Plus

Middelbare scholieren leren Frans: adieu tegen spreekangst

Hoe kun je middelbare scholieren op een effectieve manier Frans leren? Audrey Rousse-Malpat promoveerde onlangs op de Canadese lesmethode AIM. Leerlingen van het Cygnus Gymnasium werkten mee aan het onderzoek.

Beeld Shutterstock

De Frans-Algerijnse socioloog Jacques Berque zei ooit: 'Une langue ne sert pas qu'à communiquer, elle sert à être.' "Die uitspraak past goed bij mij," zegt de Groningse wetenschapper Audrey Rousse-Malpat.

"Een taal is niet alleen om te communiceren, maar ook om te zijn, is de vrije vertaling en als Française kan ik me hier goed mee identificeren. Het Frans is een fantastische taal om te spreken en om naar te luisteren. De woordjes, zinnen en klemtonen; soms is het net alsof je naar een prachtig muziekstuk luistert."

Goed doordacht
Rousse-Malpat heeft voor haar promotie de Canadese lesmethode AIM onderzocht. Bij deze methodiek spreken de leerlingen de hele tijd Frans. Aan de hand van verhalen, toneelstukken, liedjes en gebaren wordt Frans geleerd, zonder grammatica of woordenlijsten te stampen. Het is een goed doordachte lesmethode. De docent spreekt bijna alleen Frans en maakt desnoods met gebaren alles duidelijk. Het Nederlands is tijdens de lessen vrijwel afwezig.

Lara Clarkson, docent aan het Cygnus Gymnasium in Amsterdam, werkt al jaren met de methode. "Sinds het eerste moment ben ik er enthousiast over," zegt ze. "Ik wist ook meteen dat deze methode goed bij mij zou passen. Er wordt namelijk nogal wat gevraagd van een AIM-docent. Je moet expressief en communicatief zijn. Zeker in de beginfase is de rol van de docent behoorlijk intensief.''

''Het grootste voordeel is dat de leerlingen echt Frans spreken. Bij andere methodes is dat passiever en blijft de spreekangst groot. Het Frans dat we in de klas spreken is grammaticaal simpeler. De woordenschat is beperkt en wordt vaak herhaald. De leerlingen spreken vaak in koor waardoor de spreekangst afneemt"

Geen voorbeelddialogen
Voor haar onderzoek heeft Rousse-Malpat gedurende drie schooljaren 229 leerlingen gevolgd op vijf scholen. De resultaten van het onderzoek laten zien dat de AIM-methodiek effectiever is dan de meeste gebruikte andere methodieken.

AIM zorgt voor betere spreek- en schrijfvaardigheid. "Als je lang naar iets zoekt, is het fijn om het te vinden," zegt Rousse-Malpat terugblikkend. "Alle data van de leerlingen stopte ik in een bestand. Na de analyse wisten mijn promotor Marjolijn Verspoor en ik het zeker: we hebben iets! Deze verschillen zijn significant en AIM zorgt voor betere spreek- en schrijfvaardigheid."

Docent Clarkson beaamt de bevindingen van het onderzoek. "Na een tijdje kunnen de leerlingen zich zelfstandig uitdrukken," zegt ze.

"Ze leren echt te communiceren in plaats van voorbeelddialogen te reproduceren die na elk nieuw hoofdstuk weer snel wegzakken omdat ze niet worden herhaald."

Het leren van een vreemde taal heeft behalve de verruiming van het intellectuele vermogen volgens Rousse-Malpat ook andere voordelen. "Het is goed als kinderen een vreemde taal leren en natuurlijk is het geweldig als ze Frans leren," zegt ze. "Dat heeft niet alleen een cognitief effect, het maakt ze ook meer Europees burger, waardoor ze meer inzicht krijgen in andere identiteiten."

Springende klas
Clarksons lessen zijn er met de AIM-methode niet bepaald rustiger op geworden. "Mijn collega's zijn niet altijd blij met la classe saute - de klas springt- omdat het gebonk de les onder ons lokaal nogal verstoorde. En hoogzwanger vroeg ik een keer een jongen het nieuwe vocabulaire je tombe uit te beelden.''

''Hij was lang en had zich voorgenomen mij flink te laten schrikken. Hij liet zich strak naar voren vallen. Pas op het laatste moment stak hij zijn armen uit om, heel professioneel, zijn val te breken. Mijn gegil was zijn grootste beloning."

Gebaren als geheugensteun

Nena Jansen (13) zit in de tweede klas van het Cygnus Gymnasium en heeft sinds vorig jaar Frans. "Het is leuk om Frans te leren, maar het is ook moeilijk en best veel. Bij de eerste les maakte mevrouw Clarkson allerlei ­gebaren. Dat was even wennen, omdat ik nog geen woord Frans sprak. Ze deed eerst bekende woor­den als bonjour en je m'appelle terwijl ze een klein toneelstukje opvoerde.''

''We zaten in een kring en terwijl ze rondliep betrok ze alle kinderen bij de les. Een keer had ze zes kinderen uitgekozen om de begrippen stoppen, lopen en vallen te leren. Dat werd een gezellig zootje. Als ik deze manier met een andere methodes vergelijk, denk ik dat dit beter werkt. De gebaren zijn steeds hetzelfde, dus als je het woord niet meer weet, herken je het gebaar waardoor je het woord je vaak weer herinnert. Terugdeinzen vind ik bijvoorbeeld een lastig woord, maar als ik het gebaar maak, denk ik: ­recule."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden