PlusAchtergrond

Kinderen vanaf 12 vaccineren, is dat een goed idee?

Steeds meer landen vaccineren alle kinderen boven de 12 tegen het coronavirus. Zou Nederland daar verstandig aan doen? ‘Waarom kinderen als schild gebruiken?’

Een meisje van 14 jaar wordt in Roemenië ingeënt. Beeld EPA
Een meisje van 14 jaar wordt in Roemenië ingeënt.Beeld EPA

Het is aan de politiek, maar kinderen vanaf 12 jaar vaccineren tegen corona kan een forse bijdrage leveren aan het bedwingen van de pandemie, suggereerde OMT-voorzitter Jaap van Dissel dit weekend. Het vermindert de reproductiewaarde (R) van het virus in de winter met zo’n 15 procent. “Dat kan van belang zijn om de verspreiding ook in die periode laag te houden.”

De Gezondheidsraad broedt op een advies. Afgaande op ontwikkelingen in het buitenland lijkt een positief besluit een kwestie van tijd. Het Europees Medicijnagentschap EMA gaf vorige maand groen licht voor gebruik van het Pfizervaccin bij kinderen vanaf 12. In Duitsland is deze groep vanaf maandag aan de beurt, in Frankrijk vanaf half juni en in Spanje vanaf half augustus. De VS en Canada zijn al weken bezig.

Emmeline Buddingh, kinderarts-immunoloog van het Leids Universitair Medisch Centrum, coördineert een studie naar de effecten van de pandemie op kinderen. Zij schat dat in Nederland tot nu toe zo’n 500 kinderen met corona in het ziekenhuis zijn beland. Met name bij kinderen met onderliggende aandoeningen kent Covid soms een ernstig verloop. Nog eens 150 kinderen kregen enkele weken na besmetting een heftige ontstekingsreactie, met symptomen die lijken op de ziekte van Kawasaki. Naast hoge koorts kan onder andere een levensbedreigende ontsteking van de hartspier optreden.

Daar komt bij dat kinderen vanaf zo’n 12 jaar vermoedelijk net zo’n rol spelen bij het verspreiden van het virus als jongvolwassenen.

Buddingh is voorstander van vaccineren. “Het moet natuurlijk vrijwillig. Bij 12- tot 16-jarigen geschiedt vaccinatie altijd in overleg met de kinderen en hun ouders. En er moeten genoeg vaccins voorradig zijn. Onder die voorwaarden kun je voorkomen dat er nog meer kinderen ernstig ziek worden. En je beperkt het rondgaan van het virus in de samenleving.”

‘Veel onzekerheden’

Patricia Bruijning, epidemioloog en kinderarts bij UMC Utrecht, is veel terughoudender. “Vaccinatie kan nu al nuttig zijn voor een groep kwetsbare kinderen en kinderen wier ouders om medische redenen niet ingeënt kunnen worden. Maar alle kinderen? Daar zijn we nog niet aan toe. Er zijn veel onzekerheden.”

Bruijning wil eerst meer weten over risico’s op zeldzame bijwerkingen. “Bij de trial in Amerika op basis waarvan het Pfizer-vaccin geschikt is verklaard voor jongeren, kregen nog geen 1200 kinderen het vaccin. Veel te weinig om eventuele zeldzame bijwerkingen op te sporen. Bovendien is niets bekend over effecten op langere termijn dan 2 of 3 maanden. Je zou nog zeker een paar maanden moeten wachten, totdat meer kinderen en jongvolwassenen wereldwijd zijn gevaccineerd en je meer zekerheid hebt over veiligheid.”

Volgens Bruijning hoeft er nu ook nog helemaal niet te worden beslist: “We zijn toch nog tot augustus of september bezig met het inenten van volwassenen.”

Ze plaatst alvast ethische kanttekeningen bij een besluit om ook kinderen in te enten: “Ze hebben doorgaans nauwelijks last van het coronavirus. Moet je ze dan inenten omdat het wel nuttig is voor volwassenen? Kunnen we kinderen vaccineren om ouderen te beschermen?”

Lijden onder pandemie

Emmeline Buddingh brengt daar tegenin dat kinderen ook lijden onder de pandemie. “Tijdens de lockdown waren de scholen dicht, sportclubs lagen aan banden, allerlei jongerenactiviteiten waren verboden. In die zin zijn kinderen wel degelijk hard geraakt. Als je ze straks vaccineert, verklein je de kans op een nieuwe lockdown en scholensluiting.”

Bruijning verwerpt dat argument: “Als straks meer dan 80 procent van alle volwassenen is ingeënt zullen besmettingen nauwelijks nog leiden tot ziekenhuisopnames en sterfte, de vaccins beschermen immers bijna 100 procent tegen ziekenhuisopname. Dus van een nieuwe druk op de zorg zal in het najaar waarschijnlijk geen sprake zijn. Waarom zou je dan nog scholen sluiten of een lockdown instellen? Je moet kinderen vaccineren als dat voor henzelf voldoende nut heeft, niet enkel omdat het de R-waarde onder de 1 houdt. Dat is geen doel op zich. Wel kan de situatie veranderen als een nieuwe variant kinderen bijvoorbeeld harder treft of ervoor zorgt dat het vaccin minder goed beschermt, dat zullen we moeten afwachten.”

Schaarste

Suzanne Metselaar, medisch-ethicus verbonden aan Amsterdam UMC, onderschrijft Bruijnings bezwaren. “Kinderen worden bijna nooit ernstig ziek van een coronabesmetting, dus je doet het niet om hen te beschermen, maar om volwassenen te beschermen. Maar die kunnen zich laten vaccineren. Waarom zou je kinderen dan als schild gebruiken?”

Daarnaast is er wereldwijd schaarste aan vaccins. Metselaar: “Het is onethisch nu in het Westen kinderen te gaan vaccineren, terwijl je met diezelfde vaccins op andere plekken in de wereld het leven van volwassenen kunt redden. Als je de vaccins niet aan kinderen geeft, maar aan volwassenen elders ter wereld wordt ook de kans kleiner dat zich varianten ontwikkelen die zich aan de vaccin-immuniteit onttrekken. Daarmee bewijst het Westen uiteindelijk ook zichzelf een dienst. Die varianten zullen namelijk ook in het Westen opduiken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden