Medisch experts reageren op Herstel-NL: ‘Absurd, gaan we bejaarden in een reservaat stoppen?’

De Nederlandse economie moet op 1 maart weer open, bepleit een groep economen en artsen. Virologen en andere medische experts zien dit niet zitten. ‘Wie gaat de familie van een patiënt vertellen dat hun moeder wordt opgeofferd voor de economie?’

Een GGD-medewerker dient een coronavaccin toe op Ameland.  Beeld ANP
Een GGD-medewerker dient een coronavaccin toe op Ameland.Beeld ANP

Marcel Levi las het interview met voormalig CPB-directeur Coen Teulings, een van de gezichten van Herstel-NL, woensdag drie keer. “En ik denk dat ik het nog steeds niet zo goed begrijp”, zegt Levi, de Nederlandse directeur van een groep ziekenhuizen in Londen en tevens hoogleraar en internist. “Wat wil die groep nou? Bejaarden in een reservaat stoppen, zodat wij naar festivals kunnen en lekker kunnen shoppen? Oudere mensen beschermen zichzelf nu toch al zoveel als ze kunnen? En ondanks dat, ondanks dat heel Nederland nog maar één bezoeker mag ontvangen en ondanks de avondklok daalt het aantal besmettingen nog steeds maar moeilijk.”

Moet je nagaan als gezonde mensen onder de 60 of 65 hun normale leven weer op gaan pakken, wil Levi maar zeggen. Hij krijgt bijval van andere deskundigen. Allemaal snappen ze de frustraties die schuilgaan achter het pleidooi om de boel weer open te gooien, zeggen ze. Maar de prijs die betaald wordt als dat zou gebeuren is enorm, stellen ze.

“Ik begrijp goed dat mensen het beu zijn”, zegt bijvoorbeeld viroloog Ab Osterhaus. “Maar dit plan is echt verkeerd. Je kunt niet volhouden dat je door ouderen de verantwoordelijkheid te geven zichzelf te beschermen de schade voor de gezondheidszorg kunt beperken, want dat is gewoon niet zo. De druk op de ic’s is al hoog, nog steeds, en daar liggen niet alleen ouderen. Als je de boel loslaat, krijg je te maken met totale overbezetting van ic’s en de rest van de ziekenhuizen. Dat accepteer je dan. Ik accepteer dat niet, want ik vind dat niet menselijk.”

Het scheiden van ouderen en jongeren is in een land als Nederland bovendien een illusie, zeggen de deskundigen. “Die 4,5 miljoen ouderen en kwetsbaren leven niet allemaal in een afgesloten deel van het land, hè”, zegt Amrish Baidjoe, veldepidemioloog bij het internationale Rode Kruis. “Dat zijn vaders, moeders, opa’s en oma’s. Die zijn in een land als Nederland zo nauw verbonden met de rest van de maatschappij. Als je de boel loslaat, wordt de zorg weer overspoeld. Die horrorscenario’s kennen we al.”

Groepsimmuniteit

Vorig jaar maakte Nederland kennis met de snelheid waarmee een virus om zich heen kan slaan als niemand er nog immuniteit tegen heeft en er geen serieuze maatregelen worden genomen. Het slechte nieuws, volgens de experts: de situatie is op dit moment nog niet heel veel anders. Bloedbank Sanquin maakte gisteren bekend dat zo’n 15 procent van de Nederlanders door een besmetting antistoffen tegen corona lijkt te hebben opgebouwd.

“Laten we eens optimistisch zijn en daar 25 procent van maken”, zegt Ger Rijkers, medisch immunoloog in het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg. “Zo’n 5 procent van de Nederlanders heeft nu in elk geval één vaccinatie gehad, dus tel dat er bij op, dan kom je aan een maximale immuniteit van 30 procent. Dat is bij lange na niet genoeg om te kunnen spreken van groepsimmuniteit, waarmee je het virus klein kunt krijgen.” Osterhaus: “Echte groepsimmuniteit ontwikkel je pas vanaf 70 procent. Daar ben je nog lang niet. Dus ik snap echt niet waar deze taal vandaan komt.”

Die taal komt voort uit de frustratie over de oplopende maatschappelijke rekening van de coronacrisis, betoogde Teulings gisteren. De onderwijsachterstanden van leerlingen, ondernemers die duimen zitten te draaien omdat ze dicht zijn, toenemende somberheid. “Nogmaals, ik begrijp die frustratie, de wanhoop en de behoefte aan perspectief”, zegt Levi. “En we leven in een vrij land, dus iedereen mag ideeën uiten. Maar niet elk idee is een goed idee, en dat geldt vooral als het niet goed onderbouwd is.”

Hongkonggriep

Teulings maakte een vergelijking met de Hongkonggriep van 1968, die ongeveer net zoveel doden opleverde als corona nu. Waarom nu dan zoveel heisa en toen niet, vroeg de hoogleraar economie zich af. “Omdat er nu zo ontzettend veel maatregelen zijn genomen om die doden te voorkomen!”, fulmineert Baidjoe. “Die factor buiten beschouwing laten is zo’n fundamentele denkfout, dat je je niet kunt voorstellen dat zo’n slim iemand als Teulings die maakt.”

Het plan van Herstel-NL zou er volgens alle deskundigen simpelweg toe leiden dat mensen met prima overlevingskansen binnen een paar weken niet meer geholpen kunnen worden op de ic. Levi: “En wie gaat de familie van een patiënt vertellen dat hun moeder wordt opgeofferd voor de economie? Het is gewoon een absurd verhaal. Terwijl het perspectief er wél is: zo snel mogelijk vaccineren.”

Perspectief

Dat perspectief ziet Levi in zijn eigen Londense ziekenhuizen ontluiken. In het Verenigd Koninkrijk hadden dinsdag al 16,5 miljoen mensen hun eerste coronaprik ontvangen. Levi: “En dan vraag je je af: hoeveel mensen met één zo’n prik belanden er nog bij ons in het ziekenhuis? Ik zal het je vertellen, want we hebben het bijgehouden: nul. Echt nul. Dat is toch waanzinnig goed nieuws? Het zegt niet alles, natuurlijk. Maar er zitten echt een paar grote ziekenhuizen bij, dus het zegt wel iets.”

Ook in Israël, dat vooroploopt met vaccineren, is te zien dat de druk op de ziekenhuizen zienderogen afneemt. “Dat is allemaal heel bemoedigend”, zegt immunoloog Rijkers. Hij stelt dat ook in Nederland, waar op dit moment tienduizenden mensen per dag een coronaprik krijgen, de zon uiteindelijk zal doorbreken. “Ik hoop dat mensen dat perspectief uiteindelijk nog wel willen zien. Er zijn plaatsen op aarde waar ze economisch niet de luxe hebben om coronamaatregelen te nemen en vaccins te kopen. Nu de boel loslaten en de ziekenhuizen laten volstromen, ik vind het echt het domste wat je kunt doen. Het werpt de menselijke beschaving wat mij betreft weer een eeuw terug.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden