‘Massamoorden Indonesië mogen niet verjaren’

De massamoorden, martelingen en ander extreem geweld die Nederlandse militairen pleegden tegen inwoners van voormalig Nederlands-Indië, is van zo’n uitzonderlijkheid dat er geen sprake mag en kan zijn van verjaring. 

Op het onafhankelijkheidsmonument in Rawagede worden Nederlandse militairen afgebeeld die de lokale bevolking onder schot houden. Beeld AFP

Dat betoogden de advocaten van enkele - inmiddels bejaarde - kinderen van mannen die in de jaren veertig standrechtelijk zijn geëxecuteerd, donderdag voor het gerechtshof in Den Haag.

Nadat weduwen in Rawagede op Java in 2011 gelijk hadden gekregen van de rechtbank, maakte Nederland excuses voor het bloedbad en kwam er een compensatieregeling. Die gold alleen voor weduwen en niet voor de kinderen van honderden slachtoffers, ook van andere massa-executies zoals in Zuid-Sulawesi. Bijna zestig weduwen deden een beroep op de regeling, waarvan er negentien zijn toegewezen, zei de landsadvocaat.

In 2015 bepaalde de rechtbank dat Nederland ook aansprakelijk is voor de schade die kinderen hebben geleden en dat de Staat zich niet kon beroepen op verjaring. De laatste jaren hebben zich bijna vijfhonderd nakomelingen gemeld met een compensatieverzoek, zei de landsadvocaat.

Kind-zaken

De Staat voelt zich hierdoor overvallen en vindt bovendien uit principe dat de rechtbank ten onrechte voorbij is gegaan aan de verjaringstermijn, in de regel is dat dertig jaar. Daarom is beroep ingesteld in de kind-zaken en tegen de gemartelde Yaseman, die inmiddels is overleden.

Volgens de landsadvocaat blijkt dat het na zeventig jaar vrijwel onmogelijk is om individuele zaken te bewijzen. Namen kloppen niet, er zijn geen getuigen meer of ze zijn te oud om gedegen te verklaren. Ook zei ze dat in deze zaken amper tot geen informatie uit officiële historische bronnen bestaat.

Volgens advocaat Liesbeth Zegveld, die de nabestaanden bijstaat, verschuilt de overheid zich achter bewijsproblemen. Nederland hield geen documentatie bij van de gruweldaden, zei ze. De advocaat denkt dat de Staat bang is voor het aantal mensen dat een beroep zou doen op een regeling “en dat is geen argument voor verjaring”. Volgens haar zijn er maar een handjevol zaken te verwachten, ook omdat de rechter inmiddels paal en perk stelde aan het indienen van vorderingen.

Tip Het Parool

Heb je een nieuwstip of nieuwsfoto? Voeg ons toe op Whatsapp. Liever mailen of anoniem tippen? Bekijk hier hoe dat kan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden