Klaas Knot: ‘Dit pensioenstelsel holt het vertrouwen uit’

President Klaas Knot van De Nederlandsche Bank vindt dat pensioenkortingen niet langer moeten worden uitgesteld. ‘Dit is een hard gelag voor alle generaties.’

Klaas Knot in gesprek met de vaste Tweede Kamercommissie van Financiën over het beleid van de Europese bank en de gevolgen voor de Nederlandse pensioenen. Beeld ANP

“Waarom zou een kabinet pensioenkortingen willen?” zo vroeg premier Mark Rutte zich vorige week nog hardop af tijdens de Algemene ­Beschouwingen. Gisteren bleek dat president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) vindt dat het beter is nu ‘de pijn te nemen’ dan kortingen vooruit te blijven schuiven. “De rek is eruit,” aldus Knot in de Tweede Kamer.

Knot ziet erop toe dat pensioenfondsen zich aan de regels houden die door de politiek zijn vastgelegd. Als fondsen te weinig geld in kas hebben, moeten ze volgens die regels korten. Knot legt dus nog eens uit wat is afgesproken. “Ik zeg niet: er móet gekort worden,” benadrukte hij. Knot weet echter ook dat zijn woorden zwaar wegen in Den Haag. Daar is op dit moment volop politieke discussie over de dreigende pensioenkortingen. Het kabinet is door de Tweede Kamer opgedragen ‘onnodige kortingen’ te voorkomen. Hoewel dat voornemen sympathiek klinkt, zijn er consequenties aan verbonden, merkte Knot op. “Het voortdurend niet korten is een maatregel ten faveure van oudere generaties en ten koste van jongere.”

Daarbij stelt Knot een gewetensvraag: “Durft u de stelling aan dat jongeren straks een beter pensioen zullen hebben dan ouderen nu?” Want dat is de hoop waarop het pleidooi voor uitstel is gevestigd: dat de lage rente, die pensioenfondsen in de problemen brengt, vanzelf wel weer bijtrekt. En dat de rendementen van fondsen in de toekomst hoog genoeg zullen zijn, zodat er straks toch genoeg in de pot zit.

Minder sparen, meer AOW

Knot vindt dat Nederland rekening moet houden met het scenario dat de rente langdurig laag blijft. Eens komt de pijn en het is een misvatting dat alleen gepensioneerden daaronder lijden. “Het is voor alle generaties een hard gelag,” herhaalde hij. Immers, ook werkenden zien bij kortingen hun opgebouwde pensioen krimpen.

Toch heerst bij flink wat Kamerleden een gevoel van onrechtvaardigheid. Door ruimhartig monetair beleid houdt de Europese Centrale Bank (ECB) de rente laag, waardoor dekkingsgraden van pensioenen zijn verslechterd: fondsen die over twintig jaar 1 euro willen uitkeren, moeten daarvoor nu 90 cent in kas hebben. Twintig jaar geleden was dat nog amper 20 cent.

Dat de rente zo laag is, komt echter niet uitsluitend door het ECB-beleid, aldus Knot. “Al sinds de jaren tachtig is sprake van een rentedaling,” stelt hij. Ook niet-eurolanden als Zweden en Zwitserland kennen zeer lage rentes. Het beleid heeft ook gunstige effecten voor pensioenfondsen: zo zijn obligaties meer waard geworden, waardoor het vermogen van fondsen is toegenomen. Daarnaast heeft de stimulering geleid tot gestegen premie-inkomsten.

Uitstel

Partijen als PVV, SP en 50Plus willen dat het kabinet de rekenrente voor pensioenfondsen verhoogt, zodat fondsen in één klap uit de problemen zijn. De middenpartijen lijken te neigen naar uitstel, al zijn vooral D66 en VVD daar huiverig voor.

Knot doet intussen een dringend beroep op de politiek om verder te kijken dan dit jaar of volgend jaar. Zelfs het zwaarbevochten pensioen­akkoord zou wat hem betreft niet het einde van de discussie moeten zijn. “Ik zou het toejuichen als we opnieuw en fundamenteler nadenken over ons pensioenstelsel.”

Daarbij zou de conclusie kunnen zijn dat ­Nederlanders minder moeten gaan sparen voor een aanvullend pensioen en in plaats daarvan meer AOW krijgen, suggereert Knot. “Een stelsel dat langdurig met kortingen wordt bedreigd, holt het vertrouwen uit.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden