PlusInterview

KLM-topman: ‘Besluiteloze politiek bedreigt miljarden aan investeringsplannen’

KLM zal haar investeringsplannen moeten aanpassen als er niet snel een besluit komt over de groei van Schiphol en de opening van Lelystad Airport. Volgens KLM-topman Pieter Elbers bedreigt het voortdurende uitstel in de politiek de miljarden aan investeringsplannen van de maatschappij.

Pieter Elbers (CEO, KLM) en Ben Smith (CEO) tijdens de bekendmaking van de jaarcijfers van Air France-KLM.Beeld ANP

“Het is hoog tijd dat er besluiten genomen worden,” zegt Elbers in Parijs, waar moederbedrijf Air France KLM vrijdag bedrukte jaarcijfers presenteerde.

“Er ligt een regeerakkoord dat voorziet in het zoet en het zuur voor de luchtvaart. Het zuur zijn zaken als tickettaks. Het zoet zou een gebalanceerde, gematigde groei en de opening van Lelystad zijn. Als ik nu de balans opmaak dan is het zuur er al, maar het zoet komt maar niet.”

“Wat ons dwars zit, is dat we door de krapte op Schiphol nauwelijks kunnen groeien, een capaciteitsgroei van 1,7 procent, maar nul procent in het aantal vliegbewegingen vorig jaar is veel lager dan de rest van de luchtvaartindustrie. Dat raakt ons wel.”

“Ondertussen groeit de wereldluchtvaart door. Concurrenten kunnen wel groeien, in bestemmingen en passagiers. Als Nederland zijn goede internationale economische positie wil behouden, moeten we daaraan kunnen meedoen. Maar we worden zo langzaam weg gemarginaliseerd.”

Elbers onderschrijft de oproep onlangs van het KLM-personeel aan de politiek om besluiten te nemen in plaats van rapporten te produceren. Zeker nu zelfs binnen de regeringscoalitie allerlei oproepen worden gedaan voor aanvullende veiligheidsonderzoeken.

1,3 miljard investeringen

“We moeten resultaten behalen om te kunnen investeren. In duurzaamheid, in mensen en in onze vloot. Dat hebben de afgelopen jaren aangetoond. We zijn van 400 miljoen euro investeringen per jaar in 2014 gegroeid naar 1,3 miljard vorig jaar. Dit jaar willen we nog meer doen. Er komen later dit jaar nog drie Boeings 787 bij en twee Boeings 777, met positieve gevolgen voor de passagiersbeleving, geluid en milieu. De komende jaren komen er nog meer investeringen aan, zoals de vervanging van onze Boeings 737 voor de Europavloot. En we investeren niet alleen in de vloot, maar ook in nieuwe lounges, duurzaamheid en it.”

“Uiteindelijk hebben we daarvoor wel groei nodig. Dat vooruitzicht is ons gegeven. Het kabinet heeft vorig jaar gezegd dat op Schiphol groei tot 540.000 vluchten mogelijk is en we naar Lelystad kunnen. Nu is het tijd om de daad bij het woord te voegen. Als dat perspectief uit zicht raakt dan gaan we onze plannen herzien. We staan zo langzaamaan op het punt dat we onszelf de vraag stellen of we onze investeringsplannen moeten bijstellen.”

“Dat betekent ook wat voor werkgelegenheid en mensen. We hebben in 2019 2000 mensen aangenomen. Het jaar ervoor ook. Zonder vooruitzicht op groei kom je dan tot herbezinning van zulke besluiten. Dat betekent stagnatie, dat betekent achteruitgang. Zeker in de luchtvaart.”

De KLM-topman is tevreden over het afgelopen jaar, ondanks de scherpe daling van het resultaat bij zijn maatschappij. “2019 was een heel bijzonder jaar, met onze honderdste verjaardag. Ik ben, zeker gezien wat er in de wereld gebeurt, heel tevreden met een bedrijfsresultaat van 853 miljoen euro. Ik had me in 2014, toen ik aantrad, niet kunnen voorstellen dat we in 2017, 2018 en 2019 zulke resultaten zouden halen.”

Vliegschaamte

“Ja, het is lager dan in 2018, maar het is in lijn met een aantal concurrenten. Die daling wordt vooral veroorzaakt door de slechte vrachtmarkt, dat is al de helft, en aan de andere kant stijgende kosten, waarvan brandstof de belangrijkste is, maar ook de nieuwe arbeidsovereenkomsten die we het afgelopen jaar hebben gesloten.”

“Onze jaarcijfers laten zien dat we een gezond bedrijf zijn,” aldus Elbers. “De goede financiële resultaten van de afgelopen jaren vormen een solide financiële basis om economische tegenwind en specifieke problemen zoals het coronavirus het hoofd te bieden. We zullen er echter wel alles aan moeten blijven doen om onze positie te behouden en verder te versterken.”

“Alhoewel het Schipholnetwerk erg beperkt is, hebben we toch licht kunnen groeien en bestemmingen kunnen toevoegen. Maar omdat Schiphol zo vol zit, hebben we ook bestemmingen moeten stoppen. Er waren een paar verstoringen op Schiphol (Elbers doelt onder meer op de kerosinestoring van vorig voorjaar) maar in de tweede helft van het jaar en de eerste maanden van dit jaar hebben we een sterke operationeel resultaten geboekt op een complex Schiphol en in een complex Europees luchtruim.”

De hype rond ‘vliegschaamte’ heeft geen impact gehad. “De ironie van vliegschaamte is dat er veel over wordt gepraat, maar dat er vorig jaar bijna overal in de wereld meer passagiers in een vliegtuig zijn gestapt.”

“We zien het niet terug in passagierscijfers. Dat betekent niet dat we onze verantwoordelijkheid uit de weg moeten gaan. We proberen onze emissies op de best mogelijke manier omlaag te brengen. We investeren miljarden euro’s in nieuwe vliegtuigen, co2-compensatie en biobrandstof. Maar daarvoor moeten we wel duidelijkheid krijgen over onze toekomst.”

Premium economy

Nee, de First Class keert niet terug bij KLM. Maar de maatschappij komt binnenkort op haar intercontinentale vluchten wel met een nieuwe klasse, premium economy, met bredere stoelen, meer beenruimte, iets meer luxe en ongetwijfeld een iets hogere ticketprijs.

KLM pionierde de afgelopen tien jaar met economy comfort. ‘Gewone’ stoelen van de toeristenklasse, maar met iets meer beenruimte en een rugleuning die wat verder achterover kan. Premium economy wordt een aparte cabine, tussen de businessclass en de economycabine in.

“We waren er heel vroeg bij met economy comfort,” aldus Elbers. “Daar hebben we veel succes mee gehad. Veel maatschappijen hebben ons nagedaan. Het is tijd voor een volgende stap. We zien nu dat passagiers behoefte hebben aan meer keuze.”

“We zien dat heel veel andere maatschappijen al zo’n premium economy hebben,” zegt Elbers. “Al onze partners op vluchten naar Noord-Amerika, Delta Air Lines, Air France en Virgin Atlantic, hebben al premium economy. Om passagiers een vergelijkbare ervaring te bieden, kunnen wij niet achterblijven.”

De nieuwe klasse krijgt volgens Elbers ‘een mooie KLM-saus’ “Hij zal wat anders worden dan bij anderen, met een bijzondere ervaring.” Wanneer de intercontinentale vloot opnieuw wordt ingericht, weet Elbers nog niet. “Het besluit is genomen, we gaan de plannen nu snel uitwerken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden