PlusAchtergrond

KLM wil zich met superslimme vindingen uit de crisis innoveren

KLM moet vanwege de coronacrisis diep saneren, maar de maatschappij wil er alles aan doen om zich daarna uit de malaise te innoveren. ‘We willen nog steeds de meest efficiënte luchtvaartmaatschappij worden.’

In KLM’s ‘makerspace’ komen gereedschappen uit de 3D-printer die de mecaniciens van de luchtvaartmaatschappij nodig hebben. Beeld Marc Driessen
In KLM’s ‘makerspace’ komen gereedschappen uit de 3D-printer die de mecaniciens van de luchtvaartmaatschappij nodig hebben.Beeld Marc Driessen

Een haaienvin maar dan van metaal. En hij heeft een jasje aan. Op de balie van de ‘makerspace’ van de motorenwerkplaats van KLM op Schiphol-Oost staat een eenzame ‘fanblade’, een van de wieken die deel uitmaken van de in­gewanden van een straalmotor.

Het zijn cruciale onderdelen die van tijd tot tijd onderhouden moeten worden door er met hoge snelheid stalen balletjes op te schieten. Alleen mag dat weer niet bij de onderkant van het blad. Die moet worden afgedekt. “Daar hebben we heel dure tape voor, van 140 euro per rol,” zegt KLM-innovatiemanager Arlette van der Veer.

“Om één fanblade af te dekken, heb je meerdere rollen nodig. Het aanbrengen en er later weer afhalen kost veel tijd. En die tape is niet opnieuw te gebruiken.”

“We hebben een 3D-scan gemaakt van zo’n fanblade en op basis daarvan met de 3D-printer van ons eigen plasticafval kunststofhoezen gemaakt. We gebruiken ze nu twee jaar en ze slijten niet. Als er eentje stuk gaat, printen we weer nieuwe. Dat scheelt tijd, geld en afval.”

Zo worden bij KLM Engineering & Maintenance, het onderdeel dat verantwoordelijk is voor vliegtuigonderhoud, bijna dagelijks hulpstukken geprint die het werk van de mecaniciens vergemakkelijken. “We hebben een hele kast staan vol 3D-geprint gereedschap.

Elke dag nieuw gereedschap

“Onderhoudspersoneel loopt tegen een probleem aan, legt dat uit aan een 3D-tekenaar en samen bedenken ze een stuk gereedschap. Die werkt het idee uit, de printer gaat aan de slag en aan het einde van de dag heeft hij zijn gereedschap in handen. Elke dag komen er nieuwe gereedschappen bij.” Ook andere KLM onderdelen laten zulke handigheidjes nu binnenshuis printen.

KLM wil, ondanks de coronaklap, overheidshulp en de forse sanering die nu gaande is – waarbij tot 6000 banen verdwijnen – niet op achterstand uit de crisis komen. Innovatie op elke plek in het bedrijf moet daarbij helpen zegt Van der Veer. Met twee collega’s stroomlijnt ze sinds 2017 vernieuwing bij het bedrijf.

“We willen beter uit de crisis komen. Dus kijken we waar we kunnen innoveren om efficiënter te worden. Door te innoveren willen we nog steeds de meest efficiënte luchtvaartmaatschappij ter wereld worden. Helaas zijn de omstandigheden om dat voor elkaar te krijgen drastisch veranderd.” Daardoor worden lopende innovatieprojecten nu extra kritisch beoordeeld op hun effectiviteit binnen de veranderende KLM.

Succesvolle stage

Vernieuwing kan volgens haar juist ook helpen bij de ingrepen. “We zijn nu bezig met een innovatieproject om te kijken hoe we talentvolle mede­werkers binnen KLM kunnen herkennen en behouden. Dat is ontzettend belangrijk nu we helaas moeten inkrimpen.”

De maatschappij werkt samen met Universiteit Twente om toekomstig talent te spotten. “Zo zijn we op zoek naar aankomende data-analisten en mensen die zich met kunstmatige intelligentie bezig houden. Wij kunnen ze inschakelen bij projecten en data laten analyseren, zij kunnen een succesvolle stage bij KLM lopen en dat op hun cv zetten.”

Arlette van der Veer, innovatiemanager van KLM. Beeld Marc Driessen
Arlette van der Veer, innovatiemanager van KLM.Beeld Marc Driessen

Innoveren gaat veel verder dan 3D-printen. “We kijken naar het gebruik van drones en virtual reality bij vliegtuigonderhoud. Bij de onderhoudsafdelingen wordt gereedschap voorzien van bluetoothbakens, zodat we het niet kunnen kwijtraken. Die kan je ook gebruiken om de vrachtvoertuigen van KLM Cargo op het platform te volgen, of koffers van passagiers. ”

Tetris spelen

Dat gaat verder dan KLM alleen. Via het Mainport Innovatiefonds is er samenwerking met andere bedrijven, onder meer op het gebied van luchtvracht. “KLM Cargo heeft geen goed inzicht in het volume van de vracht. Vervoerders geven ons een schatting van de omvang van een zending, maar die klopt vaak niet. Dat blijkt pas op het moment dat het vrachtruim wordt gevuld. Dan blijft of vracht staan of ontdekken we dat we juist meer konden meenemen.”

“Nu experimenteren we met scanners die met simpele camera’s en slimme software het volume meten van vracht. Daarmee kunnen we ­Tetris spelen: het ruim van vliegtuigen slimmer indelen en meer meenemen. Dat is ook goed voor het beperken van de CO2-uitstoot.”

null Beeld Marc Driessen
Beeld Marc Driessen

Een virtuele motorbrand

Chris Koomen reikt in de cockpit boven zijn hoofd. Hij start de brandstofpompen om de motoren van zijn Embraer op te warmen. “Dat kost altijd even tijd.” Captain Otto doet intussen de fasten seatbelts-lampjes aan.

Plots gaan alarmbellen af. Er is een motorbrand. Koomen zet de gashendels naar achteren, trekt de parkeerrem aan en zet de motor uit. Otto trekt aan de brandblushendel. “Keurig volgens de proce­dure.”

De brand was nep en Otto is geen echte piloot, het vliegtuig bestaat niet eens en Koomen is in het dagelijsk leven VR-goeroe bij KLM. Hij oefent handelingen met een virtualrealitybril, een van de vele innovaties die KLM momenteel uittest.

Als een vlieger overstapt naar een ander type vliegtuig, moet hij een cursus volgen om alle procedures leren kennen. Nu gaat dat tamelijk ­basaal, legt Koomen uit. “Ze krijgen enkele weken posters van de cockpit thuis en dan trainen door op papier te drukken. Maar dat is niet levensecht.”

“We hebben nu de cockpit nagebouwd in virtuele realiteit, één op één. Als ik de piloot de accu wil uitschakelen, moet hij ook echt opstaan uit mijn stoel. Alle knoppen werken, we kunnen de technische handleidingen erbij oproepen. Zo kunnen procedures worden geoefend van opstarten tot uitzetten.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden