PlusInterview

Lilianne Ploumen: ‘Vier jaar Trump heeft gevolgen voor vrouwenrechten in Nederland’

Lilianne Ploumen heeft nog één maand om de PvdA-boodschap over te brengen. Zorgen maakt ze zich niet. ‘Iedereen lijkt alweer vergeten dat wij de grootste werden bij de Europese verkiezingen.’

Ploumen werd medio januari PvdA-lijsttrekker, nadat Lodewijk Asscher door de toeslagenaffaire was teruggetreden. Beeld ANP
Ploumen werd medio januari PvdA-lijsttrekker, nadat Lodewijk Asscher door de toeslagenaffaire was teruggetreden.Beeld ANP

Nog geen maand geleden werd Lilianne Ploumen (58) lijsttrekker van de Partij van de Arbeid. Zij moet de partij uit het slop trekken, met nu negen zetels in de Tweede Kamer en zo’n twaalf in de peilingen. “We zijn een van de weinige partijen die op winst staan,” zegt ze optimistisch. “Ik denk dat veel mensen nog niet met de verkiezingen bezig zijn. Mensen vragen zich af wanneer ze gevaccineerd worden, of ze straks nog werk hebben.”

Tot 2007 werkte ze voor hulporganisaties. Een koperen armband herinnert aan die tijd. “Deze armband gaat nooit af. Ik kreeg hem van een vrouw uit Zuid-Ethiopië, waar ik als directeur van Cordaid was. In het bijzijn van de mannen in haar stam vertelde zij over de rite waarbij jongens vrouwen tot bloedens toe slaan, om zo volwassen te worden. Verschrikkelijk. Het was heel dapper van haar om dit te vertellen. Zij gaf haar armband en vroeg mij haar nooit te vergeten. Telkens als ik naar de armband kijk, vraag ik mijzelf af: heb ik genoeg voor haar gedaan?”

U zet zich al jaren in voor vrouwenrechten. Is dit ook in Nederland nog nodig?

“Ja. We zijn in Nederland echt opgeschoten. Maar nog steeds verdienen vrouwen minder dan mannen voor hetzelfde werk. En ik zie ook wat vier jaar Trump in Amerika voor gevolgen heeft in Nederland: vrouwen bij abortusklinieken worden vaker geïntimideerd. Daar maak ik mij zorgen over.”

U was minister in het kabinet-Rutte II. Denkt u dat de kiezer u dat heeft vergeven?

“Iedereen lijkt alweer vergeten dat wij de grootste partij werden bij de Europese verkiezingen in 2019. Ja, in 2017 hebben we hard verloren. Maar de afgelopen vier jaar hebben we echt lessen getrokken uit dat verlies.”

Uw achterban wil niet weer met de VVD, maar dat zal toch moeten als u iets van uw verkiezingsprogramma wilt verwezenlijken.

“Niet voor niets hebben we gezegd dat we niet meer in ons eentje als linkse partij in een kabinet stappen. Het moet samen met GroenLinks of SP. Je hebt massa nodig om Rutte naar links te drukken. Die les hebben we geleerd.”

De VVD is wat opgeschoven: Rutte wil het minimumloon verhogen, lagere huren, een digitaks voor multinationals…

“Lees dat programma en laten we het beestje bij de naam noemen: de VVD is gewoon een rechtse partij.”

Waar zouden deze verkiezingen volgens u over moeten gaan?

“Er komt een tijd ná corona. Dingen zijn de afgelopen jaren, toen het hartstikke goed ging met Nederland, scheefgegroeid. Daarom moet het minimumloon fors omhoog, omdat te veel mensen niet kunnen rondkomen van hun betaalde baan. Daarom moet het eigen risico weg, omdat te veel mensen in februari al bang zijn hun zorgrekening niet te kunnen betalen. En daarom moeten we wat doen aan de woningnood: als we de verhuurdersheffing schrappen, houden woningcorporaties weer geld over om voldoende betaalbare huizen te bouwen.”

Het lukt al jaren niet om genoeg huizen te bouwen. Wat wilt u anders doen?

“Door het stikstofprobleem kun je bij wijze van spreken nog geen fietspad aanleggen. Een deel van het probleem komt door de intensieve landbouw. We moeten boeren echt helpen de overstap te maken naar meer duurzame vormen van landbouw. En landbouwgrond gebruiken voor woningbouw, anders lukt het niet.”

Boeren zeggen: zullen we eens beginnen met een eerlijke prijs voor onze producten?

“Dat moet ook en het gaat soms om een dubbeltje. De verschillen zijn helemaal niet zo groot. Ook voor de gezondheid van mensen is het beter als we de intensieve landbouw afschalen.”

In uw verkiezingsprogramma staan gratis kinderopvang, hogere salarissen in de zorg en het onderwijs, honderdduizend banen in de publieke sector. Waar betaalt u dat van?

“Wij geloven dat de staatsschuld wat mag oplopen, tot 80 procent van het bruto binnenlands product. Het is echt niet verstandig nu te bezuinigen. En we vragen meer belasting van miljonairs en van multinationals. Er is veel scheefgegroeid. Dan moeten we iets rechttrekken. Maar niet door weer de rekening bij de middeninkomens of het midden- en kleinbedrijf te leggen.”

Tijdens de viering van het 75-jarig bestaan van de PvdA zei u dat Nederland een vereniging moet worden. Wat bedoelt u daarmee?

“Dat je samen een doel hebt. Bij een sportvereniging zetten mensen zich ervoor in dat er gevoetbald kan worden. Bij de volkstuinvereniging houden we de boel netjes en gezellig. Je doet het niet voor jezelf, maar voor elkaar. Daar wordt iedereen beter van. Zo zou het ook met het land moeten. We zijn ver van dat ideaal afgedreven. Als je ziet dat bedrijven wel dividend uitkeren aan hun aandeelhouders, maar hun personeel geen loonsverhoging gunnen. Iedereen moet bijdragen. Ik vind dat we van bedrijven méér mogen verwachten. Zij profiteren van ons land, dan moeten ze er ook aan bijdragen. Hetzelfde geldt voor mensen met veel vastgoed die flink verdienen aan hoge huren, terwijl er te weinig betaalbare woningen zijn.”

Wat verwacht u van de gewone man in die nationale vereniging?

“Mensen dragen hun steentje bij. Ze gaan elke dag naar hun werk, helpen op de school van hun kinderen en zorgen voor hun ouders. Juist daarom moet het niet alleen van hen komen. Bedrijven kunnen hier geld verdienen, juist omdat al die mensen dat elke dag doen.”

Kieswijzer

Op 15, 16 en 17 maart 2021 gaat Nederland naar de stembus voor de Tweede Kamerverkiezingen. We legden 30 stellingen voor aan 18 lijsttrekkers, zodat u straks goed geïnformeerd een keuze kunt maken. Ontdek hier met welke lijsttrekker uw mening het meest overeenkomt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden