PlusAchtergrond

Levenslang zeker nog geen uitgemaakte zaak ondanks ‘bekentenis-mail’ Alblasserdam-verdachte John S.

Heeft John S. (38), verdacht van drie moorden in Vlissingen en Alblasserdam, met zijn mail aan RTL Boulevard zichzelf al bijna zeker een levenslange celstraf gegeven? “Hij heeft het spoor naar aanwijzingen dat hij er goed over heeft nagedacht wel een heel stuk makkelijker gemaakt.”

Victor Schildkamp
Bloemen worden neergelegd bij zorgboerderij Tro Tardi in Alblasserdam waar vrijdag een 16-jarig meisje uit Dordrecht en een 34-jarige vrouw uit Alblasserdam werden doodgeschoten. Beeld JEFFREY GROENEWEG/ANP
Bloemen worden neergelegd bij zorgboerderij Tro Tardi in Alblasserdam waar vrijdag een 16-jarig meisje uit Dordrecht en een 34-jarige vrouw uit Alblasserdam werden doodgeschoten.Beeld JEFFREY GROENEWEG/ANP

Mail

Afgelopen weekend werd bekend dat John S. vlak voor zijn gruwelijke schietpartij op een zorgboerderij in Alblasserdam (twee doden, meerdere gewonden) een mail naar RTL Boulevard had gestuurd. Daarin liet hij onder meer weten al jaren om hulp te hebben gevraagd voor psychische problemen. Ook mailde hij details over de moord op de Vlissingse schoenmaker Johan Quist, die enkele dagen voor de fatale schietpartij in Alblasserdam plaatsvond. Voor die eerste moord werd S. al gezocht.

Volgens S. was Quist een willekeurig slachtoffer die hij kende via een chatroom voor homo’s en die hij vermoordde om zijn wapen te testen. De moorden in Alblasserdam kondigde hij niet aan, maar wel dat hij al jaren een wapen zocht en nooit een stap durfde te zetten ‘tot een paar weken geleden’. Ook zegt S. dat hij al eerder zelfmoordpogingen deed en noemt daarbij een zorgboerderij: “Een eerdere zelfmoordpoging was vanwege een zorgboerderij. Nooit heeft iemand wat van zich laten horen.”

Juridisch

De vraag waarom John S. niet eerder is opgenomen voor psychische problemen, is uiteraard relevant. Maar juridisch lijkt hij zich met zijn mail alvast erg in de nesten te werken. Niet voor niets liet zijn advocaat meteen weten ‘onaangenaam verrast’ te zijn door de mail van S.

Met zijn mail geeft S. justitie namelijk veel munitie om driemaal moord bewezen te krijgen, wat zomaar tot levenslang cel kan leiden. De mail staat vol aanwijzingen dat hij het allemaal niet in een opwelling deed, maar met voorbedachte rade. Want al geeft John S. aan dat hij tal van psychische problemen heeft, hij laat tegelijkertijd blijken goed over zijn daden te hebben nagedacht.

Heldere momenten

En uit andere grote moordzaken is al zo vaak gebleken dat zowel het Openbaar Ministerie als rechters gevoelig zijn voor zogenaamde ‘heldere momenten’ van verdachten met psychische stoornissen. Onlangs kreeg Thijs H. 22 jaar cel en tbs voor drie moorden. Hij had immers ‘keuzes’ gemaakt: wie hij wel en niet ging neersteken en dat hij zijn telefoon bewust thuis liet om niet traceerbaar te zijn. Het gerechtshof zei dat levenslang op zijn plaats was geweest, maar vond ook dat behandeling noodzakelijk is voor het geval hij ooit weer vrijkomt, wat zelfs bij levenslang mogelijk is. Een soortgelijke redenering was er bij de 27 jaar en acht maanden cel en tbs die Michael P., de moordenaar van Anne Faber, in 2018 kreeg.

En dan hadden deze daders ‘nog niet eens’ een mail vol bewijslast en voorbedachte rade geschreven. “John S. heeft het spoor naar aanwijzingen dat hij er goed over heeft nagedacht wel een heel stuk makkelijker gemaakt,” beaamt Sébas Diekstra, die als advocaat van nabestaanden bij de zaak Thijs H. betrokken was. De klus om John S. ontoerekeningsvatbaar te laten verklaren (en daarmee niet verantwoordelijk voor zijn daden), lijkt dus bepaald niet eenvoudiger geworden, mocht zijn advocaat dat willen. Diekstra: “Ontoerekeningsvatbaarheid is een uitzondering die slechts in uitzonderlijke situaties kan worden aangenomen.”

Psychose

Advocaat en tbs-expert Job Knoester (niet de advocaat van S.) vindt zeker níét dat John S. met zijn mail aan RTL Boulevard automatisch heeft gesolliciteerd naar levenslang. “Levenslang kan, maar als er een stoornis was die invloed heeft gehad op zijn handelen, kan hij gedeeltelijk ontoerekeningsvatbaar zijn geweest.”

Knoester wil benadrukken dat zelfs iemand die zo'n heldere mail als die John S. heeft geschreven, toch volledig ontoerekeningsvatbaar kan zijn omdat hij tóch in een psychose verkeerde. Hij haalt de zaak aan van de bioscoopmoorden, waarin dader Ergün S. geen cel maar ‘slechts’ tbs kreeg, zelfs al leek die ook bewuste keuzes te hebben gemaakt.

Geblunderd

“En in de zaak van Thijs H. heeft het gerechtshof in mijn ogen gewoon geblunderd en zijn ze geheel voorbijgegaan aan het oordeel van deskundigen dat óók mensen die in een volledige psychose zitten, hele berekenende keuzes kunnen maken. Iemand zit in een psychose eigenlijk op een andere planeet. Op de psychose-planeet maakt die persoon weloverwogen keuzes, maar wel in een andere wereld dus.”

Zelfs met zijn mail aan RTL Boulevard en zijn arrestatie gelijk na de schietpartij in Alblasserdam, zou John S. er dus zonder celstraf vanaf kunnen komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden