Plus Reportage

‘Koninklijke aandacht helpt bij maatschappelijke rouwverwerking’

ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum behandelt mensen met een psychologisch trauma, veteranen bijvoorbeeld. Koningin Máxima, die geregeld slachtoffers opzoekt, kwam een kijkje nemen.

“Máxima spreekt me meer aan dan een minister, dus ik vind het leuk dat ik met haar kan praten,” zegt de Nederlandse Joegoslaviëveteraan Ifar (46). Hij heeft de koningin uitleg gegeven over de behandeling die hij kreeg bij ARQ (zie kader).

Als dienstplichtig soldaat diende Ifar in 1993 in Sarajevo. De stad werd omsingeld door Bosnische Serviërs. Hij werd beschoten, maar niet geraakt, en zag dat er slachtoffers vielen. Na terugkomst kreeg hij klachten. Hij voelde schuld en schaamte over de duizenden burgerslachtoffers tijdens de vierjarige belegering van de stad vielen. Ifar werd eenzaam, angstig, depressief, suïcidaal en hij dronk te veel.

Na een aantal behandelingen gaat het beter met hem. “Ik ben arbeidsongeschikt, maar ik ben blij dat mijn leven weer het leven waard is,” zei Ifar tegen de koningin. “Ik had nooit ruimte voor een relatie, nu wel.” Naast Ifar staat z’n vriendin. Ze glunderen als Máxima hun huwelijk aanstipt.

Ifar is blij met het werkbezoek van Máxima. Het geeft de betrokkenheid van Nederland weer, zegt hij. Toen hij werd uitgezonden naar Sarajevo, wilde hij de wereld redden, maar hij deed het ook een beetje voor Nederland en voor koningin Beatrix. Koninklijke aandacht als het na terugkomst spaak is gelopen, helpt veteranen als hij.

Nazorg

Koninklijke aandacht speelt niet alleen een rol bij persoonlijke, maar ook bij maatschappelijke rouwverwerking, zegt Jorien Holsappel. Voor ARQ adviseert ze de overheid over het omgaan met rampen en aanslagen. Nazorg kan voorkomen dat burgers er bijvoorbeeld een posttraumatische stressstoornis aan overhouden.

Zo is snelle en betrouwbare informatievoorziening heel belangrijk, zegt Holsappel, maar ook een bevestiging dat het volstrekt normaal is om bezorgd te zijn en een paar weken slechter te slapen is van belang. “Rituelen en herdenkingen spelen ook een rol bij maatschappelijke rouwverwerking,” zegt Holsappel. “Als bekende gezagdragers als Máxima de pijn erkennen en delen, voelen mensen zich gehoord.”

Máxima en Willem-Alexander zoeken slachtoffers ook persoonlijk op. Twee dagen na de aanslag in een Utrechtse tram, waarbij mensen omkwamen, bezocht het koningspaar agenten en ambulancemedewerkers die bij de directe hulpverlening waren betrokken, vertelde Máxima in een gesprek met ARQ-medewerkers. “Achter gesloten deuren deed niemand stoer,” zei de koningin over een vermeende machocultuur bij de politie.

Het zou interessant zijn om Máxima zelf te ­bevragen over haar rol als troostende moeder van de natie, of over de wijze waarop zij zelf met traumatische gebeurtenissen omgaat. Het is verslaggevers echter niet toegestaan om Máxima tijdens het werkbezoek vragen te stellen.

Lopen en verwerken

Joegoslaviëveteraan Ifar kreeg een 3MDR-behandeling. Daarbij neemt de patiënt plaats op een loopband. Onder begeleiding van een behandelaar loopt hij naar zelfgekozen beelden toe, die hem confronteren met zijn trauma. Het gaat bijvoorbeeld om foto’s van ernstige incidenten. Daarbij komen de emoties opnieuw boven. Als de emoties zeer hevig zijn, wordt de patiënt ­verzocht een afleidende taak uit te voeren: de tweecijferige getallen opnoemen, die op het beeldscherm opdoemen.

Het idee is dat de traumatische herinnering wordt gewist. Daardoor moeten symptomen als nachtmerries en herbelevingen verdwijnen. De therapie wordt toegepast op veteranen, die geen vooruitgang vertonen met andere therapieën. Ongeveer de helft van de patiënten verbetert door 3MDR-therapie.

ARQ zetelt in Diemen. De oorsprong van het ­centrum voor psychotrauma schuilt in de hulpverlening aan Nederlanders die in de Tweede Wereldoorlog in het verzet zaten. Nu worden ook andere groepen geholpen, zoals agenten, militairen en vluchtelingen. Naast behandeling van posttraumatische stressstoornis en verstoorde rouwverwerking adviseert ARQ over psycho­sociale hulp bij rampen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden