Plus

Makers corona-ademtest slepen overheid voor rechter

Breathomix, het bedrijf achter de corona-ademtesten klaagt de staat aan voor een bedrag van 24,7 miljoen euro. Eigenaar Rianne de Vries vindt het onterecht dat de test ‘zo voor de bus is gegooid’.

Annemiek Brandriet
Toenmalig minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge bracht een bezoek aan de GGD-teststraat in Amsterdam en deed ook zelf een ademtest.  Beeld Joris van Gennip
Toenmalig minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge bracht een bezoek aan de GGD-teststraat in Amsterdam en deed ook zelf een ademtest.Beeld Joris van Gennip

“Het is onterecht dat onze ademtest zo voor de bus is gegooid.” Het zijn de woorden van Rianne de Vries, eigenaar en oprichter van Breathomix.

Begin 2021 leek de Alphense goud in handen te hebben. De ademtesten die Breathomix leverde, konden in vijf seconden een coronabesmetting uitsluiten. Je hoefde er alleen maar even voor in het apparaat te blazen, geen gedoe met wattenstaafjes diep in neus of keel.

De GGD, het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, het RIVM: iedereen was enthousiast. Breathomix groeide van vijf medewerkers naar veertig, toen het de miljoenenklus aanpakte. “Zij hebben óns gevraagd en nu zeggen ze: ‘Zoek het maar uit met je bedrijf.’ Het voelt zo machteloos, oneerlijk. Ik vecht tegen Goliath, wie luistert er nou naar mij,” verzucht Rianne de Vries. Noodgedwongen is het Leidse bedrijf weer gekrompen tot 26 medewerkers.

Punt van discussie: de betrouwbaarheid van de test. Volgens De Vries is die in orde, de GGD betwist dat. Het Outbreak Management Team (OMT) dat de regering adviseert in de coronacrisis, heeft een negatief advies uitgebracht over het gebruik van de ademtest. Daarop heeft het ministerie het contract ontbonden en is de samenwerking per direct stil gezet. “Een onterechte beslissing op basis van eenzijdige informatie,” zegt De Vries fel. “Eerder adviseerde het OMT nog tweemaal positief.”

Breathomix klaagt nu de Staat aan, voor een bedrag van 24,7 miljoen euro.

Rianne de Vries, eigenaar van Breathomix, klaagt de Staat aan voor een bedrag van 24,7 miljoen euro.  Beeld Frank de Roo
Rianne de Vries, eigenaar van Breathomix, klaagt de Staat aan voor een bedrag van 24,7 miljoen euro.Beeld Frank de Roo

Teststraten

Er zijn vier wetenschappelijke studies uitgevoerd in de GGD-teststraten en bijna 50.000 ademtesten (toen de test al in gebruik was genomen in teststraten) die de betrouwbaarheid van de test onderbouwen, zegt De Vries. Toch ontstond er twijfel, toen het bij 25 testen mis ging. De Vries zegt dat na gezamenlijke analyse blijkt dat die onjuiste uitslagen te wijten waren aan andere oorzaken, zoals een onderbroken internetverbinding, verkeerde registratie door de GGD en het onjuist bedienen van de apparaten door onvoldoende geschoold personeel.

Dit speelde in februari vorig jaar, na die analyse rectificeerde de GGD via een persbericht de berichtgeving en gaf zij aan dat de test zeer betrouwbaar was. In mei noemde de GGD de test echter opnieuw niet betrouwbaar. “Het expertteam en uiteindelijk het OMT werden toen voorzien van eenzijdige informatie. Ik neem het expertteam niks kwalijk, zij hebben een beslissing genomen op basis van de informatie die ze hebben gekregen, maar die was niet volledig.”

De Vries vindt dat Breathomix zich onvoldoende heeft kunnen verweren en niet betrokken is geweest bij analyses. “Al die tijd zijn we volledig transparant geweest. We hebben enorm hard gewerkt en nu laten ze ons in de kou staan. De afspraak was dat we samen zouden analyseren, maar er zijn rapportages verschenen die wij nooit gezien hebben. De werkafspraken die we hebben gemaakt, zijn niet nageleefd. Wij kregen geen inzage in gegevens. Ik snap niet waarom GGD en VWS de stekker eruit trekken, terwijl er geen onderzoek is gedaan naar de oorzaak.”

Politiek

De Leidse start-up (opgericht in 2018) is niet gebaat bij negatieve publiciteit, stelt De Vries. “Wij worden als onbetrouwbaar weggezet, dat is dodelijk als je wetenschappelijk onderzoek doet. Covid is niet onze core-business, wij kregen met vijf man een monsteropdracht. Of ik spijt heb dat we ja hebben gezegd? Nee, ik ben heel trots op wat ons team heeft bereikt. Ik heb veel geleerd over hoe de politiek werkt, doordat deze kwestie helaas politiek is geworden.”

De Vries ziet de rechtszaak vol vertrouwen tegemoet. “Wij hebben stukken en bewijzen aan onze zijde. We staan in ons recht, daar ben ik van overtuigd. Maar het is frustrerend en teleurstellend dat we op dit punt moeten komen, dat had ik graag anders gezien.”

Reactie ministerie Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)

‘VWS is een overeenkomst met Breathomix aangegaan voor het beoogde gebruik van de ademtest in een GGD-setting. Het Landelijk Expertteam Ademtest (LCT) heeft op basis van de robuuste verificatie van de ademtest in meerdere GGD-teststraten helaas geconstateerd dat de ademtest in die setting niet de beoogde prestaties liet zien, zowel wat betreft de sensitiviteit als de specificiteit. Breathomix is hierbij, net als de andere betrokken partijen, voortdurend gelegenheid geboden om de resultaten van de ademtest in de robuuste verificatie te onderzoeken en zich daarover uit te laten.

In het 125ste advies heeft het OMT geadviseerd om de ademtest in de huidige vorm niet in te zetten in de teststraten. Het LCT heeft zich achter dit advies geschaard. Deze adviezen zijn door de minister van VWS overgenomen en hierover is de Tweede Kamer op 14 september 2021 geïnformeerd. Voorafgaand aan de bekendmaking van dit besluit is Breathomix op de hoogte gesteld.

De zaak is momenteel onder de rechter. De Staat zal daarom zijn standpunten ten aanzien van de overeenkomst met Breathomix in de procedure naar voren brengen en zich daar verweren tegen het door Breathomix geschetste beeld. De eerste zitting in deze procedure is gepland op 11 februari a.s.’

Reactie GGD GHOR

‘VWS heeft GGD GHOR Nederland met betrekking tot de ademtest twee gelijktijdige opdrachten gegeven: het inrichten en coördineren van een robuuste verificatie van de ademtest, met als doel het realiseren van een succesvolle verificatie, en daarnaast GGD’en voor te bereiden op een mogelijke landelijke uitrol van de ademtesten.

Vanuit die opdracht hebben de GGD’en en GGD GHOR Nederland er alles aan gedaan wat redelijkerwijs mogelijk was om de ademtest betrouwbaar werkend te krijgen op de GGD-testlocaties. De gedachte achter de opdrachten was dat de ademtest een waardevolle aanvulling op het testlandschap zou kunnen zijn, omdat er minder invasief getest zou kunnen worden. Dat is prettig voor de burger. Uit de resultaten van de verificatie kon op basis van interne en externe evaluaties niet anders geconcludeerd worden dan dat de ademtest in de huidige vorm niet geschikt is om in te zetten op GGD-testlocaties. Daaropvolgend heeft het OMT een advies uitgebracht en heeft VWS een besluit genomen.

Het proces om de ademtest te implementeren op de GGD-testlocaties is in nauwe samenwerking met het onafhankelijke expertteam, de leverancier Breathomix, de betrokken GGD’en, GGD GHOR Nederland en Dienst Testen van VWS opgezet en ook steeds integer en in gezamenlijk overleg uitgevoerd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden