PlusAchtergrond

Kwetsbare coronapatiënten mogelijk baat bij behandeling met bloedplasma

Covid-patiënten die zo ziek zijn dat ze naar het ziekenhuis moeten, hebben geen baat bij de toediening van bloedplasma met antistoffen. Kwetsbaren en ouderen die pas net geïnfecteerd zijn, kunnen er wel baat bij hebben, verwacht Bart Rijnders van het Erasmus MC.

Beeld Hollandse Hoogte / ANP XTRA

Op een vrijdagmiddag, drie weken geleden, kreeg internist-infectioloog Rijnders een Excel-bestand onder ogen met informatie over de 86 coronapatiënten in zijn onderzoek. Daarin stond welke van de patiënten zélf antistoffen tegen het virus hadden aangemaakt - vóór het toedienen van bloedplasma van ex-covid-patiënten. Bijna tachtig procent, zo bleek.

“Daar moest ik even van bijkomen,” zegt Rijnders. Hij haalde collega-onderzoeker Casper Rokx erbij, die het telwerk uit ongeloof overdeed. Het klopte: 79 procent.

De willekeurig bepaalde patiëntengroep die het plasma - een gelige, eiwitrijke vloeistof met bloedcellen - kreeg toegediend, had er bovendien geen baat bij gehad. De kans op overlijden was, met of zonder plasmabehandeling, even groot. Ook werden beide patiëntengroepen net zo ziek, en ze moesten even lang herstellen.

Niet het gehoopte effect

Het was geen bevinding waarop Rijnders en de andere onderzoekers –onder wie Marion Koopmans- hadden gehoopt. Ze wilden juist aantonen dat patiënten die zo ziek waren dat ze naar het ziekenhuis moesten, baat hebben bij het toedienen van antistoffenplasma.

Toch is die theorie nog niet helemaal ontkracht, zegt viroloog Menno de Jong (Amsterdam UMC), die niet bij de studie is betrokken. “De studie zou 430 mensen onderzoeken, maar is al na 86 patiënten afgebroken. Misschien dat in de volledige studie een onverwacht of onbegrepen effect te zien was geweest. Dat weten we nu niet.”

Rijnders beaamt dat. Maar onderzoeken of het toedienen van antistoffenplasma werkt bij patiënten die zelf net zoveel antistoffen hebben aangemaakt, daarmee wil Rijnders geen tijd mee verspillen. De kans dat het werkt acht hij te klein.

Effect bij mensen zonder antistoffen

Daarom past hij de studie aan. Alleen geïnfecteerden zónder antistoffen krijgen voortaan plasma met antistoffen toegediend. Die groep vind je nauwelijks in het ziekenhuis, waar patiënten een dag of tien na infectie verschijnen. Je vindt hen bijvoorbeeld thuis, omdat mensen kort na besmetting relatief lichte ziekteverschijnselen hebben.

Rijnders richt het vizier nu op mensen zónder antistoffen die kwetsbaar zijn. Zoals mensen met een zwakkere gezondheid, ouderen, of bewoners van een verpleeghuis. Het onderzoek hoopt aan te tonen dat kwetsbare patiënten gebaat zijn bij plasmatoediening vlak na besmetting, als ze zelf nog nauwelijks antistoffen hebben aangemaakt. “Een plausibele theorie,” zegt De Jong van het Amsterdam UMC. 

Ook het ministerie van Volksgezondheid lijkt oren te hebben naar de focus op kwetsbare patiënten buiten het ziekenhuis, zegt Rijnders.

Tweede golf

Mocht Nederland een tweede coronagolf krijgen, dan is het onderzoek hopelijk opgestart. Een nieuwe golf helpt immers om aan te tonen dat de plasmabehandeling nuttig is, omdat een tweede golf meer patiënten oplevert die kunnen meedoen aan het onderzoek. 

Bloedbank Sanquin -eveneens betrokken bij de studie- zamelt het plasma met antistoffen in. Dat gaat door, zegt een voorlichter. Niet alleen voor het verdere onderzoek van Rijnders, maar ook om er een medicijn van te maken ter bestrijding van het virus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden