Plus

Meer donorharten dankzij revolutionaire machine: ‘De resultaten zijn heel goed’

Nu Nederlandse artsen erin zijn geslaagd een machine te ontwikkelen die een hart buiten een dood lichaam weer op gang kan krijgen, kunnen er jaarlijks veertig extra donorharten beschikbaar komen.

Dankzij de 'heart in a box'-methode kan een hart van een overleden donor buiten het lichaam weer gaan kloppen. Dit maakt een verdubbeling van het aantal harttransplantaties mogelijk. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Dankzij de 'heart in a box'-methode kan een hart van een overleden donor buiten het lichaam weer gaan kloppen. Dit maakt een verdubbeling van het aantal harttransplantaties mogelijk.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Het is artsen van het UMC Utrecht, UMC Groningen en Erasmus MC ­gelukt om via de ‘heart in a box’-methode de eerste transplantaties uit te voeren. De ‘heart in a box’-machine maakt het mogelijk om een hart te redden, ook als de donor is overleden. Door de toevoer van zuurstof, bloed en voedingsstoffen kan het buiten het lichaam weer gaan kloppen.

“Vóór deze techniek waren deze harten ongeschikt voor transplantatie. Nu wel, dankzij de komst van deze machine,” zegt Niels van der Kaaij, cardiothoracaal chirurg van UMC Utrecht. Tot nu toe konden er in Nederland alleen transplantaties plaatsvinden van donoren die hersendood zijn en bij wie het hart nog werkt.

“Bij deze nieuwe techniek gaat het om donoren die zijn overleden omdat hun behandeling om een andere reden wordt gestaakt. Bijvoorbeeld ­omdat iemand een ernstig ongeval heeft gehad, of omdat hij of zij voor euthanasie heeft gekozen. We weten dat een hart dat is gestopt met kloppen binnen een korte tijd weer ‘gerepareerd’ kan worden met deze machine. Het hart wordt uit de donor genomen en aangesloten op de machine, waar we het zuurstof, bloed en voeding kunnen geven. Dan gaat het hart weer functioneren en kunnen we het dus ook transplanteren.”

Verdubbeling transplantaties

De techniek zorgt ook bij artsen voor enige verbazing. “Als hartchirurg leg je vaker een hart tijdelijk stil, bijvoorbeeld om bypasses te doen. Daarna gaat het hart ook weer kloppen. Maar het is bizar om zo’n hart op een machine te zien, zonder lichaam eromheen, en dat het dan weer werkt.”

De artsen hopen hiermee het donortekort aan te pakken. “Van de mensen die op de wachtlijst staan, overlijdt een op de zeven omdat er niet op tijd een donorhart beschikbaar is. Het is een groot probleem dat er te weinig donoren zijn. Met deze nieuwe methode kunnen we het aantal transplantaties aanzienlijk vergroten, en dat is revolutionair op dit moment.”

De verwachting is dat de machine landelijk tot ongeveer veertig extra donorharten per jaar kan opleveren. “Dat zou een verdubbeling betekenen van het aantal harttransplantaties dat op dit moment wordt gedaan,” zegt Van der Kaaij. “In Utrecht worden per jaar zo’n zestien harttransplantaties uitgevoerd. De wachtlijst groeit; elk jaar zien we een toename van het aantal wachtenden.”

Op de landelijke wachtlijst staan nu 146 mensen. Daarbovenop komt nog een groep die wel een donorhart nodig heeft, maar zo ziek is dat ze geen transplantatie kan ondergaan.

Inmiddels zijn er meerdere operaties uitgevoerd via de nieuwe methode. Wereldwijd gebeurde dat al in Australië, de VS, België, Spanje en het VK. In het laatste land zijn onlangs ook zes kinderen tussen de 12 en 16 jaar hiermee geholpen.

De artsen van de drie transplantatiecentra in Nederland noemen het fantastisch dat het nu ook in Nederland zover is. “We zijn er vijf jaar mee bezig geweest, we weten dat de resultaten heel goed zijn,” zegt Michiel Erasmus, thoraxchirurg in het UMC Groningen. “Ik vind het ongelooflijk dat een hart zo veel kan doorstaan; je neemt het uit iemand en binnen een minuut klopt het weer. Het blijft fantastisch dat donoren zo gul zijn. En voor de patiënten die wachten is deze ontwikkeling helemaal mooi.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden