken betreft de kinderopvang: die wordt naast een kleine eigen bijdrage nagenoeg gratis. Beeld Nina Schollaardt
Een van de iets concretere afspraken betreft de kinderopvang: die wordt naast een kleine eigen bijdrage nagenoeg gratis.Beeld Nina Schollaardt

Wie door z’n wimpers naar de financiële tabellen kijkt, ziet dat de lasten de komende jaren al zouden gaan stijgen, door beleid dat onder vorige kabinetten al was ingezet. Het beoogde kabinet verzacht die pijn wel, maar onder de streep worden de lasten toch nog tot 1,8 miljard euro verzwaard. Tegelijkertijd is ook waar dat voor lage en middeninkomens, werkenden en gezinnen de pijn het meest wordt verzacht.

Daarom staat het ook zo voorzichtig in het akkoord: Rutte IV ‘streeft (geen belofte) een, over de kabinetsperiode heen (het kan dus even duren), evenwichtig en gemiddeld positief koopkrachtbeeld (niet alle groepen profiteren) voor iedereen, na’.

Hypotheekrenteaftrek

Hoe zit het verder met de plannen? Nou, sommige dingen doet het beoogde kabinet juist niet. Van de hypotheekrenteaftrek blijft Rutte IV bijvoorbeeld, alle discussies ten spijt, gewoon af.

Op andere onderwerpen die we voelen in de portemonnee gaat het kabinet nog even broeden. Zo zint het ‘op termijn’ op een suikerbelasting (suikertaks) én wil het bekijken of het de btw op groente en fruit naar 0 procent kan verlagen. Maar dat is dus niet allemaal overmorgen al geregeld.

Iets concreter is de ‘ambitie’ om het toeslagenstelsel in de kinderopvang af te schaffen. In ‘stappen’ wordt de vergoeding van de kinderopvang verhoogd ‘tot 95 procent voor werkende ouders’. Die wordt naast een soort kleine eigen bijdrage nagenoeg gratis. Dit allemaal om een nieuwe toeslagenaffaire te voorkomen.

Waar Rutte IV zeker een einde aan wil maken, is de zogeheten ‘jubelton’, de 100.000 euro die ouders hun kinderen belastingvrij kunnen schenken voor de aankoop van een woning. Wat was bedoeld om kinderen een zetje te geven, pakte heel anders uit: de ontvangers gebruikten de gift vooral om een groter huis te kopen.

Sparen loont weer

Belangrijk voor de spaarpot is dat er een einde komt aan het systeem waardoor burgers belasting over hun spaargeld moeten betalen, terwijl ze geen euro rente ontvangen. De vermogensrendementsheffing wordt afgeschaft. Daarvoor in de plaats komt er een belasting op inkomsten uit vermogen op basis van wérkelijk genoten rendement. Oftewel: wie geen rendement maakt, betaalt ook geen belasting. Tegelijkertijd gaat de vrijstelling van belasting omhoog naar vermogens tot 80.000 euro. Voor paren is dit het dubbele.

De verkiezingsbelofte die alle partijen deden om het minimumloon te verhogen wordt ingelost: die stijgt stapsgewijs uiteindelijk met 7,5 procent. Dat is wel veel minder dan vakbonden wilden.

Ook mensen met een uitkering krijgen daardoor een hoger bedrag, omdat de koppeling met het laagste loon in stand blijft. Dit geldt echter niet voor AOW’ers. Zij worden bediend met een hogere ouderenkorting; daarvan profiteren alleen ouderen met géén of een klein pensioen. Ook wordt er een minimumuurloon ingevoerd. Mensen die 40 uur in de week werken en het minimum verdienen gaan er daardoor bijna een euro per uur op vooruit.

Roken

Er is nog slecht nieuws voor de rokers: dat wordt vanaf 2023 flink duurder. De accijns op een pakje sigaretten groeit in 2025 naar 10 euro. Dat zou de prijs van een pakje zomaar op 15 euro kunnen brengen.

Veruit de meeste kabinetsplannen hebben natuurlijk wel een prijskaartje. De coalitie laat de overheidsuitgaven op de lange termijn met ruim 13 miljard euro oplopen. Dat betekent dat er de komende jaren tekorten op de begroting zijn, in 2025 in totaal 30 miljard euro, ofwel 2,5 procent van het bbp. Die zal de minister van Financiën moeten lenen op de kapitaalmarkt, wat overigens wel kan: Nederland kan momenteel goedkoop lenen. Toch neemt ook de staatsschuld toe, tot meer dan 60 procent in 2025, iets waar ons land andere landen (denk aan Italië) altijd de maat over heeft genomen.

Wat verandert er nog meer?

- De coalitie wil een slavernijmuseum én een Nationaal Historisch Museum
- Medisch-ethische kwesties over Voltooid Leven en abortus worden door de coalitie als vrije kwestie bestempeld, Kamerleden bepalen zelf of ze plannen wel of niet steunen
- Het eigen risico blijft 385 euro per jaar
- De embryowet wordt op onderdelen aangepast, waardoor meer embryonaal onderzoek mogelijk wordt
- Een speciale staatscommissie gaat kijken of xtc (MDMA) medicinaal gebruikt kan worden, bijvoorbeeld bij behandeling van PTSS
- De vliegtaks gaat omhoog
- Naar ontwikkelingssamenwerking gaat 500 miljoen euro extra per jaar. Dit geld gaat naar vaccins voor arme landen (Covax), klimaatbeleid en de opvang van vluchtelingen ‘in de regio’
- Studenten die in het eerste jaar niet het vereiste aantal studiepunten halen, krijgen de kans om dat in het tweede jaar alsnog alsnog te doen. Behalve bij ‘evident onvoldoende studievoortgang’
- De 20-weken echo wordt gratis
- Het kabinet wil de bouw van megadatacentra, zoals Facebook in Zeewolde van plan is, meer aan banden leggen
- Blurring wordt mogelijk, zodat een kapper of een boekhandel in winkelgebieden ook een wijntje of een borrel kan schenken. Wél wordt er streng toegezien op alcoholmisbruik
- Het kabinet steekt per jaar 170 miljoen euro in cultuur en de creatieve sector. Ook komt er een herstelplan om zzp’ers, instellingen en verenigingen er na corona weer bovenop te helpen
- De verschillen tussen flexibele contracten en vaste aanstellingen worden kleiner
- Er komt een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle zelfstandigen
- Gezichtsherkenning wordt alleen ingezet na ‘strenge wettelijke afbakening en controle’. Sociale media worden zélf verantwoordelijk om desinformatie en haatzaaien op hun platforms tegen te gaan
- De kostendelersnorm wordt gewijzigd: inwonende jongvolwassenen tot 27 jaar tellen straks niet langer mee als kostendeler, waardoor het niet ten koste gaat van de uitkering van huisgenoten
- Er wordt 3 miljard euro gereserveerd voor de Lelylijn, een hogesnelheidslijn tussen Lelystad en Groningen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden