PlusInterview

Lilian Marijnissen: ‘Wij zijn geen zakkenvullers, we zitten er voor onze idealen’

Lijsttrekker Lilian Marijnissen (35) nam eind 2017 vol goede moed het stokje bij de Socialistische Partij over van Emile Roemer, maar inmiddels bungelt de SP rond de tien zetels in de peilingen (nu veertien in de Tweede Kamer). Wat gaat Marijnissen één maand voor de verkiezingen doen om het tij te keren? In ieder geval haar eigen verhaal vertellen.

Lijsttrekker Lilian Marijnissen van de SP. Beeld Marco de Swart
Lijsttrekker Lilian Marijnissen van de SP.Beeld Marco de Swart

Lilian Marijnissen komt net uit de studio voor een live online interview. Ze pakt er even een banaan bij van een schaal met lekkernijen. “Je staat toch een uur lang op je benen. En je moet scherp zijn: zo’n uitzending gaat echt over van alles, van wonen en de euro tot het koningshuis. Ik word er steeds beter in, nu ik het een paar keer heb gedaan. Maar wat ik veel belangrijker vind, de presentatrice zei net: “Goed gedaan! Jij geeft tenminste antwoord op mijn vragen.”

Hebt u het idee dat u het eigen verhaal van de SP vertelt in de campagne?
“Ja, dit is het gewoon. Je kan het met ons eens zijn of niet, veel kiezers denken wel: het zijn eerlijke lui. Misschien wel omdat we een groot deel van ons salaris afgeven. Wij zijn geen zakkenvullers. We zitten er voor onze idealen. In de toeslagenaffaire hebben we laten we zien hoe we iets aan het licht kunnen brengen en we staan te popelen om te laten zien hoe het anders kan.”

Is het wel uw taak om het vertrouwen van de burger in de overheid weer terug te winnen?
“Ik voel me daar in ieder geval zeer bij betrokken. De toeslagenaffaire heeft blootgelegd hoe mensen onmachtig kunnen zijn in een systeem, nota bene tegenover hun eigen overheid kunnen komen te staan. En daarin ook nog eens – en dat is misschien wel het allerergste - heel lang niet gezien worden. Onze werkwijze als SP, maar ook onze mentaliteit, staat haaks op de Rutte-doctrine van het geheim houden. Wij doen ons werk met mensen, luisteren naar ze en openbaren.”

Is dat het onderscheidend vermogen van de SP, als je mensen daarnaar vraagt?
“Ik hoop dat ze zullen antwoorden dat wij eerlijke politiek belangrijk vinden. Uiteindelijk denk ik dat het, naast ideeën, ook gaat over de manier waarop je naar politiek kijkt. Beseft dat daar volksvertegenwoordigers bezig zijn voor jou. Zo’n toeslagenaffaire waarbij mensen zo zijn gemangeld, wij weten dat aan het licht te krijgen. Dat telt volgens mij zwaar.”

Lilian Marijnissen: ‘Een regering met de SP is socialer dan zonder de SP’. Beeld Marco de Swart
Lilian Marijnissen: ‘Een regering met de SP is socialer dan zonder de SP’.Beeld Marco de Swart

Andere partijen komen nu met plannen waar u al jaren voor strijdt, zoals een verhoging van het minimumloon. Hebben ze u gekopieerd?
“Ik weet één ding zeker: wij zijn het origineel. En een regering met de SP is socialer dan zonder de SP.”

Toch omarmen kiezers niet massaal de SP. Hoe kan dat?
“Nou, gelukkig is het nog geen 17 maart. Ik zou iedereen via jullie krant willen oproepen om die mooie praatjes van partijen die onze standpunten overnemen niet te geloven en gewoon op ons te stemmen. Het ene na het andere idee wordt door hen als nieuw geplugd. Geen woningmarkt waar winst wordt gemaakt op woningen, maar meer volkshuisvesting, een betaalbaar huis voor iedereen; het minimumloon omhoog naar 14 euro per uur; betere beloning van zorgmedewerkers. De lijst is lang.”

Is dat het frustrerende lot van een oppositiepartij?
“Ik vind het niet frustrerend. We boeken nu al onze successen en resultaten. We hebben afgelopen tijd ook nog een referendum afgedwongen en het bevriezen van de huren voor mensen in een sociaal huurhuis. Kun je nagaan wat we met een nog grotere SP of een SP in een kabinet zouden kunnen afdwingen.”

Maar als je macht wilt uitoefenen bij de formatie, moet je een links motorblok hebben. Wat weerhoudt u ervan dat te regelen?
“Dat zou goed zijn! Wij hebben juist laten zien dat we heel goed kunnen samenwerken met verschillende partijen, zeker met de PvdA en GroenLinks. Daar hoeft niemand zich zorgen over te maken. Maar als wij het heropenen van sociale werkplaatsen met het CDA voor elkaar kunnen krijgen of het reguleren van arbeidsmigratie met de ChristenUnie, doen we dat ook.”

U lijkt een beetje uw neus op te halen voor een verregaande linkse samenwerking.
“Volgens mij hebben we veel meer dan in andere jaren laten zien hoe het wél moet, bijvoorbeeld door jaarlijks samen een tegenbegroting te presenteren. Niet zoveel praten, maar doen. Maar als je naar peilingen kijkt, weet je één ding: dat de VVD heel hoog staat. En veel andere partijen niet, wij ook niet. Dus hoop ik dat mensen straks beseffen dat ze in principe voor de komende vier jaar naar de stembus gaan. Dat er na de crisis met de VVD nog steeds geen betaalbaar huis voor ze is. Dat die zorgsalarissen niet vanzelf omhoog gaan. En dat ze vervolgens kiezen voor een partij als de SP, die vindt dat de verkiezingen daarover moeten gaan!”

Waar wilt u verder graag over praten in de campagne?
“Wij stellen dat er een nieuw plan voor de zorg moet komen, natuurlijk met een Nationaal Zorgfonds. De coronacrisis heeft weer laten zien hoe belangrijk de zorg is, maar ook dat investeren en samenwerken in de zorg nodig is. Er zijn steeds meer partijen die dat vinden. En zorgminister Hugo de Jonge geeft ieder jaar een interview waarin hij aangeeft af te willen van die marktwerking. Maar hij krijgt het niet voor elkaar. Verder moet dat minimumloon nu echt omhoog, en niet met een beetje.”

U heeft dit gesprek nu een paar keer uitgehaald naar de VVD van Mark Rutte. Wat doen zij verkeerd?
“Weet u wie de rekening straks gaan betalen voor de coronacrisis? De mensen en dan niet de mensen die het toch al goed hebben. Reken maar dat de VVD u straks in uw portemonnee gaat raken. Bij de vorige crisis hebben we gezien hoe ze dat doen. De liberalen hebben de boel kapot bezuinigd en de gewone mensen waren de dupe. Dat gaat weer gebeuren als zij de macht behouden.”

Toch doet de VVD goede zaken. Samenwerken met die partij is geen begaanbaar pad voor jullie?
“Nou ja, de VVD staat niet echt bovenaan ons lijstje.”

Die moeten achteraan aansluiten, zei u zelfs in Buitenhof. Is dat niet een beetje arrogant?
“U vraagt wat onze voorkeuren zijn.”

Als ik Rutte was en ik zou u dit horen zeggen, dan zou ik denken: die bellen we als laatste.
(Lacht) “Dat is dan wederzijds. Onder Rutte zijn de huren met 35 procent gestegen. We hebben een toeslagenaffaire gehad, mensen zijn ten onrechte beschuldigd als fraudeur. Tien jaar VVD-beleid heeft ook veel met de zorg gedaan. Zo kan ik nog wel even doorgaan. De tweedeling in Nederland is de afgelopen jaren dankzij het neoliberalisme verder vergroot, dat is de harde conclusie. Als je genoeg geld hebt, kun je alles regelen. De rest zoekt het maar uit.”

Maar is het niet de hoogste tijd dat de SP eens regeringsverantwoordelijkheid neemt?
“Dat zou goed zijn! Maar ik ga geen voorschot nemen op de verkiezingsuitslag en met wie we dan aan de formatietafel komen. In het algemeen moet het gaan om partijen die met ons willen samenwerken aan het verkleinen van de tweedeling in Nederland, die de marktwerking uit de zorg willen halen en die de economie eerlijker willen organiseren.”

Wellicht is het een optie om wat kleinere stappen te nemen met de VVD erbij? Rutte vindt anders wel weer andere partners om mee te regeren.
“Rutte doet het met iedereen! Van PVV tot PvdA. Dat is één ding wat zeker is. Jongens, de fundamentele veranderingen gaan niet van de VVD komen. Dus moeten wij en andere linkse partijen groot worden. Dan krijgen we een heel andere positie aan zo’n formatietafel.”

Maar we zien het elan nu nog niet bij de SP! Ondanks jullie vooraanstaande rol bij de toeslagenaffaire.
“Het gaat nog gebeuren, dat geloof ik echt. Ik voel me daar heel relaxed onder. Ook wel zelfverzekerd. Het komt onze kant op, dit zijn mijn eerste Tweede Kamerverkiezingen pas. En die vinden weliswaar plaats onder buitengewone omstandigheden met een coronacrisis, maar ik zie hoeveel enthousiasme er is voor ons eigen verhaal. Dus kan het niet lang meer duren voordat we dat ook electoraal gezien verzilveren.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden