PlusAchtergrond

Kan dat wel, een privacyvriendelijke corona-app?

Wetenschappers van onder meer de TU Delft zijn vergevorderd met een corona-app die volgens hen voldoet aan onze privacyregels. Volgende week denken ze een prototype klaar te hebben.

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid.Beeld ANP

Onder bio-wetenschappers lijkt weinig discussie of een app op smartphones bijdraagt aan het bestrijden van het coronavirus. Arts-microbioloog Marc Bonten: “Los van privacyvraagstukken en eventuele maatschappelijke gevolgen is een veelgebruikte of zelfs verplichte corona-app vanuit medische hoek betrouwbaarder dan het contactonderzoek van de GGD. Iemand met een coronabesmetting kan zijn vergeten bij wie hij of zij dichterbij was dan anderhalve meter, of diegene wil dat niet melden. Zo krijgt de GGD geen compleet beeld en kan de infectie voortwoekeren.”

“Een app vergeet die informatie niet, en maakt ook geen afweging om informatie stil te houden. In potentie kun je een infectie op die wijze beter stoppen, zo leren voorbeelden uit landen als Zuid-Korea en Singapore.”

Minder vergaande optie

Technologie-expert Danny Mekic daarentegen aarzelt. “De verschillende mogelijkheden om uit de lockdown te komen moeten met spoed met elkaar worden vergeleken. Ik vrees dat die stap wordt overgeslagen en dat we meteen afkoersen op een app, die altijd een bepaalde mate van inbreuk op de privacy zal maken. Is er niet een minder vergaande optie? Je kunt bijvoorbeeld heel goed organiseren dat mensen niet tegelijk eropuit gaan.”

Ook Melanie Peters, die als directeur van het Rathenau Instituut veel onderzoek doet naar digitale mogelijkheden in de zorg, is voorzichtig: “We zeggen altijd: technologie verstoort allerlei verhoudingen. Tussen mensen onderling, tussen burgers en de overheid. Je ziet iemand al heel gauw als besmettingshaard in plaats van individu. En wie heeft toegang tot de gegevens die je verzamelt?”

Minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge sprak dinsdag over twee apps. De eerste waarschuwt mensen na contact met een besmet iemand, met de tweede rapporteren gebruikers vervolgens aan medici hun gezondheidstoestand.

Premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge tijdens de persconferentie waarin de mogelijke komst van de apps werd aangekondigd.Beeld ANP

‘Kwaadaardige variant’

Mekic: “De discussie draait om de eerste app. Hoe maak je die effectief? Kies je een kwaadaardige variant, waarbij gegevens in een centrale database belanden die vatbaar is voor misbruik door overheden en bedrijven, of kies je een privacyvriendelijke variant?”

Die laatste vergt een decentraal model, waarbij geen persoons- en locatiegevens hoeven te worden verstrekt. “Dat zou dan in een stichting moeten worden ondergebracht,” zegt Mekic, “die ophoudt te bestaan zodra het virus geheel onder controle is. Zo voorkom je dat we het over pakweg twee jaar zo normaal vinden dat een app van alles over je registreert, dat we die blijven gebruiken.”

Mekic bepleit een applicatie waarbij een telefoon via bluetooth signalen van andere toestellen opvangt zonder dat herleidbare gegevens worden uitgewisseld. “Daarvoor moet je een zogenaamd DP-3T-model hebben. Maar zelfs aan dat model en bluetooth kleven privacybezwaren.” 

Samenwerkingsverband

Verschillende groepen wetenschappers in de westerse wereld zijn bezig met het ontwikkelen van een DP-3T-model. Wouter Lueks, een in het ontwerpen van privacyvriendelijke systemen gespecialiseerde onderzoeker bij een technologie-instituut in Lausanne, is betrokken bij een samenwerkingsverband dat zeven universiteiten uit vijf landen omvat. Vanuit de TU Delft werkt onder anderen assistent-professor Seda Gürses mee. Ook zij doet onderzoek naar privacy en technologie.

Ze zeggen vergevorderd te zijn met een app die voldoet aan de privacyregels. “We gebruiken geen locatiedata,” verzekert Gürses. Volgens Lueks verschijnt volgende week een prototype en kan de app over twee weken gebruiksklaar zijn. “Razendsnel, als je bedenkt dat het normaliter om een proces van vele maanden gaat.”

Het verschijnen van de app valt niet geheel toevallig ongeveer samen met het kabinetsbesluit over de vraag in hoeverre de ‘intelligente lockdown’ in stand blijft. Een zekere versoepeling zou gepaard kunnen gaan met de introductie van een corona-app. De twee wetenschappers zeggen dat hun groep in gesprek is met vertegenwoordigers van verschillende regeringen, waaronder de Nederlandse.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden