Klaver wil blok met PvdA en lanceert ‘onbeschaamde’ agenda: alle huur wordt sociale huur

GroenLinks-leider Jesse Klaver wil dat de samenwerking met de PvdA een ‘volgende fase’ ingaat. Hij wil als ‘één links-progressief’ blok de verkiezingen in met een ‘onbeschaamde’ agenda: alle huurwoningen moeten sociale huurwoningen worden. En de verkochte energiebedrijven moeten terug in publieke handen.

Hanneke Keultjes
Jesse Klaver (Groenlinks) wil dat alle huurwoningen sociale huurwoningen worden. Beeld ANP
Jesse Klaver (Groenlinks) wil dat alle huurwoningen sociale huurwoningen worden.Beeld ANP

Nederland moet een ‘nieuwe verzorgingsstaat opbouwen’, stelt Klaver vrijdagavond in de Kerdijklezing in Den Haag. Een ‘onbeschaamd links-progressief alternatief’ is volgens hem nodig, dat geen genoegen neemt met ‘halfslachtige lapmiddelen’. Klaver wil een ‘deprivatiseringsgolf’. Zo moet de overheid het ‘stuur van de samenleving’ weer in handen krijgen.

Als huurwoningen in de vrije sector onder de regels van de sociale woningbouw komen te vallen, gaan mensen een veel lagere huur betalen dan nu het geval is, denkt hij. Minister Hugo de Jonge (Volkshuisvesting) wil huren in de vrije markt wel deels aan banden leggen, maar alleen voor woningen met een huurprijs tot 1000 euro per maand.

In de plannen van Klaver zou het voor álle huurhuizen gaan gelden, ook al waarschuwen investeerders nu al dat daardoor minder woningen gebouwd zullen worden.

Grote tekorten

De afgelopen decennia werden de zorg, de energiemarkt en het openbaar vervoer juist geliberaliseerd of geprivatiseerd. Volgens Klaver heeft de overheid daarbij telkens het verhaal verteld dat de ‘markt’ zou zorgen dat het ‘beter en goedkoper’ kon. “Maar het tegendeel is waar: die markt bracht grote tekorten, hoge prijzen en wachtlijsten.” Daardoor nam de ongelijkheid toe, stelt Klaver.

De GroenLinks-leider ziet ‘een van crisis naar crisis strompelende politiek zonder nieuw perspectief’. Dat luidt volgens hem het ‘einde van een tijdperk in’. Het is nu tijd, stelt Klaver, voor ‘nieuwe politiek en ‘een onbeschaamd links-progressief alternatief’.

Klaver wijst erop dat in veel Europese landen een strijd gaande is tussen links-progressieve partijen en (extreem)rechtse partijen. “Dat is ook de strijd in Nederland bij de volgende Kamerverkiezingen,” voorspelt Klaver. In Italië kon (extreem)rechts een meerderheid veroveren omdat links verdeeld was. Dat laat ‘heel scherp’ de noodzaak tot linkse samenwerking zien, vindt Klaver.

Bestaanszekerheid

Klaver voorspelde voor de verkiezingen van 2021 ook al een linkse revolutie en riep op tot het vormen van een ‘links motorblok’. Dat gebeurde niet. GroenLinks halveerde bijna en ging van 14 naar 8 zetels, de PvdA bleef op 9 zetels.

Inmiddels is er wel een innige samenwerking tussen GroenLinks en PvdA. Volgens Klaver is die ‘in dit versnipperde politieke landschap’ ook noodzakelijk om de linkse doelen te bereiken. “Daarom is mijn ideaal dat Partij van de Arbeid en GroenLinks als één links-progressief blok, en met een gezamenlijk programma, de volgende verkiezingen voor de Tweede Kamer ingaan.” Het is voor het eerst dat Klaver zich uitspreekt over de komende landelijke verkiezingen, die gepland staan voor 2025.

Klaver wil dat de twee partijen zich ‘fundamenteel aan elkaar committeren’. Hij onderstreept dat door het in zijn speech meermaals over ‘bestaanszekerheid’ te hebben, een term die de PvdA vaak gebruikt. Ook citeerde hij drie PvdA’ers: oud-premier Joop den Uyl, huidig partijleider Attje Kuiken en de Amsterdamse wethouder Marjolein Moorman. Zij sprak zich in een opiniestuk al uit vóór samenwerking met GroenLinks. Klaver noemde haar ‘onze sociaaldemocratische wethouder’.

De Kerdijklezing is vernoemd naar Arnold Kerdijk, een progressief-liberaal politicus uit de 19de eeuw, en wordt sinds 2011 jaarlijks uitgesproken. Job Cohen (PvdA), Alexander Pechtold (D66), Sybrand Buma (CDA) en Mark Rutte (VVD) spraken de lezing eerder uit.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden