Plus

Klimaatonderzoeker waarschuwt voor nog extremere hittegolven

Klimaatonderzoeker Geert Jan van Oldenborgh is ervan overtuigd: Nederland stevent af op de warmste week ooit. ‘Acht dagen zulke extreme warmte, dat is uitzonderlijk.’

Beeld Rob Engelaar

Met 34,6 graden op zaterdag en 32,6 graden op zondag gingen afgelopen weekeind twee dagrecords (de warmste 8 en 9 augustus in Nederland sinds de temperatuur wordt bijgehouden) eraan in De Bilt. Maar daar kijkt klimatoloog Geert Jan Van Oldenborgh, werkzaam voor het KNMI en professor aan Oxford University, niet van op. Het verraste hem ook niet dat er zondag sprake was van een officiële hittegolf, de vijfde in drie jaar tijd. Nee, het opvallendste is de duur van de tropische hitte nu die boven Nederland hangt. “Acht dagen zulke extreme warmte, dat is uitzonderlijk.”

Warmste week

Dat het zó lang zó warm is in Nederland, is maar twee keer eerder voorgekomen: in 1976 en in 2006. “Maar nu is het nog nét iets warmer dan toen. Als de voorspellingen uitkomen, is er woensdag sprake van de warmste week in Nederland ooit gemeten.”

Extreem hete periodes volgen elkaar steeds sneller op in Nederland. Waar tussen 1948 en 1975 niet één hittegolf voorkwam, had Nederland er vorig jaar twee. Van de 29 hittegolven die in 120 jaar zijn gemeten, deden dertien zich voor na 2000. En het vervelende is: Van Oldenborgh en zijn mede-klimaatonderzoekers hebben geen verklaring voor de extreme hitte. “Natuurlijk, de aarde warmt op, maar de stijging van temperatuur tijdens hittegolven is groter dan de klimaatmodellen aangeven.”

Klimaatonderzoeker Geert Jan van Oldenborgh.Beeld Privé-collectie.

Dus hittegolven weigeren onze klimaatmodellen te volgen?
“Ik denk dat het eerder andersom is, haha. Maar inderdaad, we hebben geen verklaring voor het feit dat er zulke uitschieters zijn in de warmte. Dat is zorgwekkend. Het was zaterdag 34,6 graden in De Bilt. Dat hoort niet vaak voor te komen, maar we zijn het normaal gaan vinden. Er is maar één mogelijkheid om deze temperatuurstijging terug te draaien, en dat is onze CO₂-uitstoot terugdringen. Pas als die uitstoot nul is, zal de temperatuur stoppen met stijgen. De realiteit is dat we onze borst moeten natmaken. De hittegolven gaan nog extremer worden.”

Klimaatonderzoekers ondervinden veel weerstand. Vorig jaar kreeg het KNMI kritiek, omdat na een herberekening een aantal hittegolven van vóór 1950 waren weggestreept. Jullie berekeningen zouden niet kloppen.
“In 1950 is het weerhuisje in De Bilt verhuisd, van een beschutte plek naar een open veld. Ook het weerhuis zelf veranderde, van een Pagode naar een Stevenson-hut. Dat had gevolgen voor de temperatuurmeting, met name op warme dagen. Een collega heeft met de beste bedoelingen en met de beste rekenmethodes voorhanden op wetenschappelijke wijze een correctie toegepast. Opmerkelijk is dat we vóór die correctie in 1950 een trendbreuk zagen in de temperatuursontwikkeling, en na die correctie niet. Dat geeft aan dat we goed zaten.”

Vindt u de kritiek van klimaatsceptici frustrerend?
“Wie met wetenschappelijke kritiek komt, krijgt van mij altijd een net antwoord. Dat houdt me scherp en bovendien kan iedereen fouten maken. Maar als mensen harde feiten weigeren te accepteren, houdt het op. Dan ga ik er niet meer op in. Neem het hardnekkige verhaal dat de aarde sinds 2016 afkoelt. Dat was een tijdelijk verschijnsel, door El Niño. Ondertussen is de temperatuur terug op het niveau van dat jaar. Het koelt allang niet meer af.”

Moeten we ons voorbereiden op steeds warmere zomers?
“Het zorgelijke is dat we niet kunnen berekenen hoe hoog de uitschieters worden. De hittepieken van vorig jaar waren zelfs in het huidige klimaat extreem. Nu hebben we het in augustus over een maximumtemperatuur van 34,6 graden en is dat niet eens uitzonderlijk meer. Eigenlijk is dat het uitzonderlijke aan het hele verhaal.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden