Plus

Melder: D66 had gedrag Sidney Smeets sneller moeten aanpakken

Het opstappen van Sidney Smeets (D66) als Tweede Kamerlid na beschuldigingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag is volgens de melder in de zaak niet het gevolg van doortastend optreden van de partij. “Ik kreeg het gevoel dat ze het op de lange baan schoven.”

D66-leider Sigrid Kaag, op weg naar de zaal waarin ze zou reageren op het vertrek van haar partijgenoot Sidney Smeets uit de Tweede Kamer. Beeld ANP
D66-leider Sigrid Kaag, op weg naar de zaal waarin ze zou reageren op het vertrek van haar partijgenoot Sidney Smeets uit de Tweede Kamer.Beeld ANP

Slechts twee weken zat Sidney Smeets (45) in de Tweede Kamer. “Deze stap doet mij pijn,” verklaarde hij donderdag bij zijn ontslag. Volgens D66-leider Sigrid Kaag was het vertrek onvermijdelijk, ze wil dat een Kamerlid zich ‘aan de hoogste normen van integriteit houdt’. Toch is het de vraag of de D66-partijtop wel zo doortastend heeft opgetreden.

Want dat Smeets wordt beticht van ongewenst gedrag met jonge homojongens, was in ieder geval al op 31 maart bekend bij D66. Toch kondigde de partij pas afgelopen woensdag een intern onderzoek aan, nádat een tiental jongemannen openlijk hun relaas had gedaan op Twitter over seksuele toespelingen.

Jonge jongens

Al in november vorig jaar twitterde Bart Nijman van GeenStijl over online berichten ‘naar jonge jongens’ door Smeets. En op 19 maart dit jaar plaatste columnist Jan Dijkgraaf op zijn site ‘een briefje’ aan Smeets over Twitterberichten waarin mensen deelden dat zij ‘niet zulke fijne ervaringen’ hadden met de strafrechtadvocaat. Ook na de eerste officiële melding op 31 maart duurde het nog bijna twee weken voor er iets gebeurde.

Hoe zit het met de screening van kandidaat-Kamerleden bij de partij? Een prangende vraag, omdat integriteit en ongewenste omgangsvormen sinds eind vorig jaar hoog op de agenda staan bij D66. Destijds kwam een anonieme melding binnen over seksuele intimidatie en machtsmisbruik door een prominent partijlid. D66-leider Kaag gelastte meteen een ‘extern en onafhankelijk’ onderzoek. “In onze partij is geen enkele ruimte voor grensoverschrijdend gedrag,” zei ze in december. “Wanneer daar sprake van zou zijn, past maar één weg: stevig ingrijpen.”

Privéberichten op Twitter die D66-Kamerlid Sidney Smeets naar een jongen stuurde. Beeld
Privéberichten op Twitter die D66-Kamerlid Sidney Smeets naar een jongen stuurde.

Appgroep

Eind februari pleitte onderzoeksbureau Bing het in december beschuldigde, prominente partijlid vrij van seksuele intimidatie. Maar Bing was wél kritisch over de cultuur binnen D66. Negen partijleden hadden zich gemeld met andere verhalen over misstanden en machtsmisbruik. Vijf van hen waren ten tijde van het voorval jonger dan 25 jaar. Bing adviseerde D66 beleid te maken om ongewenste omgangsvormen te voorkomen. Ook moest er een betere klachtenregeling komen én een onafhankelijk en deskundig meldpunt. “Wij trekken ons dit als bestuur zeer aan,” reageerde partijvoorzitter Anne-Marie Spierings in februari.

En toen kwam de melding van Frank Lemmers (24) over grensoverschrijdend gedrag door het nieuwe D66-Kamerlid Smeets. Lemmers is vicevoorzitter van de Amsterdamse afdeling van Dwars, de jongerenorganisatie van GroenLinks. In een politieke appgroep waar hij in zit, hadden jongens hun beklag gedaan over Smeets. Lemmers stuurde op 31 maart een mail naar Johanna Räkers, de vertrouwenspersoon van D66 in Amsterdam. In de mail van Lemmers stond dat een D66-Kamerlid met minderjarigen contact zoekt via onder andere Twitter. Räkers en Lemmers hadden telefonisch contact, waarin Lemmers uitlegde dat het om Smeets ging en wat de aantijgingen waren. De vertrouwenspersoon zei het ‘hoog op te gaan nemen’.

Lemmers vertelt dat Räkers hem de volgende dag, op 1 april, weer belde. Ze zou de melding doorzetten naar partijvoorzitter Spierings. Een week later, op woensdagavond 7 april om 21.50 uur, kreeg hij van haar een berichtje of ze konden bellen. Dat deed Spierings de volgende dag, 8 april, om 11.00 uur. Dat was negen dagen na de eerste melding en Lemmers vroeg zich af ‘hoe serieus D66 is om dit op te pakken na een toch wel ernstige melding’.

Spierings zei in het telefoongesprek met Lemmers dat ze Smeets wil spreken, maar dat dit even kan duren. Ze wilde dat doen als zij allebei in Den Haag zouden zijn. Lemmers: “Het gesprek kon snel plaatsvinden, maar het kon ook een maand duren.” Hij hoorde er dagenlang niets meer over. “Ik kreeg het gevoel dat ze het op de lange baan schoven.”

‘Moreel kan dit niet’

Pas afgelopen woensdag, toen D66 een persverklaring uitstuurde, las Lemmers dat er een intern onderzoek komt en dat Kaag en Spierings een ‘indringend gesprek’ met Smeets hebben gehad. De gang van zaken verbaast de melder. Niet alleen heeft hij geen terugkoppeling gekregen, maar hij vraagt zich ook af waarom D66 pas een onderzoek start ná alle ophef op Twitter. “Laat je het afhangen van de ophef of de inhoud en de ernst?”

Een woordvoerder van het partijbestuur van D66 zei donderdag niet te kunnen zeggen of er snel genoeg is gehandeld na de melding van Lemmers. Wel stelt de woordvoerder dat kandidaat-Kamerleden bij D66 zeker worden gescreend. Of daarbij eerdere aantijgingen aan het adres van Smeets aan het licht zijn gekomen, is onduidelijk. D66 zegt ook niet of de partij bekend was met de column van Jan Dijkgraaf en de tweets die in november en maart over Smeets werden verstuurd.

Melder Lemmers is opgelucht dat Smeets zijn ontslag heeft ingediend als Kamerlid. “Ongelijke machtsverhoudingen, contact met 15-jarigen en het delen van je fantasieën over seks met jongens onder 16 jaar kán niet. Of het strafbaar is of niet: moreel kan dit niet en Smeets had dat moeten weten.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden