PlusUitleg

Lage rente? Dat hoeft niet tot paniek te leiden

Het is het schrikbeeld van veel mensen: straks moet je je bank betalen om je spaargeld te stallen. Zover is het nog niet, maar de 0 procent bij ABN Amro lijkt wel een stap die richting op.

Vanaf april ontvangen klanten van ABN Amro 0 procent rente over hun spaargeld.Beeld ANP

1. Komt er een boete op sparen?

Eigenlijk is die er al een tijdje. Vermogende klanten moeten bij sommige banken al betalen voor hun spaargeld. Dat was al zo bij ABN en ING, maar ook bij banken als Van Lanschot en Insinger Gillissen en Bunq. Het rentepercentage was onbekend, maar sinds maandag is duidelijk dat vanaf april ABN-klanten met een vermogen van meer dan 2,5 miljoen euro 0,5 procent gaan betalen (dus minimaal 12.500 euro). Het gaat om circa 5200 klanten, zo’n 5 procent van het totaalaantal klanten.

2. Is deze lage rente uniek?

De afgelopen decennia hebben we dit niet eerder meegemaakt. Tien jaar geleden stond de rente nog op 3 procent. In 1980 kreeg je nog zo’n 11 procent op je spaarrekening.

3. Hoe kan het dat de rente nu zo ultralaag is?

Dit heeft mede te maken met het rentebeleid van de Europese Centrale Bank (ECB). Die gaat over het monetaire beleid binnen de EU en beslist dus ook over het rentebeleid. Het geval is dat de ECB telkens de Europese deposito­rente verlaagt, waardoor banken hoge kosten betalen voor het stallen van spaartegoeden bij de ECB. Die kosten berekenen zij voor een deel door aan hun klanten.

4. Moet straks ook de kleine spaarder betalen?

Om klanten gerust te stellen, deed ABN afgelopen najaar de toezegging dat de bank klanten met een vermogen tot 100.000 euro geen negatieve rente rekent. De Volksbank volgde met de belofte dat het in 2020 geen boete op sparen invoert en ook Rabobank zegt geen plannen te hebben in die richting. Het lijkt er dus op dat banken huiverig zijn om particuliere spaarders te ‘straffen’, uit vrees voor boze reacties of een mogelijke bankrun. Toch is niet iedereen er gerust op. “Wat er na 2020 gebeurt, moeten we maar zien,” zegt Joyce Donat van de Consumentenbond. En ook Amanda Bulthuis van vergelijker Geld.nl sluit niet uit dat een of meerdere banken begin 2021 negatieve rente invoeren voor mensen met iets grotere saldo’s. “Of misschien zelfs al eind van dit jaar.”

5. Wat moet je als kleine spaarder als het tot een negatieve rente komt?

In onderzoeken zegt een meerderheid zijn geld weg te halen als de bank ze geld rekent. Een deel geeft aan het geld thuis te willen bewaren. Dat laatste ontraden consumentenorganisaties. Het is niet verboden – boven de 542 euro cash ben je er wel vermogensbelasting over verschuldigd – maar riskant is het wel. Zo waarschuwt de Consumentenbond dat het verloren kan gaan door brand of inbraak. “Dan heb je dus helemaal niks meer,” aldus Donat. Volgens het Nibud bestaan er genoeg alternatieven. Zo kun je overstappen naar een bank met een (iets) hogere spaarrente, je hypotheek (of een deel ervan) aflossen, geld steken in het energiezuiniger maken van je huis of geld voor langere tijd vastzetten, of beleggen.

6. Wanneer gaat de rente weer omhoog?

De verwachting is dat de rentes nog een tijd laag blijven. Het is een technisch verhaal, maar nadat de ECB de rente had verlaagd toen de crisis uitbrak, om de economie te stimuleren, groeide de economie maar bleef de inflatie uit. Om die inflatie aan te jagen, bleef de ECB de economie aanjagen. Daarbij besloot de ECB staatsleningen op te kopen van eurolanden. Ook dat leidde tot meer groei, maar niet tot inflatie. Nu het moment is aangebroken dat de groei wat begint te haperen, valt er voor de ECB weinig te draaien aan de renteknoppen. “Daarmee is de kans op een renteverhoging door de ECB helemaal klein,” zegt Bulthuis van Geld.nl. Dit is niet alleen slecht nieuws voor spaarders, ook pensioenfondsen en verzekeraars hebben er last van. Alleen mensen die een hypotheek afsluiten, kunnen profiteren van de lage rente.

7. Is een negatieve rente te voorkomen?

Organisaties als de Anbo en Consumentenbond zien wel een optie. Volgens hen zou een wettelijk verbod voor een negatieve rente voor kleine spaarders met maximaal 100.000 euro een uitweg bieden. Maar minister Wopke Hoekstra vindt een negatieve rente voor gewone spaarders weliswaar ‘zeer ongewenst’, tegelijkertijd heeft hij (nog) geen ja gezegd tegen een wettelijk verbod. “Het zou, gegeven de uitingen van banken en de nadelen van een verbod, niet proportioneel zijn,” verklaarde hij onlangs.

Overigens verwacht het Nibud dat het wel meevalt met de paniek onder Nederlanders mocht het toch tot een negatieve rente komen. “We hebben met de dalende rentes de laatste tien jaar ook weinig zien veranderen aan het spaarzame gedrag van Nederlanders,” zegt Nibud-woordvoerder Gabriëlla Bettonville.

Beeld Laura van der Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden