Kamer steunt Hoekstra in verzet tegen eurobonds

Een ruime Kamermeerderheid steunt het kabinet in zijn verzet tegen Europese schuldfinanciering via eurobonds. Zwaar door de coronacrisis getroffen Zuid-Europese landen sturen al langer op aan op zulke ‘coronabonds’.

Minister Wopke Hoekstra van Financiën tijdens een notaoverleg in de Tweede Kamer over de Eurogroep. Beeld ANP

Daarmee geven de partijen in de Kamer ruggensteun aan minister van Financiën Wopke Hoekstra, die dinsdagmiddag in een teleconferentie de strijd aangaat met voorstanders van gezamenlijk schuldpapier, zoals Italië en Spanje.

Van de regeringspartijen zijn vooral VVD, CDA en ChristenUnie stellig, zo bleek dinsdagochtend in de Tweede Kamer. Eurobonds zijn voor deze partijen meerdere bruggen te ver. “Wij laten ons niet chanteren,” zei Eppo Bruins van de ChristenUnie over de toegenomen druk vanuit Zuid-Europa. Volgens CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt vraagt de bestrijding van de coronacrisis om een gezamenlijke inspanning, ‘maar dat is wel iets anders dan elkaars schulden overnemen’.

De VVD stelt dat het aangaan van gezamenlijke schulden ‘niet is hoe de euro is bedoeld’. Kamerlid Aukje de Vries verwijst daarbij naar het regeerakkoord: daarin staat dat Nederland tegen de invoering van eurobonds is. 

Ook D66, dat als enige regeringspartij geen principiële bezwaren tegen eurobonds heeft, is op dit moment niet voor invoering van het middel. “Eurobonds bieden voor de crisis die nu voorligt geen oplossing,” aldus D66-Kamerlid Joost Sneller. Hij wijst erop dat snelheid geboden is, en dat eurobonds pas op termijn een rol kunnen spelen, indien Europa de weg inslaat naar een ‘federale unie’.

Onredelijk

Minister Wopke Hoekstra verwelkomde de steun van de Kamer. Hij zal er bij zijn Europese collega’s op blijven hameren dat de huidige Europese Unie-lidstaten zelf verantwoordelijk zijn voor hun begrotingen en dat er geen Europese regering is. De Unie kan daardoor geen hervormingen afdwingen in landen, en zolang dat niet het geval is − en volgens hem moet dat ook zo blijven − is het ‘onredelijk’ om aan Nederlandse belastingbetalers te vragen om mee te betalen aan schulden van andere landen.

Hoekstra vindt daarnaast dat lidstaten die door de coronacrisis in de problemen komen, een beroep kunnen doen op het Europese Stabiliteitsmechanisme (ESM), het Europese schuldenfonds dat na de kredietcrisis werd opgetuigd en waar nu ruim 400 miljard euro in zit. Nederland was hier aanvankelijk geen voorstander van, maar Hoekstra is de afgelopen weken opgeschoven, vooral omdat Duitsland hierop aanstuurt.

Gift

De CDA-minister staat er nu voor open dat landen een beroep kunnen doen op geld uit het ESM, maar blijft weigeren om aan die aanspraken helemaal geen voorwaarden te verbinden. Hoekstra vindt dat alleen geld dat direct nodig is om medische zorg te kunnen verlenen zonder voorwaarden kan worden overgemaakt. Hij heeft zelf heeft geopperd om dit geld als gift over te maken.

Tegelijkertijd blijft Hoekstra erop hameren dat ESM-geld dat wordt gebruikt voor economisch herstel, níet zonder enige voorwaarden verstrekt mag worden. “Ik vind het redelijk en verstandig dat geld aanleveren hand in hand gaat met hervormingen en afspraken,” aldus de minister.

De coalitiepartijen steunen deze strenge opstelling van Hoekstra, al roept D66 hem tegelijkertijd op om zich aan te sluiten bij de Duitse positie en geen ‘niet noodzakelijke’ voorwaarden te stellen. Ook oppositiepartijen GroenLinks en PvdA zijn voor openstelling van het ESM en vinden dat Nederland ook niet té streng moet zijn – ook omdat het economisch opkrabbelen van landen als Italië en Spanje in het belang van Nederland zelf is. “We moeten deze crisis niet misbruiken om hervormingen in Italië en Spanje door te drukken,” aldus PvdA-Kamerlid Henk Nijboer.

Monetaire financiering

Andere oppositiepartijen vinden het beroep op het ESM om verschillende redenen juist helemaal geen goed idee. Volgens PVV en Forum voor Democratie moet Nederland juist voorkomen dat er − na de hulp aan Griekenland − nog veel meer Europese miljarden naar Zuid-Europa vloeien zonder dat zeker is dat die ooit terug zullen komen.

Ook de SP ziet er geen heil in om de crisis te lijf te gaan door in Europees verband nog meer schulden te maken. Maar de socialisten vinden het wel een goed idee om oplopende begrotingstekorten te financieren door geld bij te drukken. Dit instrument, dat bekend staat als monetaire financiering, is op dit moment verboden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden