PlusAchtergrond

Milieuactivisten opgewekt: ‘Maar ik maak me geen illusies: Shell zal zich hier niet aan houden’

 Milieu-organisaties demon­streren in Amsterdam tijdens de aandeelhouders­vergadering van Shell. Beeld Hollandse Hoogte / Joris van Gennip
Milieu-organisaties demon­streren in Amsterdam tijdens de aandeelhouders­vergadering van Shell.Beeld Hollandse Hoogte / Joris van Gennip

Voor Amsterdammers die zich de opwarming van de aarde enorm aantrekken was het een hele opluchting dat Shell deze week werd teruggefloten door de rechter. ‘Het klopt niet dat we als consumenten met de schuld rond moeten lopen’

Op de pont onderweg naar huis hoorde Sytze Fortuin (15) woensdag over het verlies van Shell in de door Milieudefensie aangespannen Klimaatzaak. Het was dezelfde pont waar hij een week eerder met andere scholieren actie had gevoerd met spandoeken als ‘Shell must fall’ en ‘niet meer ge-shell-ig’. “Ik kreeg er zóveel energie van.”

Terwijl wetenschappers steeds somberder werden over de opwarming van de aarde en Donald Trump een wereldwijde aanpak van de klimaatverandering vier jaar ophield, liepen de verkiezingen in Nederland uit op een teleurstelling voor partijen die groen en links zijn. “Daarom was dit zo’n grote opsteker, een boost,” zegt de scholier die in 3 vwo zit. “Het leeft breed onder jongeren, een groot gevoel van machteloosheid. Ik mag niet stemmen, terwijl het ons zó aangaat. Ik kan er echt wakker van liggen.”

Des te groter was de vreugde toen Shell door de rechter verantwoordelijk werd gesteld voor klimaatverandering. “Shell is toch hét Nederlandse oliebedrijf,” zegt de scholier. “Het is als de reus die bijna jouw dorpje in elkaar slaat.”

Ook voor de 16-jarige Jesse van Schaik was de uitspraak een grote opluchting. Tussen haar vwo-examens door stond ze met actiegroep ­Code Rood vorige week nog voor het Shellkantoor met een sloopkogel. Verder hoort ze net als Fortuin bij de op Greta Thunberg geïnspireerde scholierenbeweging Fridays for Future.

Geen illusies

Van Schaik was één van de zeventienduizend individuele deelnemers aan de rechtszaak. “Voor mij balt veel woede en wanhoop samen in bedrijven als Shell. Hoe kunnen ze hiermee doorgaan terwijl ik maar moet afwachten wat er overblijft van mijn toekomst? Ik hoop wel­eens dat ik ongelijk heb, dat het niet zo erg is als ik denk. Maar als zelfs de rechter zegt dat de mensheid in gevaar is, moet het wel heel serieus zijn. Het is dus niet alleen iets van gekke bomenknuffelaars die willen dat er een paar ijsberen blijven leven.”

“Ik dacht bijna: bah, we hebben gelijk. Want ik maak me geen illusies: Shell zal zich hier niet aan houden. Kijk maar naar de overheid na het Urgendavonnis, dat is ook al weer zes jaar geleden.”

Vooral haar generatie moet zich zorgen maken, denkt Van Schaik. “Dat we over twintig jaar in een onherbergzame woestenij onze weg moeten vinden.” Het vonnis is dus allerminst een geruststelling. “Ik kan alleen maar hopen dat het bijdraagt aan het neerhalen van dit bedrijf.”

Over dezelfde kam

Margriet Goddijn (75) heeft uit het vonnis wel nieuwe moed geput. “Ik viel bijna van mijn stoel,” zegt ze. Ze hoopt op een domino-effect en dat ook andere bedrijven nu voor de rechter zullen worden gesleept. Goddijn voert actie voor de beweging Grootouders voor het Klimaat en dan heeft ze vooral haar twee kleinzoons van 5 in gedachten. “Maar ook de kleinkinderen van mijn kleinkinderen. Dit is zo’n gebeurtenis die weer hoop geeft.”

Goddijn, oud-docent aan de HvA, verwacht dat klimaatmaatregelen voor burgers ook makkelijker te verteren zijn als ze zien dat grote bedrijven worden gedwongen mee te doen. “Dat zie je ook in Amsterdam bij die discussie over de windmolens,” zeg Goddijn. “Het werkt niet als gewone burgers van alles moeten doen en grote bedrijven niet.”

Liset Meddens (35) dacht terug aan de laatste jaren. “Het is vaak een struggle geweest.” De klimaatbeweging liet flink van zich horen door scholierenacties en Extinction Rebellion. “En toen kwam corona.”

Daarom was het vonnis zo’n opsteker. Twee weken geleden vroeg de door haar geleide milieuorganisatie FossielvrijNL nog vergeefs aan pensioenfonds ABP om zich aan te sluiten bij de aandeelhouders die Shell oproepen sneller te vergroenen.

FossielvrijNL was één van de organisaties die bij de rechtszaak samen optrokken met Milieudefensie en nog vijf milieuorganisaties en de zeven­tien­duizend individuele eisers. Meddens hoopt dat het vonnis het bewustzijn van de klimaatcrisis in een stroomversnelling brengt. “Als je naar de wetenschap en de feiten kijkt, ziet het er niet rooskleurig uit.”

Het vonnis onderstreept datnog eens. “Hoe meer je het op je laat inwerken, des te frustrerender wordt het om een Shellreclame te zien in een bushokje.”

Afrekening

Jelle Zijlstra (33) van de Amsterdamse beweging Queers4Climate ziet het vonnis als een ferme streep onder de gedachte dat een beter milieu bij jezelf begint. “Die spreuk uit de jaren negentig, daar zijn we lang in blijven hangen. Alsof het jouw fout is en dat het beter gaat als je je afval netjes scheidt. Dat verklaart waarom Shell zo lang buiten schot is gebleven.”

Dat de rechter daarmee afrekent stemt hem hoopvol. “De rechtszaken gaan zich opstapelen. Het klopt niet dat we als consumenten met de schuld rond moeten lopen. Een handjevol bedrijven is verantwoordelijk voor het leeuwendeel van de vervuiling en daar begint het.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden