PlusAnalyse

Krijgt Lilianne Ploumen de linkse stem? De tijd tikt

Lilianne Ploumen heeft slechts zeven weken om op de radar te komen bij het grote publiek. Lukt het haar om voor de Partij van de Arbeid een goede verkiezingsuitslag te behalen?

null Beeld Paul Tolenaar/Lumen
Beeld Paul Tolenaar/Lumen

Vandaag houdt de PvdA het feestje dat ze eigenlijk een week geleden hadden willen vieren. Lodewijk Asscher zou vorige week zaterdag op het schild worden gehesen als lijsttrekker voor de verkiezingen op 17 maart. Maar twee dagen eerder stapte hij plotseling op vanwege zijn rol in de toeslagenaffaire.

Met stoom en kokend water schoof de PvdA afgelopen maandag Tweede Kamerlid en oud-minister Lilianne Ploumen (58) naar voren als nieuwe partijleider. Bij een digitaal verkiezingscongres, vanuit Meppel, krijgt zij vandaag de zegen van de leden om de lijst aan te voeren. Daarmee heeft de PvdA voor het eerst in haar geschiedenis een vrouwelijke lijsttrekker.

Maar met een vrouw boven aan de lijst is de PvdA lang niet meer uniek. Ook directe concurrent D66 gaat de verkiezingen in met een vrouwelijke leider: Sigrid Kaag. Bij de concurrent op links, de SP, voert Lilian Marijnissen al ruim drie jaar de lijst aan. En dan is er nog de Partij voor de Dieren, met Esther Ouwehand aan het roer.

Momentum gemist

“Dat Ploumen een vrouw is, maakt niet veel uit,” zegt voormalig PvdA-Kamerlid en campagne-expert Jacques Monasch. “Zij is niet de enige. En daarbij heeft ze deze week haar momentum gemist. In de pers kwam het niet veel verder dan: goh, het is een vrouw. Ze had ook kunnen zeggen: met deze drie punten ga ik voor de PvdA de verkiezingen in.”

Uit een peiling van EenVandaag van vorig weekend blijkt dat Ploumen voor PvdA-kiezers niet de gedroomde lijsttrekker is, hoewel 73 procent van haar ‘acceptabel’ vindt als opvolger van Asscher. De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb scoorde beter: 80 procent van de PvdA’ers had hem een acceptabele lijsttrekker gevonden.

De peiling liet ook zien dat Ploumen buiten haar eigen achterban een flinke aantrekkingskracht heeft. Van de GroenLinkskiezers zegt 32 procent een stem op de PvdA te overwegen als Ploumen aan het roer staat. Bij de SP is dat 31 procent en bij D66 is dat 27 procent. Hoewel D66 en de andere linkse partijen er momenteel niet florissant voor staan in de peilingen, kan Ploumen dus wel kiezers bij hen wegsnoepen.

“Toch is Ploumen geen stemmenkanon,” zegt Peter Kanne, politiek onderzoeker bij I&O Research. “Toen zij nog minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking was in het kabinet-Rutte II scoorde Ploumen een 5,3. Dat was gemiddeld, niet slecht. Maar wel beduidend slechter dan twee andere PvdA’ers die destijds minister waren: Lodewijk Asscher en Jeroen Dijsselbloem.”

Halfuurtje eerder of later

Maar dat was een andere tijd, waarin Ploumen een andere rol had. Deze week trad zij voor het eerst als PvdA-leider op bij grote debatten in de Tweede Kamer. Zij viel op, onder meer door zich af te zetten tegen de ‘politieke spelletjes’ van D66, GroenLinks en SP. Die partijen wilden dat de avondklok later zou beginnen dan 20.30 uur. “Ik ben niet geïnteresseerd in een halfuurtje eerder of een halfuurtje later,” sprak Ploumen.

Het is de vraag of Ploumen met dit deze optreden ook opvalt bij het grote publiek. Ze heeft niet lang de tijd om bekendheid te verwerven. “Ik verwacht dat de PvdA terug gaat veren naar de positie van vóór de toeslagenaffaire, toen de partij op zo’n vijftien zetels in de peilingen stond,” zegt Kanne. “Maar bijvoorbeeld twintig zetels lijken mij onhaalbaar.”

Binnen de PvdA is er hoop op meer. “Als de toeslagenaffaire doorettert, hebben we als PvdA pech,” zegt een prominent partijlid. “Maar andere partijen staan er ook niet goed voor: de SP stijgt niet, GroenLinks zakt nog steeds en het Kaageffect bij D66 is verdwenen. Iemand moet toch de progressieve kiezer aan zich binden.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden