Plus

Kritiek op debat Rutte-Baudet: twee rechtse partijen

Mark Rutte en Thierry Baudet zullen dan toch met elkaar in debat gaan, woensdagavond bij Pauw. Daar is niet iedereen blij mee.

Premier Mark Rutte en Thierry Baudet Beeld ANP

Organiseert Pauw een debat tussen de fractievoorzitters van de partijen die donderdag de grootste kunnen worden? PvdA-leider Lodewijk Asscher twitterde een opgewekt ‘Staat genoteerd, ik kan!’, maar hij kan woensdagavond op de bank blijven zitten. Net als GroenLinksvoorman Jesse Klaver zijn baby kan knuffelen, CDA-leider Sybrand Buma zijn Fries kan oppoetsen en D66-leider Rob Jetten zijn hond kan gaan uitlaten. Zij zijn niet uitgenodigd voor het debat bij Pauw. Mark Rutte (VVD) en Thierry Baudet (Forum voor Democratie) kruisen er wel de degens in een ‘titanendebat’ – aan de vooravond van de Europese verkiezingen.

Er is woensdagavond óók een slotdebat met Europese lijsttrekkers die wél op de kieslijst staan, maar dat zal ongetwijfeld minder kijkers trekken. Onderzoek wijst namelijk uit dat het met de naamsbekendheid van die Europese kartrekkers droevig is gesteld.

Belastinggeld

Kritiek op het een-op-eendebat is snel gevonden: dat het niet fair is dat twee partijen, zo kort voor de verkiezing, een groot podium krijgen terwijl de rest lijdzaam moet toezien hoe deze twee er met alle aandacht vandoor gaan. Bovendien: niemand kan donderdag op de deelnemers stemmen; Rutte of Baudet zijn zelf immers niet verkiesbaar. En al gaan VVD en Forum voor Democratie (FvD) in de peilingen nek aan nek, het zijn beide rechtse partijen die dankzij ons belastinggeld – want gefaciliteerd door de NPO – strijden om politiek gewin.

De kritiek zal Rutte en Baudet worst wezen. Rutte krijgt de tweestrijd die hij zo vurig wenste. Zijn VVD werd bij de Provinciale Statenverkiezingen onttroond door FvD, die in één klap de grootste partij werd. Hij probeert dat tij bij deze verkiezingen te keren door Baudet aan te vallen op zijn geflirt met een nexit, wat volgens de VVD-leider desastreus zou zijn voor Nederland.

Daar ging wel dagen van getrouwtrek aan vooraf, waarbij beide partijleiders elkaar voor watje uitmaakten en elkaar duikgedrag of weglopen verweten. Dat gevecht, dat zich vooral online afspeelde, met snedige tweets met pesterige filmpjes, was vooral voor de bühne. Achter de schermen waren er namelijk al langer plannen voor een tv-debat. De redactie van Pauw had de campagneteams van Rutte en Baudet al benaderd voor een duel. Volgens de VVD lag er zelfs een principedeal, maar gaf Baudet toen niet thuis. Baudet wilde wel een debat, maar dan moest het op Facebook worden uitgezonden. Dat weigerde Rutte op zijn beurt.

Effectief duel

Uiteindelijk werd het, na een week theater via Twitter door beide partijen, tóch gewoon Pauw. Met andere voorstellen van Baudet stemt Rutte wel in. Zo mogen beide partijen woensdagavond 150 aanhangers meenemen en stellingen inbrengen.

Dat de bevochten tweestrijd effectief kan zijn, bleek gisteren uit een peiling van Maurice de Hond. Als de FvD-kiezer gemobiliseerd kan worden om naar de stembus te gaan – en de kans dat ze dat doen wordt volgens De Hond groter door het debat met Rutte – gaat dat ten koste van de PVV van Geert Wilders.

De VVD lijkt eveneens garen te spinnen bij het debat: ook kiezers van CDA, D66, PvdA en GroenLinks zijn het eens met Ruttes aanval op Baudet. Zo zouden de liberalen – nu drie zetels in het Europees Parlement – CDA en D66 voorbij kunnen streven.

SGP als ‘Forum light’

Partijleider Kees van der Staaij zei zaterdag op het SGP-partijcongres in Nieuwegein dat zijn partij ‘bepaald niet zit te wachten op een links kabinet’. “Wij zien liever een centrumrechts kabinet.” Daarvoor moet FvD, dat bij de provinciale verkiezingen in maart in één klap de grootste werd, gaan samenwerken. “Ik zou het goed vinden als Forum voor Democratie als nieuwe grote partij in de Eerste Kamer zich net als de SGP constructief opstelt. Ook de Forumkiezers zullen toch niet bedoeld hebben dat het kabinets­beleid naar links wordt getrokken.”

Zo denkt Van der Staaij dat ‘de inzet van verschillende partijen’ het kabinetsbeleid kan bijsturen. Als voorbeeld noemde hij het leenstelsel. De SGP-leider roept het kabinet op studenten uit gezinnen met een middeninkomen een studiebeurs te bieden, een ‘echte tegemoetkoming in de studiekosten’. Vorige week keerde medebedenker GroenLinks zich tegen het huidige leenstelsel. Ook initiatiefnemer PvdA is er nu kritisch op. Forum wil dat de basisbeurs terugkeert.

De partij van Thierry Baudet heeft een aantrekkingskracht op sommige SGP’ers. Er is al een SGP-wethouder overgestapt naar FvD. De SGP-voorman presenteerde zijn partij dan ook als een Forum voor Democratie light: kritisch op klimaatbeleid, maar geen klimaatontkenner, kritisch op de Europese Unie, maar geen voorstander van een nexit. Zo noemde Van der Staaij de Klimaat­wet ‘een overmoedig project’. Wel zei hij dat het schoner en zuiniger moet. Daarvoor kijkt de SGP’er vooral naar besparing. “Energie die je niet gebruikt, hoef je ook niet op te wekken.” De Europese Unie vergeleek hij met de Bijbelse toren van Babel. “Die leidde tot een enorme spraakverwarring.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden