Analyse

Laatste debat lijsttrekkers Europa: helpt het?

De campagne voor de Europese verkiezingen wilde nooit echt spannend worden. Woensdagavond was de laatste kans voor de lijsttrekkers om er nog iets van te maken. Maar ze wisten allemaal: het merendeel van de kiezers blijft morgen weer thuis.

Nog een keer probeerden de lijsttrekkers de eigen achterban te overtuigen donderdag naar de stembus te komen. Dat zal nog knap lastig worden, want de opkomst bij Europese verkiezingen is traditioneel laag. Vijf jaar geleden slechts 37 procent.

Of de twaalf lijstaanvoerders die door de NOS waren uitgenodigd het tij kunnen keren, is de vraag. Maar ze deden in een vooral informatief slotdebat, hun best om te laten zien dat er echt wat te kiezen valt. Ze spraken over de toekomst van de EU, maar ook over klimaat, migratie, landbouw en een Europees leger – onderwerpen waar Brussel ook echt over gaat. Verrassend waren de standpunten niet; de lijstaanvoerders klommen vooral op hun eigen stokpaardjes.

Groene energie

GroenLinks hamerde over de noodzaak van meer groene energie. D66 dat Europa een eigen krijgsmacht nodig heeft ‘voor onze veiligheid’. Forum voor Democratie schetste weer het gevaar dat Nederland straks niets meer te zeggen heeft over wat in ons land gebeurt. De SP klaagde over hoe goedkope buitenlandse werknemers hier de markt overspoelen, terwijl een ondernemer die de stelling in het debat mocht inleiden juist zei niet zonder te kunnen. Partij voor de Dieren pleitte voor minder koeien, kippen en varkens in de veehouderij.

Echt knetteren deed het debat niet. Al kwamen SP’er Arnout Hoekstra en PvdA-lijsttrekker Frans Timmermans wel hard in botsing. De SP nam Timmermans eerder al op de korrel in een campagnespotje met ‘Hans Brusselmans’. Timmermans reikte Hoekstra nu de hand door hem uit te nodigen om in Brussel te werken aan één minimumloon. “Dat moeten we in Europa regelen, dat kunnen we niet alleen,” stelde Timmermans. Volgens Hoekstra zijn de verschillen te groot. “De gemiddelde Roemeense vrachtwagenchauffeur moet 100 jaar werken om uw jaarsalaris te verdienen.’’

Toneelstukje

Maar alle partijen beseffen maar al te goed dat ze voor de meeste kijkers slechts het voorprogramma zijn voor het debat later op de avond, tussen VVD-leider Mark Rutte en Forum voor Democratie-voorman Thierry Baudet. Met Rutte die vindt dat Europese samenwerking onontbeerlijk is aan de ene kant en Baudet die juist flirt met een vertrek uit de EU.

In het debat – dat niet in een Hilversumse tv-studio gehouden, maar in het historische fabriekscomplex CHV Noordkade in het Brabantse Veghel – probeerden alle partijen in de themadebatten met vier lijsttrekkers iets van de aandacht naar zichzelf toe te trekken. Maar ook daarbuiten: GroenLinks en SP kochten reclamezendtijd in vlak vóór het debat met Baudet en Rutte bij Pauw. CDA-vicepremier Hugo de Jonge stuurde aan het begin van de avond een tweet de wereld in: ‘Dit rare toneelstukje – van twee jongens die doen of het tussen hen gaat – daar trapt toch niemand in?’

Nek aan nek

VVD en Forum voor Democratie maken van de Europese verkiezingen maar wat graag een tweestrijd, maar dat is allerminst zeker. De slotpeiling van opiniepeilier Kantar liet gisteren zien dat de VVD aan kop met een andere partij: de PvdA van Eurocommissaris Frans Timmermans (beiden vijf zetels), die tevens de ‘spitzenkandidat’ is voor de Europese sociaaldemocraten. FvD komt uit op 4. In de slotpeiling van EenVandaag en Ipsos gaan VVD en FvD wel nek aan nek met beiden vijf zetels. De PvdA blijft daar steken op 3 zetels, net als GroenLinks en CDA.

De Europese lijsttrekkers kruisten eerder de degens op tv. Op 13 mei stonden de twaalf in Delft bij elkaar voor een debat bij Nieuwsuur. Ook de NOS koos ervoor alle partijen die meedoen aan de verkiezingen van vandaag en ook vertegenwoordigd zijn in de Tweede Kamer uit te nodigen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden