PlusAchtergrond

‘Mark’ kan prima door, vindt men in de VVD: ‘Mark belazert mensen niet. Echt niet’

Ja, Mark Rutte is wéér beschadigd en ja, de formatie wordt lastig, maar de VVD-leider is zeker geen sta-in-de-weg geworden bij de formatie, vinden ze binnen zijn eigen partij.

Neelie Kroes: 'Na het kreunen en steunen, zullen ook de andere fractieleiders over hun schaduw heen moeten stappen.' Beeld Marlies Wessels
Neelie Kroes: 'Na het kreunen en steunen, zullen ook de andere fractieleiders over hun schaduw heen moeten stappen.'Beeld Marlies Wessels

Met een ik-lieg-écht-nietverdediging redde Mark Rutte zijn baan als demissionair premier, maar als het aan andere partijen ligt, verliest hij wel het VVD-leiderschap. Zo merkte D66-leider Sigrid Kaag op dat het ‘niet vanzelfsprekend is’ dat de VVD met Rutte nog langer ‘het voortouw zal krijgen’ in de formatie.

‘Nou, nou, grote woorden’, dacht VVD’er Fred Teeven daarover, toen hij donderdagnacht na afloop van het debat de tv uitzette. Een paar uur slaap later zegt de voormalig staatssecretaris: “Als mevrouw Kaag denkt te kunnen gaan regeren met zeven linkse partijtjes moet ze dat maar lekker gaan doen, schrijf dat maar op. Dan ligt de boel binnen 1,5 jaar op z’n gat, alsjeblieft zeg, kom nou toch.”

Het is een breed gedragen conclusie binnen de VVD. Ondanks de harde woorden van D66 en CDA is de VVD, nog ‘steeds de grootste partij’, nodig voor een volgend kabinet en Rutte is daarvan de ‘onbetwiste leider,’ zegt ook oud-minister Uri Rosenthal. “Nog geen twee weken geleden hebben bijna twee miljoen mensen op hem gestemd. Basta.”

En de vergeetachtigheid dan? De leugens wellicht? Teeven verwoordt het scherper dan andere prominenten, maar met dezelfde kern: “Mark belazert mensen niet. Echt niet. Ja, dit is misgegaan. Te gehaast wellicht, te flegmatiek. Een minder momentje, maar geen reden om in de hoek te gaan staan.”

Rutte als iemand die je er niet bij wilt hebben? “Nee,” zegt Rosenthal. “Nee. Punt. Kijk het woordelijk verslag er maar op na, een meerderheid in de Tweede Kamer steunt Marks zelfgegeven opdracht om het vertrouwen te herstellen.”

Oud-VVD-minister Frits Korthals Altes kan er kort over zijn: “De VVD-fractie gaat erover wie ze naar de onderhandeling sturen. Niemand anders. De dames en heren van andere partijen zullen het ermee moeten doen.”

Partijkopstuk Neelie Kroes denkt zelfs dat een nederige versie van Mark het proces kan helpen. “Rutte is juist niet een sta-in-de-weg nu. Hij is geen brekebeen, bezie zijn staat van dienst maar. Er zijn nu hang-ups, maar daardoor kan Mark zich niet permitteren heel dwars te gaan doen.”

“Bovendien,” zegt ze, “de burger wil dat er vaccinaties zijn voor wie dat willen, de normale economie terug. Laten we het oog op de bal houden, dit was een beschamende vertoning geworden zonder winnaars. Een chaos waarna iedereen de wonden likt. Maar na het kreunen en steunen, zullen ook de andere fractieleiders over hun schaduw heen moeten stappen.”

Oud-Kamerlid Ton Elias: 'De duivenfokverenging in Muiden heeft de administratie beter op orde, wat een bende.' Beeld ANP
Oud-Kamerlid Ton Elias: 'De duivenfokverenging in Muiden heeft de administratie beter op orde, wat een bende.'Beeld ANP

Sterker nog, zegt oud-Tweede Kamerlid Ton Elias, D66-leider Sigrid Kaag mag wel een toontje lager zingen. “Dit was operatie ‘beschadiging Rutte’. Dan kan ze straks in de formatie veel meer binnenhalen.”

Begrijp hem goed, daar vindt Elias ‘niets mis mee’. “Ik heb gekeken naar het debat zoals een zoöloog naar dieren kijkt. En wat zie je dan? Gemiep over wie wanneer met wie belde. Ik geloof namelijk niet dat er gelogen wordt. Want dan doen ze het allemaal. En het is schier onmogelijk om vijf mensen op dezelfde wijze over hetzelfde te laten liegen. Natuurlijk zijn er dingen misgegaan: de duivenfokverenging in Muiden heeft de administratie beter op orde, wat een bende. Ik praat niets goed, als er over Omtzigt gesproken is om hem weg te promoveren, zou dat verkeerd zijn. Kaag mag dat gewoon gebruiken. Maar kom dan niet met dat morele geleuter over nieuw leiderschap. Dit was gewoon een staaltje machtspolitiek.”

Oud-minister Henk Kamp, ook voormalig informateur, vindt ‘de suggestie’ dat Omtzigt minister zou worden ‘een heel normaal standpunt’. “Hij levert al zeventien jaar kritiek. Bewijs maar dat je het zelf wel kunt en het beter doet.”

Kamp hekelt zelfs het felle verzet tegen Rutte. “Kaag heeft alles heel scherp neergezet en ook Hoekstra houdt fors afstand. Dat brengt een nieuw kabinet niet dichterbij. Je kan er tenslotte niet omheen dat de VVD veruit de grootste is, met tien zetels meer dan D66. Wil je een stabiel kabinet dan mag er wel wat meer respect zijn voor de VVD en de VVD-kiezers.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden