PlusAchtergrond

Koelkasten, kliko’s en kadavers drijven langs in Limburg: ‘Hoe krijgen we dat weg?’

Het water dat door Limburg raasde, sleurt een spoor van spullen met zich mee. Normaal gesproken gaat de boswachter met een groepje vrijwilligers het gebied in om afval te prikken. “Maar daar is nu geen beginnen aan. Het is te veel.”

Niki Jasper, boswachter van Staatsbosbeheer, langs de Maas in Itteren. “Hoe krijgen we dat afval allemaal weer weg?” Beeld Marcel van Hoorn
Niki Jasper, boswachter van Staatsbosbeheer, langs de Maas in Itteren. “Hoe krijgen we dat afval allemaal weer weg?”Beeld Marcel van Hoorn

Autobanden. Gasflessen. Talloze kliko’s. Schuttingen. Wel dertig koelkasten. Héél véél hout; van enorme boomstammen tot keurig gekloofde stammetjes voor de kachel. Boswachter Niki Jasper kreeg kippenvel van wat ze allemaal zag liggen toen ze zondagavond langs de Maas bij Itteren liep. “Ongelooflijk. Er blijft zoveel afval achter nu het water zakt. Hoe krijgen we dat allemaal weer weg? Maar dan zie je dat er ook kinderschoenen tussen liggen. Een bal van het Belgische elftal. Zakken uien, boterkuipjes, sixpacks cola. Allemaal met Franse etiketten. Dan besef je ook: dit zijn de spullen van mensen in de Ardennen die nu waarschijnlijk alles kwijt zijn. Van wie het huis misschien wel is weggevaagd. Dat plaatst onze ellende met het opruimen wel in perspectief.”

Het water dat stroomafwaarts raasde, sleurt nu een spoor van spullen met zich mee. Dat is niet alleen een probleem voor de natuur; het kan ook gevaar opleveren voor de scheepvaart, stuwen en sluizen. Rijkswaterstaat is daarom op de Maas, Grensmaas en het Julianakanaal begonnen met een opruimoperatie.

Levensgevaarlijke situaties

“Speciale kraanschepen van onze aannemer zijn bij Sambeek, Grave, Heel, Limmel en Lith aan de slag gegaan om zoveel mogelijk troep uit het water te vissen,” zegt woordvoerder Firdevs Akkaya van Rijkswaterstaat. “Op veel andere plaatsen is dat nog lastig, want door het hoogwater staat er een flinke stroming. We komen van alles tegen. Inboedels van campings: tenten, delen van caravans. Heel veel agrarische spullen, zoals voederbakken voor vee. Ook zijn een aantal kadavers uit het water gehaald. De spullen drijven niet alleen aan de oppervlakte; ook onder water drijft van alles. We willen voorkomen dat die sluizen, stuwen of schepen beschadigen.”

Een deel van de Maas is nog steeds gestremd voor alle scheepvaart. Beroepsschippers mogen sinds maandagmiddag weer varen tussen Ternaaien (ten zuiden van Maastricht) en Heel (bij Roermond), recreatievaartuigen niet. Rijkswaterstaat riep recreanten afgelopen weekend op om ook de Rijn en zijn vertakkingen te mijden wegens het afval en de sterke, onvoorspelbare stroming. De waarschuwing betreft niet alleen de Waal, Nederrijn, Gelderse IJssel, en Lek, maar ook de nevengeulen, zijrivieren, strandjes en uiterwaarden. “Soms is niet duidelijk waar de vaargeul is. Daarnaast drijft er veel rommel, en losgeslagen scheepjes. Dit kan levensgevaarlijke situaties opleveren op en langs het water.”

Herstel van de natuur

Langs de oevers van de Maas in Zuid-Limburg, waar het water inmiddels alweer meters is gezakt, moet het opruimen nog starten. “Als het in de winter hoogwater is geweest, gaan we met een groepje vrijwilligers het gebied in om afval te prikken. Maar daar is nu geen beginnen aan,” zegt boswachter Niki Jasper. “Het is te veel. Daarbij zie je hier ook bergen isolatiemateriaal liggen, flessen terpentine en andere verpakkingen waar misschien gevaarlijke stoffen in zitten. Dit moet bedrijfsmatig worden aangepakt. Daarover zijn we nu met gemeenten en Rijkswaterstaat in gesprek.”

Voor de boswachter staat voorop dat het afval zo snel mogelijk weg moet. “Hoe langer je het laat liggen, hoe meer het uit elkaar valt en hoe erger de rotzooi wordt. Bovendien is het belangrijk dat de natuur zich weer kan herpakken. Broedvogels beginnen aan hun tweede leg. Die wil je niet verstoren door nog weken met shovels door de natuur te gaan rijden.”

Omgekomen dieren

Een onbekend aantal schapen en koeien dat in de uiterwaarden graasde, is bij de overstromingen omgekomen. De meeste wilde dieren hebben de overstromingen wel overleefd, verwacht Jasper. “Reeën kunnen bijvoorbeeld zwemmen. Maar veel insecten, mollen en knaagdieren zijn omgekomen.” De boswachter redde zelf een woelmuisje dat in het water lag te spartelen en tientallen vissen die naar adem hapten in een poeltje. “Het water wordt snel warm, dan stikken ze. Je ziet hier overal dode vissen. En reigers. Die hebben nu een feestmaal. Dat is ook de natuur, maar wel zonde voor de vissen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden