PlusAnalyse

Lerarentekort is een veelkoppig monster: oplossen kost veel geld

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Al jaren lukt het niet om het lerarentekort op te lossen. Hoewel er al veel is geprobeerd, kunnen scholen na de zomervakantie nog steeds niet voor alle klassen een onderwijzer vinden.

Het lerarentekort is als een plastic zak die je onder water probeert te duwen: elke keer komt die weer bovendrijven. Al jaren staat het leraren­tekort hoog op de Haagse agenda, ruim 800 miljoen euro extra per jaar is er uitgetrokken om het probleem op te lossen plus nog eens honderden miljoenen aan eenmalige extra’s.

Maar hoewel minister Arie Slob (Onderwijs) in oktober nog meldde dat het probleem afnam, trokken gisteren de wethouders van de grote steden al weer aan de bel: het tekort loopt zó hoog op dat sommige scholen mogelijk gedwongen moeten sluiten.

“Dit probleem zal nog jaren terugkeren,” zegt Frank Cörvers, hoogleraar Onderwijsarbeidsmarkt aan de universiteiten Maastricht en Tilburg. “Je kunt er wel een zak geld tegenaan gooien, maar er is geen wondermiddel.”

Verleiden

Veel leraren bereiken de pensioengerechtigde leeftijd en er komen te weinig vervangers van de leraren­opleidingen. Het probleem speelt vooral in de grote steden, waar in februari dit jaar gemiddeld 12,4 procent van de vacatures openstond. Vooral in achterstandswijken kunnen scholen lastig voldoende personeel vinden, terwijl juist daar goed onderwijs aan kinderen zo belangrijk is.

De laatste jaren probeerde het kabinet meer studenten naar de pabo’s te lokken en zijinstromers te verleiden om aan de slag te gaan in het primair onderwijs. Dat had wel succes, maar niet voldoende. Nog altijd verwacht het UWV dat er over vijf jaar boven op het huidige tekort 1439 voltijdsbanen niet kunnen worden vervuld op de basisscholen. Het wordt voor scholen dus alleen maar moeilijker om alle klassen een leraar te geven.

Slob heeft ook aparte afspraken gemaakt met de grote steden. Zo kregen Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Almere 116 miljoen euro extra. Ook krijgen scholen met veel achterstandsleerlingen extra geld vanuit het Nationaal Programma Onderwijs.

Volgens de wethouders is dat lang niet genoeg. Zo is een van hun wensen het gelijktrekken van de salarissen van leraren in het basisonderwijs met dat van hun collega’s op middelbare scholen die doorgaans een universitaire opleiding hebben in plaats van de pabo. Dat kost echter veel geld. Volgens onderwijsbonden is er jaarlijks 900 miljoen euro nodig om die loonkloof te dichten.

Dat is veel geld waar een nieuw kabinet mee over de brug moet komen. Voor de verkiezingen sprak weliswaar een Kamermeerderheid zich uit vóór het dichten van die loonkloof, maar om dat geld te vinden is niet zo eenvoudig. Reden waarom de VVD, dat nu met D66 een begin aan het maken is van een nieuw regeerakkoord, die belofte niet wilde doen.

Aantrekkelijk

“Toch zou dit echt kunnen helpen om het probleem op te lossen,” denkt Cörvers. “Niet alleen wordt het zo aantrekkelijk voor mensen om een baan in het onderwijs te kiezen. Ook zullen studenten er eerder voor kiezen om niet op een middelbare school, maar op een basisschool les te gaan geven. Dat komt de kwaliteit van het onderwijs ten goede.”

Nou kunnen steden ook zelf iets doen. Zo is het voor leerkrachten vaak onmogelijk om er een betaalbare woning te vinden, reden waarom leraren soms voorrang kunnen krijgen bij het zoeken van een huis.

Bijkomend probleem is dat basisscholen moeten opboksen tegen andere werkgevers die schreeuwen om personeel: ook middelbare scholen en het middelbaar beroepsonderwijs hebben een lerarentekort. Net als de zorg of allerlei sectoren in het bedrijfsleven. En door het wisselend aantal leerlingen per jaar is het soms lastig inschatten hoeveel leraren er over vier jaar nodig zijn. Zo loopt het lerarentekort nu weer meer op dan verwacht, doordat het aantal leerlingen harder groeit dan het ministerie eerder had begroot.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden