Nieuws

Leden GroenLinks en PvdA steunen samenwerking

De leden van GroenLinks steunen de samenwerking met de PvdA tijdens de formatie. Sommige leden willen ‘zo snel mogelijk’ gesprekken starten over een fusie met de sociaaldemocraten, anderen vinden dat een brug te ver en willen ‘niet in een fusie worden gerommeld’.

Partijleider Jesse Klaver in gesprek met partijleden en sympathisanten tijdens de bijeenkomst van GroenLinks over de formatie. Beeld ANP
Partijleider Jesse Klaver in gesprek met partijleden en sympathisanten tijdens de bijeenkomst van GroenLinks over de formatie.Beeld ANP

Dat viel op te maken tijdens een gesprek tussen GroenLinks-leider Jesse Klaver en partijvoorzitter Katinka Eikelenboom en leden in de Jaarbeurs in Utrecht. “Ik zie hier grote instemming,” constateerde Klaver na afloop. “Ik snap dat sommige mensen denken: ‘wat gebeurt er met mijn cluppie’, maar de eigenheid van GroenLinks gaat niet weg. Die gaan we juist versterken.”

Volgens partijvoorzitter Eikelenboom kreeg de partij zevenhonderd e-mails over de samenwerking. “Daarvan was 90 procent positief. Dat was ook geen verrassing.”

Al eerder vroegen de GroenLinks-leden zélf om een nauwere samenwerking met linkse partijen. Ook de PvdA werd daarbij genoemd. Tijdens het partijcongres van juni 2020 werden meerdere moties aangenomen. Eentje daarvan droeg het partijbestuur en de lijsttrekker op om ‘met linkse/progressieve partijen’ te bespreken om ‘in de kabinetsformatie samen de onderhandelingen in te gaan’.

‘Jammer’

Het Amsterdamse GroenLinks-raadslid Jenneke van Pijpen vindt de focus op alleen de PvdA ‘jammer’. Waarom wordt er niet ook samengewerkt met andere linkse partijen zoals de Partij voor de Dieren en de SP, stelt zij. “GroenLinks en PvdA zijn de enige linkse partijen die bereid zijn om te praten in de formatie.” De liefde tussen zijn partij en de PvdA noemt hij ‘intens, maar niet exclusief’. Als dat kan, wil GroenLinks ook met andere partijen samenwerken.

GroenLinkser van het eerste uur, Ate Flapper, hield juist een vurig pleidooi vóór een fusie. Volgens hem zijn een fractie en een partij ‘instrumenten’ om een doel te bereiken. “Als je instrumenten moet veranderen om je doel te bereiken, moet je dat durven.”

Hij memoreert dat de verschillen tussen CPN en PSP ‘echt groter’ waren dan tussen PvdA en GL. “Als je nu niet samengaat, wanneer dan wel?” Die hartenkreet werd beantwoord met hard geklap. Ook PvdA-Kamerlid Gijs van Dijk, aanwezig in Utrecht, kon op applaus rekenen.

Verschillen

Maar zijn ook zorgen. Selçuk Akinci wijst op de ‘fundamentele verschillen’ tussen groene politiek en sociaaldemocratische politiek. “Een fusie van twee fracties gaat mij te ver.”

Klaver benadrukt dat een dergelijke fusie niet is aangekondigd, de fracties werken alleen samen als het over de formatieonderhandelingen gaat. “Nog vier jaar een rechts kabinet, dat kan Nederland niet aan,” zei Klaver. “We kunnen niet zeggen: we hebben nog tien jaar om klimaatverandering aan te pakken, maar daar gaan we over vier jaar mee beginnen. Dat kán niet.”

In tegenstelling tot de PvdA, die later vandaag samenkomt, werd er niet gestemd over het plan van GroenLinks en PvdA om met één team de formatieonderhandelingen in te gaan en één fractie te vormen als het over kabinetsvorming gaat. Zulke partijraden zijn bij GroenLinks juist een aantal jaar geleden afgeschaft.

Partijdemocratie

Dat is een groep leden die zich Nieuw Kritisch GroenLinks noemt een doorn in het oog. Zij vinden dat de interne partijdemocratie is uitgekleed. Sabine Scharwachter, oud-voorzitter van jongerentak Dwars, erkent dat leden eerder vóór samenwerking hebben gestemd. “Maar ik heb nog eens naar de motieteksten gekeken, en dit is wel echt een andere stap.” Volgens haar moeten de leden zich daar formeel over kunnen uitspreken.

Tegen samenwerking bij de formatie is Scharwachter niet. “Zowel GroenLinks als de PvdA is bij de verkiezingen vet klein geworden.” Daarom is ‘blokvorming’ nu nodig.

Over een eventueel regeerakkoord mogen leden zich wel uitspreken. Of GroenLinks en PvdA gaan onderhandelen over een nieuw kabinet is nog onzeker. Zowel de VVD, de grootste partij, als het CDA toonde zich vorige week niet enthousiast over de linkse blokvorming. Als de GroenLinks-PvdA-combi niet aan tafel gaat, blijven de twee fracties samenwerken, belooft Klaver. “Dat zetten we door. Dan wordt het een heel harde oppositie.”

Lilianne Ploumen tijdens de politieke ledenraad van de PvdA. Beeld ANP
Lilianne Ploumen tijdens de politieke ledenraad van de PvdA.Beeld ANP

Ploumen: niet meedoen is rechts zijn gang laten gaan

PvdA-leider Lilianne Ploumen vindt dat haar partij, samen met GroenLinks, móet proberen aan de formatietafel te komen. Het alternatief is dat de rechtse partijen ‘hun gang kunnen gaan’, waarschuwt zij. “Dan wordt de champagne ontkurkt in de boardrooms en blijven gewone mensen weer met lege handen achter.”

Aangezien zonder de VVD nu eenmaal geen kabinet kan worden gevormd is het aan PvdA en GroenLinks om de rechtse partijen op het rechte pad te houden, zegt Ploumen. Dat kan ook vanuit de oppositie, maar zij vreest dat de PvdA dan opnieuw vier jaar lang geen van haar idealen kan verwezenlijken. “Ik wil niet weer vier jaar naar stilstand kijken.”

Samen met GroenLinks hoopt Ploumen onder meer een hoger minimumloon, een eerlijkere woningmarkt en een voortvarender aanpak van klimaatverandering uit het vuur te slepen. En als daar geen afspraken over gemaakt kunnen worden, ‘dan schuiven we met zijn allen de stoelen naar achteren, staan op en lopen de deur uit. Dan gaan we oppositie voeren’.

Ploumen sprak de partij toe aan het begin van een politieke ledenraad over de linkse samenwerking die vorige week werd aangekondigd. De fracties in de Tweede Kamer van de PvdA en GroenLinks trekken samen op in de kabinetsformatie. “Ik vraag geen mandaat voor een fusie,” benadrukt zij. “Daar ga ik ook niet over.”

De leden van de PvdA gaan niet op voorhand voor coalitieonderhandelingen met de VVD en Mark Rutte liggen. Op de politieke ledenraad besloten zij niet te stemmen over een motie die oproept om niet in een nieuw kabinet-Rutte te stappen.

De critici wilden met een motie verhinderen dat de PvdA nog eens in zee gaat met Rutte. Daartegen werd met succes bezwaar gemaakt, omdat het in strijd zou zijn met de partijregels. Die schrijven voor dat de leden achteraf oordelen over een eventueel onderhandelingsresultaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden