PlusNieuws

Meer geluidshinder rondom Schiphol door de hogere vliegtaks, blijkt uit onderzoek

De verhoging van de vliegtaks volgend jaar kan leiden tot meer vliegtuiglawaai rondom Schiphol. De maatregel heeft bovendien maar een beperkt effect op het milieu, stelt onderzoeksbureau CE Delft in opdracht van het ministerie van Financiën. De helft van de reizigers die zich door de verhoging zal laten afschrikken, vliegt in het vervolg vanuit het buitenland.

Herman Stil
De verhoging van de vliegtaks zal leiden tot meer vluchten met grote, relatief lawaaiige vliegtuigen. Dat brengt ook meer geluidshinder met zich mee.  Beeld Paul van Riel/ANP
De verhoging van de vliegtaks zal leiden tot meer vluchten met grote, relatief lawaaiige vliegtuigen. Dat brengt ook meer geluidshinder met zich mee.Beeld Paul van Riel/ANP

Vanaf januari moet over elk vliegticket 28,58 euro vliegtaks worden betaald. Nu is dat nog 7,85 euro. De regering wil daarmee jaarlijks 400 miljoen euro extra ophalen en vooral het vliegen over korte afstanden ontmoedigen.

De ingreep heeft echter een onbedoeld bijeffect, stelt onderzoeksbureau CE Delft dat in opdracht van het ministerie van Financiën onderzoek heeft gedaan naar het effect van de maatregel. Doordat het vliegen met kleinere toestellen wordt ontmoedigd, zullen luchtvaartmaatschappijen in plaats daarvan grotere vliegtuigen naar verder weg liggende bestemmingen inzetten, ook omdat overstappers geen vliegtaks betalen.

Grotere vliegtuigen kunnen niet alleen meer passagiers vervoeren – waardoor het aantal reizigers via Schiphol kan groeien – ze produceren per saldo ook meer lawaai. De hinder kan volgens CE Delft toenemen. In het geval dat Schiphol aan zijn grenzen zit – vanaf november 2023 maximaal 440.000 vluchten per jaar – zal het aantal huizen binnen de belangrijkste hinderzone een kleine procent groeien. En dat terwijl het kabinet in juni heeft besloten het aantal vluchten op Schiphol vanaf november 2023 12 procent te verkleinen, zodat het vliegverkeer eindelijk binnen de geluidsregels blijft.

Grenzen

Zolang Schiphol niet aan zijn grenzen zit, neemt het aantal gehinderden volgens de onderzoekers juist af. De kans dat Schiphol die grens bereikt, is echter levensgroot. Immers, in de jaren vóór corona zat Schiphol steevast op het huidige maximum van 500.000 vluchten. Dit jaar rekent de luchthaven zelf, in de nasleep van corona, al op 420.000 vluchten.

Volgens CE Delft, dat in 2020 stelde dat de toenmalige invoering van de vliegtaks nauwelijks milieueffecten had, zal de verhoging nu wel effect hebben op het aantal reizigers. Afhankelijk van de economische situatie krimpt het aantal passagiers vanaf Nederlandse luchthavens er 2 tot 6 procent door – relatief meer op de regionale vliegvelden (tot wel 12 procent), maar per saldo is de daling het grootst op Schiphol.

Dat betekent niet dat er veel minder zal worden gevlogen. De helft van de passagiers die zich door de hogere vliegtaks laten afschrikken, reist in het vervolg via een buitenlandse luchthaven. Daarnaast pakt 17 procent de auto. De milieueffecten zijn dan ook opnieuw gering: in het gunstigste geval 180.000 tot 530.000 ton CO2-uitstoot per jaar. Ter vergelijking: in 2020 stootte de Nederlandse luchtvaartsector 7,6 miljoen ton CO2 uit, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Doordat er na de verhoging van de vliegtaks minder passagiers reizen, kan het aantal arbeidsplaatsen op luchthavens, Schiphol voorop, tot 6 procent dalen. Het gaat daarbij vooral om laagbetaald werk. De onderzoekers veronderstellen dat het betrokken personeel elders werk zal vinden.

Schatkist

In het regeerakkoord was al afgesproken dat de vliegtaks verhoogd zou worden. Het kabinet wil zo jaarlijks tenminste 400 miljoen euro extra ophalen, geld dat direct de schatkist ingaat. Tot nu leverde de heffing, buiten coronatijd, 200 miljoen op.

In juli van dit jaar stelde het ministerie van Financiën de nieuwe vliegtaks vast op 28,58 euro. Aanvankelijk zou de nieuwe vliegtaks 26,33 euro per ticket bedragen, maar doordat het kabinet in juni besloot het aantal vluchten op Schiphol 12 procent te verkleinen, dreigde de gedroomde opbrengst in gevaar te komen.

Dat zal volgens CE Delft sowieso volgend jaar het geval zijn. Doordat de passagiersaantallen na corona nog altijd klein zijn, wordt die extra opbrengst in het gunstigste geval vanaf 2024 verwacht.

Volgens de luchtvaartmaatschappijen toont het onderzoek opnieuw aan dat er geen verband is tussen de verschillende overheidsmaatregelen voor het vliegverkeer. “Het ministerie van Infrastructuur verkleint het aantal vluchten op Schiphol vanwege de geluidshinder,” zegt voorzitter Marnix Fruitema van belangenvereniging Barin. “Het ministerie van Financiën vergroot de overlast door de vliegtaks op te voeren.”

Het steekt de branche dat het ministerie niet is ingegaan op verzoeken om onderzoek te doen naar alle kostenverhogingen voor de luchtvaart. “Schiphol verhoogt de tarieven met een derde, emissiehandel wordt duurder, de verplichte investeringen in verduurzaming kosten geld. Maar alles wordt los van elkaar gezien. Dat brengt het herstel van de luchtvaart – en daarmee de Nederlandse economie in gevaar.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden