Nieuws

Landbouwminister Adema staat voor verhit debat na verkeerde informatie aan Kamer én boeren

Landbouwminister Piet Adema wacht woensdag een stevig debat. Hij heeft de Kamer verkeerd geïnformeerd én boeren op het verkeerde been gezet. De Kamer vreest dat het landbouwakkoord in gevaar komt.

Marcia Nieuwenhuis
Piet Adema, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, verlaat het Binnenhof na afloop van de wekelijkse ministerraad. Beeld BART MAAT /  ANP
Piet Adema, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, verlaat het Binnenhof na afloop van de wekelijkse ministerraad.Beeld BART MAAT / ANP

Tweede Kamerleden willen dat de nieuwbakken ChristenUnie-bewindsman Piet Adema excuses maakt voor zijn ‘beschamende’ optreden. Wat de Kamerleden steekt is dat de landbouwminister in een debat de suggestie wekte dat het Nederlandse stikstofbeleid stand zou houden. Maar op datzelfde moment lag er al een gepeperde brief uit Brussel waarin de eurocommissaris waarschuwde het Nederlandse uitstelgedrag niet langer te pikken.

Adema erkende dinsdag al dat hij ‘betreurt’ dat hij de Tweede Kamer niet goed heeft geïnformeerd. “Met terugwerkende kracht ben ik van mening dat ik uw Kamer een aanvullend signaal over de zorgen van de eurocommissaris had moeten geven,” verklaarde de landbouwminister in een brief.

De minister dacht boeren extra tijd te kunnen geven om aan de strengere Brusselse regels voor mest te voldoen. Voor Nederland geldt nu nog een uitzondering, waardoor hier meer mest mag worden uitgereden dan in andere landen. Brussel dreigt die uitzonderingsregel in één klap in te trekken.

Ongelukkig moment

De timing van zijn ‘inschattingsfout’, zoals Piet Adema het zelf noemt, komt op een ongelukkig moment. De ChristenUnie-bewindsman hoopt namelijk binnen enkele maanden het langverwachte landbouwakkoord te sluiten. Daarvoor heeft hij de steun van de boeren hard nodig. Maar hun vertrouwen in de overheid loopt nu een nieuwe deuk op.

Verschillende Kamerleden vrezen dat het landbouwakkoord door de onhandige actie in gevaar komt. “De minister is beschadigd geraakt door de Tweede Kamer niet te informeren,” concludeert GroenLinks-Kamerlid Laura Bromet. “Het precaire landbouwakkoord staat hiermee onder druk.”

Ook BBB maakt zich grote zorgen. Caroline van der Plas: “We zetten in Nederland steeds een stap vooruit en twee stappen achteruit, lijkt het wel met het handelen van deze overheid.”

Volgens VVD-Kamerlid Thom van Campen ‘werpt dit incident een schaduw over de gesprekken met de landbouwsector’. Doel van het landbouwakkoord is om afspraken te maken, waarbij boeren en tuinders meer rekening houden met het in stand houden van de natuur en het verbeteren van de waterkwaliteit, terwijl zij toch nog voldoende verdienen. Dit zou kunnen als supermarkten minder verdienen op duurzame producten en boeren er juist meer aan overhouden.

Om het akkoord te bereiken, zitten agrarische sectoren als de akkerbouw, de veehouderij, de (glas)tuinbouw en sierteelt sinds half januari met onder andere het ministerie van Landbouw om tafel. Samen met natuur- en milieuorganisaties praten zij over de vraag wat er moet gebeuren om ‘in 2040 een vitale agrarische sector over te houden’.

Geschutter

De vraag is of er wel een landbouwakkoord kan worden gesloten als de minister zo schuttert. Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) Nederland en Agractie zijn woedend door het geblunder van de ChristenUnie-bewindsman met de mestregeling. Agractie vraagt zich hardop af of er ‘met deze overheid wel afspraken te maken zijn’.

En ook volgens LTO is het de vraag of het gaat lukken een landbouwakkoord te sluiten. “Hoe is het mogelijk dat, terwijl boeren al gezaaid hebben, de spelregels worden veranderd? Door Europa. Eenzijdig. Dat is onbetrouwbaar en onaanvaardbaar.” LTO noemt de komende dagen ‘cruciaal’.

Kamerbreed wordt gevonden dat de ChristenUnie-minister de Tweede Kamer eerder had moeten informeren. GroenLinks-Kamerlid Bromet: “Je mag fouten maken, maar daar moet je dan wel op terug durven komen. Ik wil weten hoe hij eerlijk denkt te kunnen zijn tegen de Kamer en de boeren.”

CDA-Kamerlid Derk Boswijk noemt het ‘een waardeloze uitkomst voor de agrarische sector’. Maar voor hem is naar eigen zeggen wel duidelijk dat minister Adema ‘het maximale heeft gedaan voor de agrarische sector’. “Hij is alleen teruggefloten door Brussel. Maar wat mij betreft is er dus géén sprake van een valse start.”

Volgens D66-Kamerlid Tjeerd de Groot is ‘ongunstig gebleken’ dat de minister de boeren tegemoet probeerde te komen. “Dit is als een boemerang in zijn gezicht teruggekeerd.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden