Plus

Kamer slijpt alvast de messen voor Afghanistandebat

Nu de Nederlandse evacuatiemissie beëindigd is, slijpt de Tweede Kamer de messen. Ze hebben nog ‘veel vragen’ aan het kabinet. Maar andere landen maakten óók fouten.

Tweeminutendebat in de Tweede Kamer over de situatie in Afghanistan.  Beeld ANP
Tweeminutendebat in de Tweede Kamer over de situatie in Afghanistan.Beeld ANP

Lag er een evacuatieplan klaar? Hadden er niet eerder méér militairen gestuurd moeten worden? Werden er minder mensen geëvacueerd in de ruim twee dagen dat Nederland geen vertegenwoordiging had op Kabul Airport? Hoe kon de internationale gemeenschap zó overrompeld zijn door de opmars van de Taliban? Wat déden al die Nederlanders in vredesnaam in Afghanistan? En: had het kabinet méér kunnen doen om hen weg te krijgen?

Sommige Kamerleden willen daags nadat Defensie noodgedwongen moest stoppen met evacuatievluchten uit Kabul nog geen oordeel vellen. Daarvoor is het nog te vroeg, klinkt het, en zij hebben ‘te veel vragen’. “Daar moeten we eerst antwoord op krijgen,” zegt PvdA-Kamerlid Kati Piri. ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder heeft ‘meer informatie nodig’. Ook D66-Kamerlid Salima Belhaj wil eerst ‘een zorgvuldige evaluatie’.

‘Onverantwoordelijk’

Anderen zijn stelliger. “We hebben mensen in de steek gelaten,” zegt CDA-Kamerlid Derk Boswijk, die contact hield met gestrande Nederlanders en Afghanen. “Dat was onnodig en onverantwoordelijk.” Ook SP’er Jasper van Dijk is al duidelijk: “Honderden, zo niet duizenden mensen zijn achtergebleven door falend beleid van de regering.”

Nederland moest na de val van Kabul in allerijl mensen weghalen uit Afghanistan: landgenoten, tolken die voor de krijgsmacht hebben gewerkt en Afghanen die op een andere manier Nederland hebben geholpen of gevaar liepen. Die groep groeide met de dag, terwijl kabinet en Kamer tot 15 augustus eigenlijk vooral de Defensietolken op het netvlies hadden staan.

Zij hadden op dat moment al in Nederland kunnen zijn, denkt Piri. “Wat betreft iedereen die zich later heeft gemeld, kun je geen minister iets kwalijk nemen.” Wel wil ze weten of de ‘maximale evacuatiecapaciteit’ is benut. “Feit is dat er in de eerste dagen vliegtuigen zijn vertrokken die halfvol waren.”

Diverse Kamerleden vragen zich af of dat te maken heeft met het haastige vertrek van het ambassadeteam, op maandagavond 16 augustus. “Er stonden wel Amerikaanse, Britse, Franse en Duitse militairen, maar geen Nederlanders bij de poort,” zegt CDA-Kamerlid Derk Boswijk.

Het duurde tot woensdagavond voor een noodteam plus ambassadeur op het vliegveld arriveerden. “Dat is kostbare tijd geweest.” Ook noemt hij het ‘schandalig’ dat de paspoorten van Afghaanse tolken op de Nederlandse ambassade achterbleven toen het personeel daar vertrok.

Britse nalatigheid

Niet dat de evacuatiemissie bij al die andere landen vlekkeloos ging. Verre van. De Britten lieten bij hun schielijke vertrek uit de ambassade gegevens achter van Afghanen die voor hen hadden gewerkt, compleet met telefoonnummers en adressen. De Taliban vonden ze dinsdag, meldde The Times, toen zij de ambassade innamen. (De paspoorten op de Nederlandse ambassade vielen niet in handen van de Taliban.)

De Britse regering wordt door de oppositie beticht van nalatigheid. Nog voor de val van Kabul was de Britse buitenlandminister Raab, die in Kreta vakantie vierde, ‘te druk’ om met zijn Afghaanse collega te bellen om Britse tolken weg te krijgen. Ook bleken belangrijke Britse ambtenaren met vakantie.

Ook pijnlijk: het Britse noodnummer voor Afghaanse vluchtelingen bleek door een technische fout door te verbinden naar een bedrijf dat wasmachines repareert. Anderen stonden uren in de wacht. Het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken erkende te weinig telefonisten te hebben ingehuurd.

VVD-Kamerlid Jeroen van Wijngaarden wijst erop dat ook andere landen er niet in zijn geslaagd iedereen weg te halen die ze weg wilden halen. Hij wil graag weten hoe ons land het heeft gedaan in vergelijking met andere landen. “We zitten in de unieke situatie dat we vergelijkingsmateriaal hebben.”

Het Kamerdebat volgt op 7 september. Er was geen steun om het parlement komende week al te laten terugkomen van reces. Piri: “Laten we eerlijk zijn, inmiddels maakt het niet meer uit of het debat komende of volgende week wordt.” VVD en CDA willen daarin ook de relatie met de Verenigde Staten aankaarten. Van Wijngaarden: “Zonder de Amerikanen zijn we nergens.” Boswijk: “We moeten meer onze eigen broek ophouden en serieus werk maken van onze krijgsmacht en Europa als geopolitiek blok.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden