PlusAchtergrond

Meer werken om studieschuld te voorkomen: ‘Ik stond 24 uur per week in Starbucks’

Uit angst nog jaren achtervolgd te worden door een torenhoge studieschuld, storten studenten zich op bijbaantjes en vragen om financiële steun bij hun ouders. ‘Het is geen onbezorgde tijd meer’.

Studenten protesteren op het Malieveld tegen het leenstelsel.  Beeld ANP
Studenten protesteren op het Malieveld tegen het leenstelsel.Beeld ANP

Vijftien uur, zo veel tijd spendeert criminologiestudent Myrthe (21) per week als verkoopster in een kledingwinkel en aan het bijhouden van de administratie van een scholengemeenschap. Ze zou wel meer willen werken, maar dat werd al snel te druk in combinatie met studeren. “De stof werd bijvoorbeeld moeilijker of ik moest een tentamen halen. Dan was het kiezen tussen een voldoende of werken en een 5.”

De vierdejaars student aan de Vrije Universiteit (VU) is daarom steeds meer afhankelijk van haar ouders. “Ze willen niet dat ik te veel leen, omdat daar later haken en ogen aan kunnen zitten. Bijvoorbeeld bij het kopen van een huis. Inmiddels krijg ik 600 euro per maand van ze en heb ik 10.000 euro studieschuld.”

Myrthe is niet de enige: het Nibud concludeerde deze week dat twee derde van alle studenten steun krijgt van hun ouders. Dat is 15 procent meer dan zes jaar geleden, toen het huidige leenstelsel inging. Ook de hoogte van de bijdrage steeg van gemiddeld 46 euro per maand, naar 211 euro per maand. Gemiddeld kost studeren bijna 900 euro per maand.

Privilege

“Ik weet dat het een privilege is en ik ben heel dankbaar,” zegt Myrthe. “Maar toch vind ik het moeilijk. Ik ben 21, een volwassen vrouw, maar financieel afhankelijk van mijn ouders.”

“Het leenstelsel gaat ervan uit dat ouders kunnen bijdragen, maar met een inkomen tot anderhalf keer modaal is dat heel lastig. Studenten met draagkrachtige ouders kunnen studeren zonder te hoeven lenen, anderen beginnen hun loopbaan met een financiële achterstand,” zegt Arjan Vliegenthart, directeur van het Nibud.

De ouders van de 27-jarige student Andra konden haar in de eerste jaren van haar studie Engelse taal- en cultuur aan de Uva niet ondersteunen. Ze verwacht met een studieschuld van 50.000 euro af te studeren. “Mijn vader was net zijn baan kwijtgeraakt, maar ik kwam niet in aanmerking voor een aanvullende beurs omdat Duo naar zijn inkomen keek van het jaar daarvoor.”

In de problemen

Andra besloot 24 uur per week te werken bij Starbucks, tot ze in de problemen kwam. “Ik wilde zo veel mogelijk werken om mijn lening laag te houden. Ik draaide lange diensten, was niet meer fris. Hierdoor liep ik uiteindelijk een jaar studievertraging op.”

Inmiddels werkt Andra vier uur per week bij studentenvakbond Asva. Daarnaast leent ze maximaal én kunnen haar ouders nu ook wat bijdragen. Om haar kansen op een baan te vergroten, is ze aan de Hogeschool van Amsterdam (HvA) een it-opleiding gaan volgen.

Volgens het Nibud maken studenten zich steeds meer zorgen over hun studieschuld en proberen daarom een lening te vermijden. Ondanks groeiende bijdragen van ouders is het aantal studenten met een bijbaan dan ook niet minder geworden en in de afgelopen vijf jaar zelfs gestegen van 70 naar 72 procent. Naast bijlenen blijft een bijbaan de belangrijkste inkomstenbron.

Stress

Marjorie Wielkens is al bijna dertig jaar studentdecaan aan de VU, een eerste aanspreekpunt voor studenten met vooral studie- of financiële problemen. Ze ziet veel studenten die hun lening zo laag mogelijk proberen te houden en ervan in de stress schieten.

“Ik heb alle stelsels meegemaakt, maar ik zie de afgelopen jaren steeds meer studenten met financiële zorgen langskomen. Ze zijn zich er heel bewust van dat het om een lening gaat en zo’n hoge schuld drukt toch op je. Daarnaast is het collegegeld omhooggegaan en huisvesting is erg duur. Ook is de baanzekerheid na de studie nu minder: heel veel is flex en tijdelijk. Het is geen onbezorgde tijd meer.”

“Bijna alle studenten werken wel, ook al is het voor een grote groep niet wenselijk. Bijvoorbeeld als je een zware technische studie volgt, mantelzorger bent, een beperking hebt of coschappen moet lopen. Studenten die dat toch proberen, komen vaak in de knel: het gaat ten koste van hun studie, welzijn, mentale gezondheid en concentratie,” zegt Wielkens.

Op de VVD na, zien de meeste politieke partijen het leenstelsel als een mislukt experiment. Sommigen pleiten inmiddels ook voor een compensatieregeling voor deze ‘pechgeneratie’ van studenten. Of die er komt en hoe hoog die dan wordt, hangt af van de kabinetsformatie.

De achternamen van de geïnterviewde studenten zijn bekend bij de redactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden