Plus Analyse

Máxima en Bin Salman: blunder of ‘volstrekt normaal’?

Maxima ontmoette Mohammed bin Salman tijdens de G20 in Osaka Japan Beeld CIC Saudi Arabia

Als koningin Máxima VN-gezant is, kan dat ongemakkelijke foto’s opleveren. Mocht politiek Den Haag dat niet willen, dan is Máxima net als wijlen haar schoonvader prins Claus veroordeeld tot verpieteren.

Faalden alle Haagse politieke antennes toen koningin Máxima in gesprek ging met de van moord beschuldigde Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman? Het zag er zaterdag zo mooi uit op Teletekst: ‘Máxima spreekt wereldleiders toe’. Maar even later was het foute boel: ‘Kritiek VN-rapporteur op Máxima’.

De Franse VN-onderzoeker van de moord op de Saoedische journalist Jamal Khashoggi die met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid vaststelde dat de Saoedische kroonprins bloed aan zijn handen heeft, kreeg een hartverzakking toen zij Máxima een-op-een met haar onderzoeksobject op het wereldtoneel van de G20 in Osaka zag.

De Nederlandse koningin was volgens VN-rapporteur Agnès Callamard ‘medeplichtig’ aan de moord door erover te zwijgen in het gesprek met de kroonprins. Dat gaat wel heel ver. Maar was er nou nergens in de hofhouding, de ministeries van Buitenlandse Zaken of Algemene Zaken iemand die zich afvroeg of dit wel zo’n goed idee was?

Buitenlandse Zaken is in eerste instantie verantwoordelijk voor het optreden van koningin Máxima in haar rol als VN-gezant en pleitbezorger voor de microfinanciering. Daarnaast heeft de koningin in haar omgeving een reeks van adviseurs. Grootmeester Jan Versteeg, zelf diplomaat, onderhoudt de buitenlandse contacten. Pien Zaaijer, Jan Snoek en Bram Gille zijn ook persoonlijk adviseurs van Máxima.

‘Voltrekt verdedigbaar’

Rutte is als minister-president eindverantwoordelijk. Hij ging er dan ook met gestrekt been in: Het is ‘volstrekt verdedigbaar’ wat Máxima deed en een ‘normale gang van zaken’. Ze zat er niet als koningin van Nederland, maar als speciale VN-gezant voor inclusieve projecten. “Sterker nog, zo hoort het te gaan.”

Mohammed Bin Salman ging met meer wereldleiders op de foto, zoals Donald Trump. Beeld AFP

Altijd gaat Rutte voluit voor de Oranjes. Desnoods met verkleinwoordjes als het ‘steigertje’ voor de verbouwing aan de Middellandse Zee waar de Griekse villa ligt. Of het ‘containertje’ dat als werkvertrek van de koning naast Villa Eikenhorst was opgetrokken.

Een ingewijde stelt dat bekend was dat deze foto eraan zat te komen. En er gebeurde precies wat werd gevreesd: Bin Salman ging ermee aan de haal. Máxima sprak niet alleen met de kroonprins maar ook met vijf andere prominente bewindslieden uit de Saoedische regering.

Het slechte nieuws: in 2020 en 2021 komen zulke foto’s er weer aan. Want de speciale VN-gezanten worden geacht op een G20-top van machtigste economieën van de wereld te spreken met de leden van de trojka. Die bestaat uit de huidige, de vorige en de volgende voorzitter. Aangezien Saoedi-Arabië volgend jaar de top organiseert, heeft Máxima nog twee ontmoetingen voor de boeg met Bin Salman.

Mohammed Bin Salman met Theresa May. Beeld EPA

Het was Rutte zelf die Máxima toestemming gaf aan de slag te gaan als VN-gezant. Ook dit keer was haar werk vooraf geaccordeerd door het ministerie van Buitenlandse Zaken. Door zo pal voor de koningin te gaan staan, probeert Rutte de Tweede Kamer die kritische geluiden uit, stil te krijgen. Partijen vinden, met regeringspartner D66 voorop, dat de koningin zich heeft vergaloppeerd.

De kritiek van de Kamer raakt een veel dieper liggende vraag: kan een lid van het Koninklijk Huis zo’n geprofileerde functie wel vervullen? De reactie van de Haagse politiek op prins Bernhard die teveel mocht en zijn positie misbruikte, leidde tot een kramp bij prins Claus. Die mocht niets meer en verpieterde ten paleize.

Rutte wil Máxima een dergelijk lot besparen.

Mohammed Bin Salman met Vladimir Poetin. Beeld AFP

Reactie minister Stef Blok

Het gesprek tussen koningin Máxima en de van betrokkenheid bij moord beschuldigde Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman bij de G20 was ‘verstandig’, zegt Stef Blok. Volgens de minister van Buitenlandse Zaken is het geheel in lijn met eerder gemaakte afspraken dat de nevenfunctie van de koningin niet wordt vermengd met andere politieke onderwerpen. Als VN-gezant spreekt Máxima altijd met de nieuwe G20-voorzitter en volgend jaar is dat Saoedi-Arabië. “Dat was en is de reden waarom het kabinet het verstandig vond het gesprek aan te gaan,” stelde Blok. De Tweede Kamer spreekt van een ‘diplomatieke blunder’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden