PlusInterview

Mark Rutte: ‘Zwarte Piet: dat lossen we op’

Premier Rutte verraste de Tweede Kamer en het land donderdag met uitspraken over racisme, discriminatie en Zwarte Piet. In zijn wekelijkse persconferentie ging hij er nader op in.

-Beeld Jiri Büller/Lumen

U zei dat Nederland een aantal ‘systemische problemen’ heeft als het om racisme en discriminatie gaat. Waar komt dat vandaan?

“Je ziet in Nederland toch te veel voorbeelden van mensen die het gevoel hebben, en vaak helaas in veel gevallen terecht, dat zij gediscrimineerd worden. Je ziet het op de arbeidsmarkt, de leerlingen met wie ik praat als zij niet Jan of Mieke heten om een stageplek of de eerste baan te vinden. Naarmate de arbeidsmarkt overspannen raakt zie je dat het makkelijker gaat. Maar zeker nu er meer economische problemen zijn is het risico ook groter dat degenen op de arbeidsmarkt die daar besluiten over nemen denken: ik heb nu de mogelijkheid om wel die keuze te maken, de verkeerde keuze te maken, dat weer gaan doen.”

Kunt u zeggen met wie u hebt gesproken waardoor uw inzicht over Zwarte Piet is veranderd?

“Nee, dat zijn privégesprekken. Maar iedereen zal in zijn privéleven weleens een nieuw inzicht hebben. Als dat zo uitwerkt op kinderen die donker zijn en een donkere huidskleur hebben en zeggen: ‘We voelen ons helemaal niet thuis bij dat Sinterklaasfeest om die reden’. Dan zeg ik jongens, in zo’n leuk land, als dat nou zo veel pijn doet. Nogmaals, Zwarte Piet is voor mij geen racistisch symbool, maar als dat zo gevoeld wordt, dan is het niet gek dat dat symbool aan het veranderen is. Zonder dat de politiek zich ermee bemoeit. Ik deel mijn ervaring. Laat anderen hun ervaring delen, daar heeft de politiek formeel geen opvatting over.”

Vindt u Zwarte Piet racistisch?

“Nee. Het is een volkscultuur, een traditie, dat is absoluut niet racistisch. Maar ik realiseer me wel dat er mensen zijn die daar pijn van ondervinden.”

Het is geen kabinetsbeleid?

“Ik ken geen overheidsinstanties die een mening hebben over Zwarte Piet, of Piet. Het kabinet heeft geen opvatting over het mannetje bij Sinterklaas. Het is gewoon een volksfeest. En wie daaraan vast wil houden is geen racist. De verfijning in de discussie die we moeten aanbrengen: als iemand pijn ondervindt van een symbool, dat het daarmee een racistisch symbool is…nee dat is niet waar. Als dat ook aanleiding geeft tot zoveel bezwaarde gevoelens bij zo veel mensen, dan heb ik iets van dat ik het helemaal niet erg zou vinden als de samenleving van dat symbool afscheid neemt. Dat is mijn persoonlijke opvatting. Je ziet in de samenleving het denken veranderen, daar is geen kabinet voor nodig.”

Moet u als kabinet of maatschappij toch niet meer doen aan de bestrijding van discriminatie?

“Ik heb in debat alle dingen genoemd die we moeten doen. Denk recent aan de gebeurtenissen bij de wedstrijd Excelsior-Den Bosch, waarin een speler de vreselijkste teksten naar het hoofd geslingerd kreeg en van het veld af ging. Memphis Depay die bij Beau vertelde wat hij soms naar zijn hoofd krijgt op het voetbalveld vanaf de tribunes. Dat is verschrikkelijk. (…) Belangrijk is dat mensen die ermee te maken krijgen zich realiseren dat het over- overgrote deel van Nederland achter ze staat.”

Laten de demonstraties in Den Haag, Amsterdam en Rotterdam niet zien dat er meer moet gebeuren in Nederland?

“Het is ook niet goed dat deze demonstraties plaatsvinden en de vraag is: wat doet de overheid? Forget it. Dit lossen we samen op. Het is ook een reactie op de onacceptabele dood van George Floyd. En op het gevoel van veel mensen dat in deze samenleving de onderliggende factoren aanwezig zijn van discriminatie en racisme.”

“We leven overwegend in een heel fatsoenlijk land. Dat maakt dit land ook zo mooi, daarom ben ik ook zo optimistisch over onze eigen toekomst. Het overgrote deel van de Nederlanders zijn fantastische mensen die dit niet doen. Maar het komt wel voor. Laat niet de eerste reactie zijn: wat doet Rutte? Nee, denk: wat kan ik doen om hiertegen in opstand te komen?”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden