PlusAchtergrond

KLM neemt in mineur afscheid van haar Jumbo’s

Het wordt noodgedwongen een afscheid in stilte. Als zondagmiddag rond 15.00 uur de KLM Jumbo ‘City of Shanghai’ op Schiphol landt, is het na 50 jaar gedaan met de iconische Boeing 747 in Nederlandse kleuren. 

Beeld ANP

Vanwege de coronacrisis neemt KLM versneld afscheid van haar oudste vliegtuigen.

De Bijenkorf moest zijn 150ste verjaardag eerder deze maand al met een coronasluiting vieren en ook het afscheid van de Jumbo vindt plaats in mineur. Zondag om 15.30 uur komt vlucht KL686 vanuit Mexico-Stad aan op een stilgevallen Schiphol dat juist dit weekend op twee na al haar pieren sluit omdat er nauwelijks nog iemand reist.

Het is de allerlaatste passagiersvlucht van een Boeing 747 van KLM. De maatschappij besloot eerder deze maand halsoverkop om haar laatste zes 747’s vanwege de coronacrisis direct aan de kant te zetten in plaats van in 2021.

Het afscheid is geen verrassing. KLM, dat ooit tegelijkertijd 26 Jumbo’s in haar vloot had, stuurt al vijf jaar met enige regelmaat een toestel naar Teruel in Zuid-Spanje, de plek waar vliegtuigen sterven. Dat is ook het lot van het toestel uit Mexico, de PH-BFW, na 19,5 jaar dienst in KLM-blauw.

Dreamliner

De Jumbo’s zijn vervangen door de kleinere, maar veel stillere en zuinigere Boeing 787 Dreamliner, waarvan KLM er nu 17 in huis heeft. Een toestel met vier motoren als de 747 is simpelweg niet langer rendabel. Twee straalturbines is de norm.

Daarmee verdwijnt ook het laatste icoon uit de hoogtijdagen van de luchtvaart uit het Nederlands luchtruim - alhoewel buitenlandse vrachtmaatschappijen Schiphol nog wel een tijdje met 747’s aan blijven doen. Een icoon vanwege de zo herkenbare bult op de neus waarin de cockpit en een deel van de businessclass is gevestigd.

KLM kocht haar eerste Boeing 747 in februari 1971, twee jaar nadat de Amerikaanse vliegtuigfabrikant het type op de de markt had gebracht. Op de golven van - toen nog - economische voorspoed werden vliegreizen met zulke ‘widebodies’ bereikbaar voor de massa. Door in een keer circa 450 passagiers te vervoeren, tuimelden de ticketprijzen in sneltreinvaart omlaag.

Hotelkamers

Zo groot was de sprong in capaciteit dat KLM het voortouw moest nemen om de Amsterdamse hotelmarkt, tot dan het domein van kleinschalige pappa-en-mammahotels, op te schudden. Er waren simpelweg te weinig hotelkamers in de stad voor de stroom reizigers die de luchtreuzen zouden aanvoeren.

Ondermeer de Hiltonhotels in Amsterdam en Rotterdam en het 600 kamers tellende Alpha Hotel aan de Europaboulevard (nu Novotel) waren een direct gevolg van de bemoeienis van KLM. De strategie had succes. Met als boegbeeld Peter Stuyvesant - de ook in de VS bekende Nederlandse gouverneur van New York - werd Amsterdam met de KLM-Jumbo’s een gewilde bestemming voor Amerikanen, ook na de oliecrisis van 1973.

Maar ook vliegvakanties, in de jaren zestig gepionierd door Martin Schröder (Martinair) en John Block (Transavia), werden met de KLM-jumbo’s gemeengoed. Daardoor raakte de maatschappij ook betrokken bij de grootste vliegramp aller tijden, in maart 1977 op Tenerife, toen een uitgeweken Boeing 747 van KLM in de mist op een zelfde vliegtuigtype van PanAm botste en 583 mensen omkwamen.

In 1989 verving KLM de eerste generatie Jumbo’s door de nieuwe 747-400; de Jumbo’s waar KLM afscheid van neemt. Het vliegtuig was lang de ruggengraat van de intercontinentale vloot en te vinden op alle grote bestemmingen in de wereld. Om communistisch China niet tegen de haren in te strijken werd een deel voorzien van de opdruk ‘KLM Asia’, een papieren dochterbedrijf waardoor de maatschappij als KLM naar de volksrepubliek China en als KLM Asia naar de ‘afvallige provincie’ Taiwan kon blijven vliegen.

Renpaarden

Ook stond de maatschappij aan de basis van de ‘bastaardboeing’, de 747 Combi, die op het hoofddek zowel reizigers al vracht kan vervoeren. Weinig passagiers daarvan zullen ooit hebben beseft dat achter zich vracht werd vervoerd, vaak renpaarden en dure auto’s.

Nadelen waren er ook. Met vier verouderende straalmotoren scoorde de Jumbo de laatste jaren hoog in de klachtenlijstjes van omwonenden van Schiphol. In 2018 waren zelfs 17 van de twintig grootste lawaaimakers Boeings 747.

KLM Groep stopt nog niet helemaal met de 747. Onder de vlag van vrachtdochter Martinair vliegen zeker in deze coronatijden drie cargojumbo’s nog even door. En helemaal uit het zicht is het vliegtuig nog lang niet. Sinds vorig jaar staat een voormalige KLM-Jumbo in Corendonkleuren langs de A9 in Badhoevedorp. Luchtvaartmuseum Aviodrome in Lelystad heeft een KLM-toestel van de vorige generatie in collectie.

Boete voor spotters die kijken naar laatste Boeing 747 van KLM

De politie heeft zondag meerdere vliegtuigspotters een boete gegeven. De spotters hadden hun auto in de buurt van Schiphol langs de weg neergezet om te kijken naar de laatste landing van een Boeing 747 van KLM. 

De gemeente Haarlemmermeer had vooraf al duidelijk gemaakt dat het, vanwege de maatregelen rond het virus, verboden was te gaan kijken. Toch kwamen meerdere spotters richting Schiphol. De politie deelde bekeuringen uit voor het niet naleven van het samenscholingsverbod.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden