PlusInterview

Met zijn allen op zoek naar de beste behandeling tegen Covid-19

Arts-microbioloog Marc Bonten en intensivist Lennie Derde werken met Remap-CAP, een zogenoemde adaptive platform trial om de beste behandelstrategieën voor een ziekte te vinden. De corona-uitbraak bracht hun onderzoek in een stroomversnelling.

Intensivist Lennie Derde en arts-microbioloog Marc Bonten in het Universitair Medisch Centrum Utrecht.Beeld Nosh Neneh

Medio november 2019 kwamen de eerste berichten over een nieuw coronavirus. Wat was jullie eerste confrontatie ermee?

Arts-microbioloog Marc Bonten: “Ik ben er al vroeg over gaan schrijven in mijn blogs. Op vrijdag 23 januari begon ik me voor het eerst zorgen te maken. Ik las een stuk waarin voor het eerst betrouwbare schattingen stonden en ik dacht: ‘Holy fuck, dat gaan de Chinezen nooit stoppen.’ Ik had nog nooit iets met een virus gedaan, alleen maar met resistente bacteriën. Sindsdien ben ik alleen nog maar bezig met een virus.”

Intensivist Lennie Derde: “Ik raakte zelf met het virus besmet en mocht niet meer de kliniek in. In de twee weken van mijn quarantaine veranderde het ziekenhuis radicaal. We waren niet gewend aan een orthopeed op de intensive care en aan schaarste van middelen en bescherming. Normaal werken wij op een hitech intensive care en nu lagen er 25 mensen in een enorme zaal naast elkaar in diepe slaap. Het voelde een beetje als terug naar 1950.”

Hoe is de studie Remap-CAP tot stand gekomen?

Derde: “Na de uitbraak van de Mexicaans griep in 2009 dachten we dat we met de manier waarop de maatschappij tegenwoordig in elkaar steekt het best zou kunnen dat we weer zoiets krijgen. We hebben Remap-CAP in eerste instantie opgezet om de beste behandeling te zoeken voor patiënten die met een longontsteking op de intensive care liggen. Daarnaast hadden we al wel bedacht dat als er een pandemie zou komen, het om een luchtwegvirus of een bacterie zou gaan. Onze studie heeft om die reden zo’n flexibele opzet gekregen.”

Wat is jullie rol in Remap-CAP?

Bonten: “Ik ben in 2014 met Remap-CAP begonnen met mensen in de VS en Australië. Langzaam maar zeker heeft Lennie mijn rol overgenomen. Ik had het te druk en Lennie zit daar als intensivist beter op haar plek.”

Derde: “Marc is degene die het grotere plaatje overziet en ik coördineer het dagelijks runnen van de studie in Europa en de connectie met de andere regio’s.”

Wat maakt deze studie zo uniek?

Derde: “Een pandemie zorgt voor veel ziekte­gevallen op verschillende plekken. Er is dan vaak te weinig tijd om snel een gedegen studie op te zetten. Door dat van tevoren en wereldwijd samen te doen en de data te combineren is de kans groter dat je een antwoord vind.”

Bonten: “Door zijn opzet is deze studie heel flexibel en kun je tegelijkertijd veel verschillende aspecten van een behandeling bestuderen. Je hoeft pas te stoppen als alle vragen zijn beantwoord. Bovendien is het voor een patiënt heel veilig om in de studie te zitten.”

Derde: “Hoe veelbelovender een medicijn, hoe groter de kans dat de patiënt het krijgt toegewezen. Als er genoeg zekerheid is uit de studie krijgt iedere patiënt dat medicijn.”

Is er op dit moment al genoeg samenwerking?

Bonten: “In het begin was het ieder voor zich waardoor een aantal studies in Nederland maar enkele patiënten hadden. Die studies zijn kansloos. Tot deze studie treden ook onderzoeksgroepen toe die hun eigen interesse samen met mensen uit andere landen gaan onderzoeken. Ik denk dat iedereen aan deze manier moet wennen.”

Derde: “Remap-CAP kan hierin een voorbeeld zijn. Het aantal deelnemende centra was in februari 52 in de hele wereld, nu zijn het er 256.”

Wat verwachten jullie van de tweede golf?

Bonten: “Ik acht de kans groot dat er meer ziekenhuisopnames komen, maar niet meer zo veel in zo korte tijd als afgelopen voorjaar. Bovendien sluit ik niet uit dat het tot de volgende zomer gaat zoals nu, met soms een beetje meer maatregelen en dan weer wat minder. De maatschappelijke onrust over de coronamaatregelen, mensen die het niet meer pikken, baart me wel grote zorgen. Er treedt een soort polarisatie op en iedereen gaat zich ermee bemoeien. Tegenwoordig is de definitie van een expert iemand met Twitter en dan kun je beginnen.”

Derde: “Ik vraag me af hoe het deze herfst en in de winter zal gaan. Of er dan ook andere virussen circuleren en hoe mensen zich aan de maatregelen zullen houden totdat we een goede behandeling of een vaccin hebben.”

Wat betekent de tweede golf voor jullie persoonlijk?

Derde: “Ik kan me goed bewegen met alle regels, maar als ik denk aan al die mensen die het slechter hebben dan ik, kan ik me voorstellen dat het voor veel mensen zwaar is.”

Bonten: “In het begin vond ik het eigenlijk wel plezierig dat al die sociale verplichtingen niet meer hoefden, latent autisme noem ik dat. Maar ik vind het langzaam maar zeker nu toch wel beresaai worden.”

Lennie Derde

Den Bosch, 10 augustus 1976

Derde studeerde geneeskunde aan de Vrije Universiteit Amsterdam en begon haar opleiding tot internist in 2002. Met een achtergrond in interne geneeskunde, infectieziekten en epidemiologie behaalde zij haar PhD in 2013. Sindsdien werkt ze als intensivist in het UMC Utrecht.

Marc Bonten

Weert, 16 oktober 1964

Bonten studeerde geneeskunde aan de Universiteit van Maastricht en is daar ook gepromoveerd. Hij werd internist-infectioloog en vervolgens arts-microbioloog. Sinds 2003 is hij hoogleraar moleculaire epidemiologie van infectieziekten en sinds 2008 is hij hoofd van de afdeling medische microbiologie in het UMC Utrecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden