PlusPunt voor punt

Komen er keiharde maatregelen nu het aantal besmettingen stijgt?

Het is een wetmatigheid dat toename van het aantal coronabesmettingen op den duur leidt tot meer ziekenhuisopnamen. Maar zware maatregelen liggen niet voor de hand. ‘We moeten stoppen met hyperventileren en proactief beleid voeren.’

Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Hoe zorgwekkend is de aanhoudende stijging van het aantal infecties?

“Daar is geen eenduidig antwoord op,” zegt Martin Bootsma, modelleur van de vakgroep epidemiologie van het UMC Utrecht. “Het is onmogelijk om te zeggen: bij x besmettingen heb je y ziekenhuisopnamen en dan wordt de zorg overspoeld. Daar is de situatie te complex voor.”

Dat het virus nu met name jongeren en jongvolwassenen treft, is minder zorgwekkend dan besmettingen bij ouderen, die vaker in het ziekenhuis moeten worden opgenomen. Wel geldt: een virusuitbraak onder jongeren komt uiteindelijk ook bij ouderen terecht, aldus Bootsma. “Ze gaan immers naar dezelfde supermarkt of delen het openbaar vervoer.”

Hoe lang blijven de nieuwe besmetting nog stijgen?

Donderdag zijn er 1753 nieuwe infecties bijgekomen; een record sinds Nederland uitgebreid test. Die stijging zal –bij gelijkblijvend testbeleid – nog wel even aanhouden, voorspelt Bootsma. “Vanwege de incubatietijd geven de huidige cijfers een beeld van ongeveer twee weken geleden. Zelfs als het kabinet vrijdagavond zeer strenge maatregelen afkondigt, is dat effect pas na 10 tot 14 dagen terug te zien in de cijfers.”

Zijn keiharde maatregelen te verwachten?

Nee, denkt Bootsma. Nederland is beter voorbereid dan in maart en april. Er is meer zicht op het virus en dankzij een betere medische behandeling is de ligduur op ic’s korter, waardoor plek is voor meer patiënten.

Ook is het reproductiegetal – dat aangeeft hoeveel anderen iemand besmet – nu met 1,38 lager dan in het voorjaar, toen het tussen de 2 en 3 lag. Dat betekent dat een verdubbeling van het aantal infecties nu 3 tot 4 keer langer duurt dan destijds. Er is dus meer tijd.

Het is niet rampzalig als nieuwe maatregelen niet meteen leiden tot daling van het reproductiegetal tot onder de 1, waarbij het aantal infecties afneemt, aldus Bootsma. “Maar zonder nieuwe maatregelen komen logischerwijs wél meer ziekenhuisopnamen in zicht.”

Welke maatregelen liggen in het verschiet?

“Ik verwacht vermanende woorden voor studenten en opnieuw een verwijzing naar de eigen verantwoordelijkheid,” zegt Gert-Jan Ludden, die luitenant-kolonel was bij defensie en een adviesbureau heeft in crisisbeheersing. “Misschien wordt besloten de horeca vroeger te sluiten en gaat de maximale groepsgrootte in binnenruimten omlaag van honderd naar bijvoorbeeld vijftig.”

Specifieke maatregelen zijn echter moeilijk, omdat het onduidelijk is waar het gros van de besmettingen plaatsvindt. Bovendien is het gedrag van 17 miljoen mensen in een vrije samenleving moeilijk te sturen. Verder geldt dat het draagvlak afneemt nu de ic’s plek genoeg hebben en de trieste gevolgen van de eerdere lockdown steeds zichtbaarder worden: faillissementen, gefnuikte studieloopbanen, duizenden gemiste kankerdiagnoses – volgens het Integraal Kankercentrum Nederland – en moedeloosheid over de lange duur van de situatie.

Moet het niet strenger?

“Nee,” zegt Ludden. “We moeten eens stoppen met hyperventileren. De overheidsmaatregelen hollen altijd achter de besmettingscijfers aan, maar het is zinvoller om proactief te reageren. Zorg nu dat het straks in de verpleeghuizen, gehandicaptenzorg en ggz-klinieken op orde is, want daar kan het goed misgaan. Niet bij studenten.”

Ludden constateert ook een organisatorisch probleem. Er zijn grote regionale verschillen in het aantal infecties; het zwaartepunt ligt in de Randstad. “Dat vergt een verschillend regionaal beleid, waarvoor de veiligheidsregio’s verantwoordelijk zijn,” aldus Ludden.

“Maar die veiligheidsregio’s zijn daar helemaal niet op ingericht. Ze zijn geschikt voor rampenbestrijding, zoals bij een enorme brand of een neergestort vliegtuig, maar niet voor een langdurige en complexe pandemie. De lijnen tussen de veiligheidsregio’s en het bedrijfsleven, de scholen of kerken zijn niet sterk genoeg. Daarom is druk overleg nodig tussen het kabinet en de veiligheidsregio’s voor lokale maatregelen.”

Burgemeester Femke Halsema, voorzitter van de veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland, zei vanmiddag in een raadsvergadering dat ze vrijdagavond van minister-president Mark Rutte en Hugo de Jonge (Volksgezondheid) maatregelen verwacht die ‘hard zijn tegen het virus, maar zacht voor de stad.” Het overleg daarover loopt nog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden