Interview

Microbioloog Jan Kluytmans: ‘Idee dat dit maar griepje is, klopt niet’

Het is een misverstand dat alleen ouderen ernstig ziek kunnen worden van het coronavirus. Meer dan de helft van de patiënten die nu kritiek op de Nederlandse intensive cares liggen, is jonger dan 50.

Hoogleraar intensivecaregeneeskunde en leidinggevende aan de ic van het Rotterdamse Erasmus MC: 'Meer dan de helft van die patiënten is onder de 50 jaar. Er zitten ook jongeren bij.'Beeld ANP

Afgelopen weekend kwamen er zo’n tien mensen bij op de intensive cares, waardoor het aantal coronapatiënten dat zeer kritiek ligt, is gestegen naar vijftig à zestig patiënten, zegt voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC) Diederik Gommers. Het gros is er zo slecht aan toe dat ze aan een beademingsapparaat liggen en kunstmatig in slaap worden gehouden.

De hoogleraar intensivecaregeneeskunde, die zelf leiding geeft aan de ic van het Rotterdamse Erasmus MC, benadrukt dat echt niet alleen ouderen getroffen worden door het coronavirus. “Wat vooral in het nieuws is gekomen, is dat ouderen sneller doodgaan. Op de hele bevolking is dat zo’n 2,5 procent, terwijl van de ouderen zo’n 15 procent overlijdt. Maar meer dan de helft van die patiënten is onder de 50 jaar. Er zitten ook jongeren bij.”

Volgens de specialist komt het bij de reguliere griep ook geregeld voor dat jongere mensen op de intensive care belanden. “Die mensen krijgen ernstige dubbelzijdige longontsteking. Je hoeft niet oud te zijn, of onderliggende ziektes te hebben, om ernstig ziek te worden van het coronavirus. Hoe dat werkt? We denken dat het lichaam een overreactie geeft op het virus, zoals ook bij een auto-immuunziekte gebeurt. Het lichaam probeert het virus af te stoten, maar maakt daarmee ook stukjes longweefsel kapot die op het virus lijken.”

De meeste jonge patiënten komen uit Noord-Brabant, zegt Gommers. “Dat heeft alles te ­maken met carnaval en het feestvieren in kleine ruimtes. Daar hebben besmettingen plaats­gevonden.”

Trainen met beademing

Op dit moment ligt een 16-jarige coronapatiënt uit Breda op de intensive care van het Erasmus MC-Sophia Kinderziekenhuis. Hij is – voor­zover bekend – de jongste patiënt. Nederlandse artsen zijn ook geïnformeerd over patiënten uit het Italiaanse Lombardije, die gegevens bevestigen dat er ook jonge en relatief gezonde mensen getroffen worden door het coronavirus. De jongste geïntubeerde Covid-19 patiënt daar is een meisje van 16 jaar.

In Nederland zijn inmiddels twintig mensen overleden aan het virus. De meesten zijn ouder dan 70 jaar en hadden meer kwalen.

De situatie blijft zorgelijk, zegt Jan Kluytmans, arts-microbioloog in het Amphia-ziekenhuis in Breda. “We schrikken van de toename en zien het voorlopig ook niet beter worden. We moeten echt af van het idee dat het ‘maar een griepje is’.”

Ook krijgt ok-personeel in Brabant momenteel spoedcursussen. Zij worden getraind om met beademingsapparatuur te werken op de intensive cares. Een logische keuze, zegt Gommers, nu er op veel plekken minder geopereerd wordt.

De ic-specialist denkt dat in korte tijd het totaal aantal ic-bedden van 1150 in Nederland kan worden uitgebreid naar 1500. “Elk ziekenhuis werkt hier momenteel aan. Ook hebben we extra beademingstoestellen besteld. Die moeten uit het buitenland komen. En we zoeken naar reservetoestellen. Zo krijgen we tachtig beademingstoestellen van het leger die eigenlijk bedoeld zijn voor noodhospitalen in het buitenland, maar nu niet gebruikt worden

Huisartsen roepen op: kom niet met elk wissewasje naar ons

Kom niet naar de huisarts voor wissewasjes of klachten die kunnen wachten. Dat is de oproep van Amsterdamse huisartsen aan hun patiënten.

De huisartsen hebben hun handen vol aan patiënten met Covid-19 of een verdenking daarop. De Huis­artsenkring, die 1100 huisartsen vertegen­woordigt, heeft de Amsterdamse praktijken daarom opgeroepen het inloopspreekuur tijdelijk te stoppen.

“De oproep aan de patiënten is: kom niet voor kleine dingen,” zegt Stella Zonneveld van de Huisartsenkring. “Die controle voor de bloeddruk is nu niet belangrijk. Mensen die ziek zijn, kunnen natuurlijk wel bij hun huisarts terecht.”

Huisartsen zijn de poortwachters van het ziekenhuis, zegt Zonneveld. “Wij onderzoeken patiënten met het coronavirus. Welke patiënt kan thuis herstellen, en welke patiënt is zo ziek dat hij naar het ziekenhuis moet worden verwezen?”

In Amsterdamse ziekenhuizen is nog geen tekort aan ic-capaciteit. In Amsterdam UMC zijn vier patiënten met Covid-19 opgenomen; een van hen ligt op de intensive care. Poli­klinische ingrepen en operaties die geen spoed hebben, worden uit­gesteld. Verder komt er een speciale corona-afdeling, net als in OLVG Oost en West.

Huisartsen zijn enorm druk met (potentiële) Covid-19-patiënten: telefonische consulten, speciale spreekuren – zodat er geen andere patiënten worden besmet – en visites rijden naar patiënten die te ziek zijn om naar de praktijk te komen. Als de huisartsenpraktijken dicht zijn, neemt de Huisartsenpost (HAP) deze taak op zich. Sinds gisteren is de Huisartsenpost in Oost ingericht als opvang voor patiënten met klachten die wijzen op een besmetting met corona. “We willen deze patiënten apart zien, zodat ze geen andere patiënten kunnen besmetten,” zegt Corine van Geffen, bestuurder bij Huisartsenposten Amsterdam. Voorlopig is deze post doordeweeks alleen in de avond open en in het weekend ook overdag – uitsluitend voor mensen met een verwijzing.

Het ‘Huisartsen rampen opvang plan’ is in werking getreden. Als huisartsen door ziekte niet kunnen werken, moeten collega’s in de wijk dat kunnen opvangen. Volgens Zonneveld kunnen de huisartsen het werk voorlopig nog goed aan. Er zijn verschillende scenario’s als dit door uitval niet is vol te houden, bijvoorbeeld dat de visites vanuit de Huisartsenposten wordt gereden, of dat de patiënten op een paar speciale coronaposten in de stad worden opgevangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden