Kamer had beter ingelicht willen worden na zoekgeraakte wapens Libië

De Tweede Kamer moet beter worden ingelicht over buitenlandse incidenten waarbij Nederland een rol speelt, zoals de geheime wapenzending die eind 2017 in Libische handen viel. 

In Libië woedt al sinds 2011 een bloedige burgeroorlog. De regering in Tripoli heeft niet de macht over de rest van het land, daar maken lokale stammen de dienst uit.Beeld AFP

“Waarom is ons dat toen niet verteld?,” zegt SP-Kamerlid Sadet Karabulut in reactie op de onthulling. Zij pleit voor een betere informatievoorziening aan de Kamer.

Ook in eerdere kwesties, zoals de burgerslachtoffers die vielen bij een Nederlandse aanval op Hawija, Irak, en de Nederlandse hulpgoederen voor Syrische opstandelingen die in verkeerde handen kwamen, kreeg de Kamer niet als vanzelf alle stukken. “Dat moet open en transparant.” 

Wespennest

Karabulut, die over de Libische kwestie Kamervragen gaat stellen, vraagt zich af of het wel verstandig was om een ambassadekantoor in Libië te openen. Tussen 2014 en 2017 liepen de diplomatieke banden via Tunesië, omdat er in Libië sinds 2011 een oorlog woedt. “Moesten we wel een ambassade heropenen in dat wespennest?”

SP-Kamerlid Sadet Karabulut (SP).Beeld ANP/Sem van der Wal

Vanwege de onveilige situatie in het land worden de Nederlandse diplomaten in Tripoli bewaakt door militairen van de Brigade Bijzondere Beveiligingsopdrachten (BSB), een eenheid van de Koninklijke Marechaussee. Die eenheid beveiligt vaker diplomaten in landen waar de veiligheidssituatie te wensen overlaat. Om te zorgen dat de beveiligers over wapens beschikte, stuurde het ministerie van Buitenlandse Zaken handvuurwapens, munitie en communicatieapparatuur per container naar Tripoli. Maar de pallet met die spullen bleek bij het ophalen leeg.

Wapengekletter

D66-Kamerlid Salima Belhaj, die benadrukt dat de inzet van de BSB onder Defensieminister Ank Bijleveld valt, wil weten of een dergelijke wapenzending de normale gang van zaken is in dergelijke gevallen. “Het is wel zuur dat in al het wapengekletter in Libië ook nog eens Nederlandse wapens in handen van milities zouden zijn gevallen.” Ook wil Belhaj weten welke lessen Buitenlandse Zaken uit het incident heeft getrokken.

“Achteraf bezien was het wellicht beter geweest om toestemming te regelen dat de beveiligers hun eigen wapens mee het land in hadden kunnen nemen,” zegt GroenLinks-Kamerlid Bram van Ojik. Toch vindt hij dat het ministerie ‘weinig te verwijten’ valt. “De levering was goed voorbereid en noodzakelijk om Nederlandse diplomaten te kunnen beschermen. Het risico op mislukking is in het machtsvacuüm waarin Libië – tot op de dag van vandaag – in verkeert, altijd aanwezig.”

GroenLinks-Kamerlid Bram van Ojik.Beeld ANP/Bas Czerwinski

Ook Karabulut erkent dat de levering ‘netjes via de officiële weg’ lijkt te zijn verstuurd. Er geldt een wapenembargo voor Libië, waardoor de zending werd aangemeld bij de Verenigde Naties. De VN werd ook geïnformeerd toen de pallet leeg bleek. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken kwam ‘het grootste deel’ van de spullen uit de container ‘na een paar maanden’ weer in Nederlandse handen. Het is onbekend of de vuurwapens van het merk Glock daar ook bij horen.

Lokale stammen

“Het ministerie zegt dat het vermiste materiaal geen invloed had op de veiligheid, maar hoe kunnen ze dat nou zo stellig zeggen?,” vraagt het SP-Kamerlid zich af. In Libië vechten milities en regeringstroepen al jaren tegen elkaar. Nederland erkent de regering van Fayez al-Sarraj in Tripoli. Hij heeft niet de macht over andere delen van het land, waar lokale stammen de dienst uitmaken.

Het is overigens niet uit te sluiten dat de Kamer wél op de hoogte is gesteld van het incident met de container in Tripoli. In 2018 stuurden stuurden ministers Stef Blok (Buitenlandse Zaken) en Ank Bijleveld (Defensie) twee keer, in mei en oktober, een vertrouwelijke brief naar de Tweede Kamer met als onderwerp ‘Libië’. Op 18 oktober 2018 werd de brief van begin oktober door de Kamercommissie die over Buitenlandse Zaken ‘voor kennisgeving aangenomen’. Het is niet bekend of die brieven betrekking hadden op het zoekgeraakte wapentuig; Kamerleden doen er daarover het zwijgen toe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden